Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/11059 K.2023/2791

Taraflar arasındaki dayalı tapu iptali ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacı ... İdaresi vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili ... ilçesi ... Köyü çalışma alanında 1996 yılında yapılan genel arazi kadastrosu sırasında, 125 ada 25 parsel ... 2.909,84 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, ...’in zilyetliğinde bulunduğu, ancak 135 nolu orman kadastro komisyonunca 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ...

Kanun) 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı, zilyetlik yoluyla kazanılamayacağı belirtilerek, fındık bahçesi niteliği ile Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra, 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunu (6292 ...

Kanun) hükümleri uyarınca satışı yapılarak 21.03.2014 tarihinde ... adına tescil edilerek, satış bedeli taksitlendirildiğinden beyanlar hanesine “...’in borcundan kaynaklı Hazine lehine fekki bildirilinceye kadar ipotek tesis edildiğine ve taşınmazın orman sınırları içinde kaldığına” dair şerh konulmuş olup, 2017 yılında yapılıp kesinleşen 3402 ...

Kanun'un 22/2-a maddesi uygulaması sonucu taşınmaz, aynı parsel numarasıyla 2.797,03 m2 yüzölçümlü olarak 05.02.2018 tarihinde tapuya tescil edilmiştir.

2. Davacı ... İdaresi vekili 13.04.2017 tarihli dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ... Köyünde 135 nolu orman kadastro komisyonunca 3402 ... Kanun uygulamasına esas olmak üzere 6831 ... Kanun 3302 ... 31.08.1956 Tarihli ve 6831 ... Orman Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la (3302 ...

Kanun) değişik hükümleri uyarınca yapılan orman kadastrosu ve 2/B uygulaması sırasında, orman olan yerlerinde özel mülkiyete konu edildiğini, 125 ada 25 parsel ... taşınmazın, fındıklık niteliği ile Hazine adına tespit edilmesinden sonra diğer davalı ...' e satıldığını, dava dilekçesine ekli durum haritasında anılan taşınmazın A ile işaretlenen 938,21 m2 yüzölçümlü kesiminin orman niteliğinde olduğunu, özel mülkiyete konu edilemeyeceğini, idari yoldan Hazineden tahsisinin istendiğini, ancak sonuç alınamadığını ileri sürerek, tapu kaydının iptal edilerek orman niteliği ile Hazine adına tesciline karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın Hazine adına orman sınırları dışına çıkarma işleminin Orman İdaresi tarafından yapıldığını, güncelleme listesinde ve kadastro tespit tutanaklarında taşınmazların 6831 ... Kanun'un 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığının belirtildiğini, askı ilan süresi içinde Orman İdaresi tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığını, 6292 ... Kanun hükümleri uyarınca hak sahiplerine satışının yapıldığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 125 ada 25 parsel ... taşınmazın fen bilirkişi tarafından düzenlenen 22.01.2018 tarihli rapor ve ekindeki krokide A ile işaretlenen 866,35 m2 yüzölçümlü kesiminin kesinleşmiş orman tahdit haritası içinde kaldığı, 1944, 1966 ve 1976 tarihli hava fotoğraflarına göre orman özelliğinde olduğu, 31.12.1981 tarihinden önce orman niteliğini yitirmediği gerekçesiyle tapu kaydının iptali ile A ile işaretlenen 866,35 m2 yüzölçümlü kesiminin orman niteliği ile Hazine adına, B ile işaretlenen 1.930,68 m2 yüzölçümlü bölümünün davalı ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davacı ... İdaresi vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı ... İdaresi vekili istinaf dilekçesinde; taleplerinin tamamının kabul edilmediğini, bilirkişi raporlarına itirazlarının dikkate alınmadığını, taşınmazın arazi kadastrosu ile orman olan yerlerin özel mülkiyete konu edilmesi ve Hazine adına tespit ve tescil edilmesi nedeniyle eski tarihli hava fotoğrafları, memleket haritaları, amenajman planı ve kesinleşen orman kadastrosu baz alınarak 04.04.2011 tarih 04 ...

Başmüfettişlik inceleme raporunun hazırlandığını, anılan rapora dayanılarak dava açıldığını, inceleme raporunun dilekçe ekinde de sunulduğunu, eski tarihli hava fotoğrafları, memleket haritaları, amenajman planı ve kesinleşen orman kadastrosuna göre çekişmeli taşınmazın 938,21m2 yüzölçümlü kesiminin orman sayılan yerlerden olduğunu açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın Hazine adına orman sınırları dışına çıkarma işleminin kesinleştiğini, 6292 ... Kanun hükümleri uyarınca hak sahiplerine satışının yapıldığını açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, uzman orman bilirkişi kurulu tarafından 3402 ...

Kanun'un 22/2-a maddesi uyarınca yapılan uygulama haritası esas alınıp orman tahdit ve 2/B haritasına, 1944, 1966 ve 1976 tarihli hava fotoğraflarına, 1960 ve 1982 tarihli memleket haritalarına dayalı olarak yöntemine uygun şekilde yapılan inceleme ve uygulama sonucu çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi tarafından düzenlenen 22.01.2018 tarihli krokili raporda A ile işaretlenen 866,35 m2 yüzölçümlü kesiminin orman tahdidi içinde bulunduğu, 1944 tarihli hava fotoğrafına ve 1960 tarihli memleket haritasına göre orman sayılan yerlerden olduğu, B ile işaretlenen 1.930,68 m2 yüzölçümlü bölümünün ise 2/B alanında kaldığı,

31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini kaybettiği, halen üzerinde kapama fındık bahçesinin bulunduğu belirlendiği gerekçesiyle, davacı ... İdaresi vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re'sen belirlenecek nedenlerle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, 6292 ... Kanun uyarınca satışı yapılan taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 6292 ... Kanun,

3. Değerlendirme

1. İlk Derece Mahkemesince, dava konusu 125 ada 25 parsel ... taşınmazın, fen bilirkişi tarafından düzenlenen 22.01.2018 tarihli rapor ve ekindeki krokide A ile işaretlenen 866,35 m2 yüzölçümlü bölümünün kesinleşmiş orman tahdit haritası içinde kaldığı, 1944, 1966 ve 1976 tarihli hava fotoğraflarına göre orman özelliğinde olduğu, 31.12.1981 tarihinden önce orman niteliğini yitirmediği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, bu karar usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Şöyle ki; tapu iptali ve tescil davaları, dava tarihinde, tapu kaydında taşınmazın mülkiyet hakkı sahibi olarak gözüken kişiye karşı açılır. Kayıt malikinin ölü olması halinde ise, tapu iptal ve tescil davasının, kayıt malikin mirasçılarına yöneltilmesi gerekir.

Somut olayda; davacı ... İdaresi eldeki davayı, 13.04.2017 tarihinde açmış olup, çekişmeli taşınmazın 21.03.2014 tarihinde, davalı ... tarafından, 6292 ... Kanun uyarınca, davalı ...'e satılarak bu kişi adına tescil edildiği ve buna göre, davanın açıldığı tarihten önce, taşınmazın davalı Hazinenin mülkiyetinden çıktığı ve taşınmazın dava tarihindeki kayıt malikinin diğer davalı ... olduğu anlaşılmaktadır.

2. Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, tapu iptali ve tescil davalarında husumetin, dava tarihinde kayıt maliki olan kişiye yöneltilmesi gerektiği, dava tarihi itibariyle davalı Hazinenin taşınmazın kayıt maliki olmadığı ve bu nedenle davalı Hazinenin davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı gözetilerek, davalı ... yönünden, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş ve istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,