Davacı, miras yoluyla intikal, taksim ve eklemeli kazanmayı sağlayan zilyetlik nedenlerine dayanarak davalı ... üzerinde kayıtlı 144 ada 92 parsel ile 156 ada 44 parselin tapu kayıtlarının iptaliyle adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, önceki kararda davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiş, “Dairece, dava konusu taşınmazların vergi kaydı miktar fazlası olarak Hazine adına tespit edildiğinden çevre parsellere ait dayanak belgelerin getirtilmesi, usulüne uygun olarak kadim ve tahsisli mera araştırması yapılması, orman savunması dikkate alınarak orman yönünden inceleme yapılması, taşınmazın bulunduğu yöreye ait hava fotoğrafları ile memleket haritaları istenilerek taşınmazın niteliğinin belirlenmesi gerektiğine işaret edilerek bozma sevkedilmiş,” ancak mahkemece, tekrar davanın kabulüne karar verilmesi üzerine hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, TMK.nun 713/1, 3402 sayılı Kanunun 14.maddesi uyarınca tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece bozma ilamına uyularak kazanma koşullarının davacı lehine gerçekleştiği düşüncesinden hareketle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme yeterli olmadığı gibi bozma gerekleri de tam olarak yerine getirilmemiştir.
Önceki bozma ilamında taşınmazın bulunduğu bölgeye ait hava fotoğrafları uygulanarak taşınmazın niteliğinin belirlenmesi gerektiğine işaret edilmiştir. Keşif sırasında 1956 yılına ait hava fotoğrafları ile memleket haritaları uygulanarak taşınmazın niteliği belirlenmeye çalışılmış ise de taşınmazın niteliğinin belirlenmesi bakımından uygun zamana ilişkin hava fotoğrafları istenilmediği gibi usulüne uygun olarak hava fotoğrafı incelemesi yapılmamıştır.
Bu fotoğralar çok eski tarihli olup olayın çözümünde gözönünde tutulamaz.
Dava konusu parseller komşu taşınmazlara uygulanan vergi kayıtlarının bu yönü mera ve harman yeri olarak gösterilmesi nedeniyle miktar fazlası olarak tarla niteliğinde
Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Meralar Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup özel mülkiyete konu olamayacakları gibi zilyetlik ve kazandırıcı zamanaşımı yoluyla da iktisap edilemezler. Böyle bir yerin emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesi suretiyle kazanılabilmesi için öncesinin orta malı mera ve genel harman yeri olmaması ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17. maddelerinde yazılı olumlu ve olumsuz koşullar araştırılarak kazanma koşullarının davacı lehine gerçekleştiğinin kanıtlanması gerekir.
Bir arazinin kullanım süresi ve niteliği ile üzerinde imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihin en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Bu hava fotoğraflarının kadastro tespitinden önceki yıllara ait en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir.
Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit tarihinden önceki 20 – 25 yıl öncesine ait (1970-1975 yılları arası)stereoskopik hava fotoğraflarının dosyada yer almış olması ve bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir.
Ayrıca, stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu olarak görülmesi, taşınmazın sınırlarının belirlenebilmesi ve bu amaçla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür. Mahkemece, uyuşmazlığın net bir biçimde çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından gereği gibi yararlanılmamıştır.
Mahkemece; dava konusu taşınmazların yakın çevresinde bulunan 144 ada 45, 84, 85, 86 ve 90 ile 156 ada 10, 11, 13, 45 ve 46 parsellere ait tapu kayıtları, kadastro tutanakları ile varsa dayanak vergi ve tapu kayıtlarının bulundukları yerden eksiksiz olarak getirtilmesi,
ziraat mühendisi, kadastro fen elemanı, jeodezi ve fotoğrametri mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle tespit tarihine göre 20 – 25 yıl öncesine ait ve iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının getirtilip stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmazların niteliğinin ve kullanım süresinin ne zaman kullanılmaya başlandığının belirlenmesine çalışılması, tanık ve bilirkişi sözlerinin bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmesi,
taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlenmesi, dava konusu taşınmazların kadim, tahsisli mera ve harman yeri gibi orta malı yerlerden elde edilen taşınmazlardan olup olmadığı üzerinde durulması,
yerel bilirkişi ve tanıkların mer'adan yararı bulunmayan komşu köyler halkı arasından seçilmesi bu konuda komşu köyler halkı arasından tanıklarını secip bildirmeleri için taraflara süre ve imkan tanınması temyiz incelemesi sırasında göz önünde tutulmak üzere HUMK.nun 366.maddesi hükmü uyarınca iptal ve tescile konu yer ve çevresinin resimlerinin çektirilip mahkeme hakimi tarafından onaylandıktan sonra dosya arasına konulması ondan sonra iddia ve savunma çerçevesinde değerlendirilme yapılarak elde edilecek sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile eksik araştırmaya dayalı hükmün açıklanan nedenlerle HUMK. nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 27.06.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.