Davacılar vekili dava dilekçesinde; vekil edenlerinin babası O.
A.'ün 15.03.2006 tarihinde vefat ettiğini, Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan miras bırakana hitaben yazılan yeniden yapılandırmaya ilişkin yazı ile dava konusu borçtan haberdar olduklarını, araştırma yaptıklarında miras bırakan üzerine kayıtlı 2 adet binek oto tespit ettiklerini, söz konusu araçların ortada olmadığını ve vekil edenlerinin nerede olduklarını bilmediğini, yaptıkları araştırma neticesinde her iki araçtan faizleriyle birlikte 18.836,30-TL'lik borç ortaya çıktığını, bunun üzerine veraset belgesi alarak veraset intikal vergi dairesine başvururak araçların veraset intikal vergilerine de ödediklerini,
miras bırakanın vefatı gerçekleştiğinde terekenin borca batık olduğunu açıklayarak miras bırakan O. A.'den kalan mirasın hükmen reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davacıların yasal sürede mirası reddetmediklerini, mahkemece davacıların terekeyi sahiplenip sahiplenmediklerinin araştırılması, malvarlığı araştırması bakımından ilgili tüm delillerinin toplanması, terekenin aktif ve pasifleriyle birlikte tespiti ile ölüm tarihi itibariyle terekenin borca batık olup olmadığının belirlenmesini gerektiğini, ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczinin açıkça belli olmadığı gibi resmen tespit edilmiş de olmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahmemece; terekenin ölüm anında borca batık olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm; davalı Hazine vekili tarafından dilekçesinde yazılı nedenlerle süresi içerisinde temyiz edilmiştir.
Dava; Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 maddesinde yer alan "ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır." hükmü gereğince mirasın hükmen reddine (terekenin borca batık olduğunun tespitine) ilişkindir. Bu maddeye dayanan talepler süreye tabi olmayıp, mirasçıların iyi niyetli ya da kötü niyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Mirasbırakanın ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, mirasbırakanın tüm malvarlığı tekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması; terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK.md.605/2).
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından, miras bırakanın 15.03.2006 tarihinde öldüğü anlaşılmıştır. Mahkemece, miras bırakanın ölüm yani mirasın açıldığı tarih itibarıyla borç miktarı ve mal varlığı değerleri (aktif ve pasifi) tespit edilmemiştir.
Bu anlamda, miras bırakanın borcundan dolayı yapılan icra takiplerine ilişkin dosya bulunup bulunmadığı, bankalarda mevduat hak ve alacağı olup olmadığı, mirasçılar tarafından veraset ve intikal beyannamesi verilip verilmediği sorulmamış, gayrimenkul malvarlığı yönünden Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nden araştırma yapılmamış, halen miras bırakan adına kayıtlı olduğu ve trafikte olduğu anlaşılan 34 USH 68 plaka sayılı araç hakkında mahkemece zabıta marifetiyle araştırma yapılmamıştır.
Bu haliyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir.
Öyleyse Mahkemece yapılacak iş; miras bırakanın ölüm tarihi itibarıyla borç miktarını tespit etmek, aynı tarih itibariyla taşınır ve taşınmaz mal varlığını, varsa hak ve alacaklarını, tarafların bu hususta gösterecekleri delilleri toplamak suretiyle saptamak, miras bırakanın borcundan dolayı mirasçılar aleyhinde yürütülen takiplere ilişkin varsa icra dosyalarını getirtmek, davacıların mirası kabul anlamına gelen davranışları bulunup bulunmadığını tespit etmek, mirasın hükmen reddine engel teşkil eden Türk Medeni Kanunu'nun 610/2.maddesinde sözü edilen tereke mallarını kendisine mal edinme durumunun gerçekleşip gerçekleşmediğini incelemek,
halen miras bırakan adına kayıtlı olduğu ve trafikte olduğu anlaşılan ........ plaka sayılı araç hakkında zabıta marifetiyle araştırma yapıp, bulunduğu takdirde bilirkişi incelemesi ile miras bırakanın ölüm tarihindeki değerini tespit etmek, ayrıca gayrimenkul malvarlığı yönünden Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nden araştırma yapmak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonucuna göre karar vermektir.
Mahkemece, tüm bu hususlar gözetilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru değildir.
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 26.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.