Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/10387 K.2023/199

Taraflar arasındaki tapu iptali - tescil ve el atmanın önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının bir kısım davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmak suretiyle davaların husumet nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı ... İdaresi vekili asıl ve birleşen dava dosyalarına sunduğu dava dilekçelerinde; davalılar adına tapuda kayıtlı bulunan ... ili ... ilçesi ... Köyü 1022 parsel sayılı taşınmazın 115 nolu orman kadastro komisyonu çalışmaları sonucunda devlet ormanı sınırları içinde kaldığını, üzerinde bu hususta şerh bulunduğunu ileri sürerek, taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline, davalıların el atmasının önlenmesine ve tapu kaydı üzerindeki şerhlerin silinmesine karar verilmesini istemiştir.

2. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu, 6831 sayılı Orman Kanunu'na (6831 sayılı Kanun) göre yapılıp 02.12.2005 tarihinde kesinleşmiş olup, arazi kadastrosu ise 1969 yılında yapılmıştır.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, asıl ve birleşen dosyalarda davaların kabulüne, 1022 parsel sayılı taşınmazın asıl ve birleşen dosya davalıları adına olan tapu kaydının iptali ile devlet ormanı vasfında Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davalılardan ... ve arkadaşları vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılardan ... ve arkadaşları vekili istinaf dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın orman olmadığını, tarla olarak kullanıldığını, bilirkişi raporlarının eksik ve hatalı olduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 1969 yılında yapılan kadastro sırasında tapu kaydı uygulanmak suretiyle çekişmeli 1022 parsel sayılı taşınmaz tarla niteliği ve 9.580 m2 yüzölçümüyle paylı olarak ..., ..., ..., ... ve ... adına tespit ve tescil edildiği, 1978 tarihinde ..., ... ve ... paylarını ...'a devrettiği, kayıt maliki ...'in vefatı üzerine payının mirasçılarına intikal etmesi üzerine taşınmazın Sacit payı yönünden elbirliği mülkiyetine tabi olduğu, taraf koşulunun.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un (6100 sayılı Kanun) 114/1-d maddesi gereğince dava şartı olup mahkemelerce re’sen gözetileceği, taraf teşkilinin kamu düzenine ilişkin olup, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan davada esastan hüküm kurulamayacağı, kural olarak,

tapu iptali ve tescil davalarında dava kayıt malikine, kayıt maliki ölmüşse mirasçılarına karşı açılacağı, 6100 sayılı Kanun'un 124/3 üncü maddesinde yer alan "maddi hatadan kaynaklanan ve dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir." düzenlemesi dışında dahili dava yolu ile taraf değişikliğine gidilmesinin mümkün olmadığı, usul hukukumuzda dahili dava müessesesinin bulunmadığı,

1086 Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 49-52. maddeleri (6100 sayılı Kanun'un 61 vd. md.) uyarınca, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen kişi, dava açıldıktan sonra ihbar ya da dahili dava dilekçesi ile davada taraf sıfatını kazanamayacağı gibi, ıslah yoluyla dahi davada taraf değişikliğinin olanaklı bulunmadığı ve husumetin mahkemece re'sen dikkate alınması gerektiği, somut olayda, davacı ... yönetimi kesinleşen orman kadastrosu sınırları içinde kalan taşınmazın tapu kaydının iptali ve tescili istemiyle sadece davalı ...'a yönelik dava ikame ettiği,

yargılama sırasında davalı ...'ten başka kayıt maliklerinin bulunduğu belirlenmesi üzerine davacı ... yönetimi tarafından kayıt maliki ... mirasçılarına birleşen dava dosyası ile aynı hukuki nedene dayalı olarak dava açıldığı, diğer tapu kayıt maliki ... aleyhine ayrı bir dava açılıp iş bu asıl dava dosyası ile birleştirilmeden veya asıl dava dosyasında davaya dahil edilmesi talebini içerir dilekçe sunulmadan mahkemece resen davaya dahil edilerek davanın esası hakkında karar verildiği,

Orman Yönetimince hiçbir araştırma yapılmaksızın (bu yönde bir çaba sarfedilmeksizin ve gerekli özen gösterilmeksizin) kayıt maliklerinden ... mirasçıları aleyhine dava açıldığı, dava konusu taşınmazın paylı mülkiyete tabi olmasına rağmen paydaş ...'a yönelik ayrı bir dava açılarak asıl dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş olmasına rağmen tapu kaydında açıkça paydaş olarak görülen diğer kayıt maliki Ünzile yönünden usulünce açılmış bir ayrı dava bulunmaksızın mahkemece resen davaya dahil edildiği,

davacı idare tarafından 6100 sayılı Kanun'un 124 üncü maddesi uyarınca iradi taraf değişikliği talebinde de bulunulmadığı ve bu durumun da 6100 sayılı Kanun'un 124 üncü maddesinde belirtilen "maddi bir hata" dan kaynaklandığının veya "kabul edilebilir bir yanılgı" ya dayandığının düşünülemeyeceği, bu nedenle davanın,

dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece işin esasına girilerek karar verilmesinin isabetsiz olduğu" belirtilerek 6100 sayılı Kanun'un 355/1-son cümle ile 353/(1)-b.2 maddeleri gereğince davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılması suretiyle yeniden hüküm kurularak asıl ve birleşen davaların husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde; ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/96 Esas sayılı asıl dava dosyasında dava konusu taşınmazın tapu kayıt maliklerinden ... mirasçıları aleyhine dava açıldığını, davanın devamı sırasında diğer tapu maliklerinden ... mirasçıları aleyhine de birleşme talepli dava açıldığını, yargılama sırasında diğer tapu maliki olan ...nun kimliği tespit edilemediğinden kendisine yönetim kayyımı tayin edilerek yargılamaya devam olunduğunu, yani taraf teşkilinin tamamı ile sağlanmış olduğunu açıklayarak, hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, orman tahdidine dayalı tapu iptali - tescil ve el atmanın önlenmesi isteine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, davada taraf teşkilinin sağlanıp sağlanmadığı noktasında toplanmaktadır. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353, 356, 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri ile 114 ve 115 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemesince. Davacı ...

İdaresi tarafından, hiçbir araştırma yapılmaksızın (bu yönde bir çaba sarfedilmeksizin ve gerekli özen gösterilmeksizin) kayıt maliklerinden ... mirasçıları aleyhine dava açıldığı, dava konusu taşınmazın paylı mülkiyete tabi olmasına ve bir diğer paydaş ... mirasçılarına yönelik ayrı bir dava açılarak asıl dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş olmasına rağmen, tapu kaydında açıkça paydaş olarak görülen diğer kayıt maliki ...' nun, hakkında usulünce açılmış bir ayrı dava bulunmaksızın ilk derece mahkemesince resen davaya dahil edildiği,

davacı idare tarafından 6100 sayılı Kanun'un 124 üncü maddesi uyarınca iradi taraf değişikliği talebinde de bulunulmadığı ve bu durumun da 6100 sayılı Kanun'un 124 üncü maddesinde belirtilen "maddi bir hata"dan kaynaklandığının veya "kabul edilebilir bir yanılgı"ya dayandığının düşünülemeyeceği gerekçesiyle davaların husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş ise de; ulaşılan sonuç dosya kapsamıyla uyuşmamaktadır.

Şöyle ki; dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen tapu maliklerinden ... ile ilgili olarak, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılamanını 1 inci celsesinde "Dosyada mevcut tapu kaydına göre tapu maliki Ünzile Kuşcu ile ...'ın davada taraf olmadığı görülmekle ve dava dilekçesinde tapunun tamamının iptali talep edilmekle davacı vekiline bu malikler hakkında gerekli işlemleri yapması için süre verilmesine" şeklinde ara karar kurulduğu, İlk Derece Mahkemesince gerekli araştırmalar yapıldıktan sonra, davacı ...

İdaresi tarafından, ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/1604 Esas sayılı dosyasında kayıt maliklerinden ...'ya kayyım atanması için dava açıldığı, yargılama sonucunda 08.05.2018 tarihli kararla adı geçen kayıt malikine ... Defterdarının yönetim kayyımı olarak atandığı ve eldeki davada da ...'yu temsilen adı geçen kayyımın taraf olarak yer aldığı anlaşılmaktadır.

2. Hal böyle olunca; Bölge Adliye Mahkemesince, davacı ... İdaresince, taşınmazın orman olduğu iddiasıyla dava açıldığı, davanın paya yönelik olmadığı, böyle bir bir davada da tüm tarafların yer aldığı, yine bu nitelikteki zorunlu dava arkadaşlığının söz konusu olduğu durumlarda usul ekonomisi ilkesi de dikkate alındığında Mahkemece davada taraf olmayan birinin re'sen davaya dahil edilebileceğinin kabulü gerektiği gözetilerek, işin esasının incelenmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,