Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/12112 K.2023/4492

Bakanlığı vekili

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı ... İdaresi vekili, davalı Hazine ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde. Kahramanmaraş Orman Bölge Müdürlüğünce ... ili ... ilçesi ... Köyünde 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ... Kanun) 3302 ... 31.08.1956 tarihli ve 6831 ... Orman Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la (3302 ...

Kanun) değişik 2/B maddesine göre yapılan çalışmalar neticesinde 150 ada 57B, 58, 59B, 63B, 66, 69, 108C, 73B, 2, 12, 104, 105, 106, 108B nolu parsel ... taşınmazların orman sınırı dışına çıkarıldığını, oysa bu taşınmazların fiilî olarak orman olduğunu, 1988 tarihli memleket haritasının da bu yerlerin orman olduğunu teyit ettiğini ileri sürerek, taşınmazların 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ... Kanun) 3302 ...

Kanun'la değişik 2/B maddesi gereğince orman sınırı dışına çıkarılması işleminin iptalini ve taşınmazların orman niteliği ile Hazine adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... ve Su İşleri Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.02.2016 tarih ve 2013/43 Esas, 2016/13 Karar ... kararı ile, davalı Bakanlık aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine; ... ili ... ilçesi Yukarınasırlı Köyü 150 ada 57B, 58, 59B, 63B, 66, 69, 108C, 104, 105, 106, 108B ... parseller yönünden açılan davanın sübut bulmadığından reddine; Yukarınasırlı Köyü 150 ada 12 parsel ... taşınmaz yönünden açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine; Yukarınasırlı Köyü 150 ada 2, 73B parsellere ilişkin açılan davanın kabulü ile parsellere ilişkin yapılan 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi uygulamasının iptaline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen 16.02.2016 tarih ve 2013/43 Esas, 2016/13 Karar ... kararı, davacı ... İdaresi vekili ve davalı Hazine ile davalı ... ve Su İşleri Bakanlığı vekili tarafından 150 ada 12 parsel dışındaki parsellerin tamamı yönünden temyiz edilmiştir.

2. Temyiz incelemesi neticesinde, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 03.05.2018 tarih ve 2016/7900 Esas, 2018/3418 Karar ... ilamıyla; " eldeki davanın Orman İdaresince açılan ve orman kadastrosu sırasında 2/B parseli olarak işlem gören dava konusu taşınmazların 6831 ...

Kanun' un 2/B maddesi uygulamasına itiraza ilişkin olduğundan İlk Derece Mahkemesince çekişmeli taşınmazların 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini yitirip yitirmedikleri ve dolayısıyla 2/B parseli niteliğinde olup olmadıklarının tespiti için 1982 tarihine en yakın tarihli memleket haritaları ve hava fotoğraflarının bilirkişiler marifetiyle incelenmesi ve taşınmazların niteliğinin kesin olarak belirlenmesi gerekirken hükme esas alınan orman bilirkişi raporunda taşınmazlara uygulanan hava fotoğrafının tarihinin belirtilmediği, 1988 tarihli memleket haritası üzerinde taşınmazların niteliklerinin araştırılmadığı,

fen bilirkişi tarafından yapılan incelemede ise 1985 tarihli hava fotoğrafının incelendiğinin anlaşıldığı, bu haliyle çekişmeli taşınmazların 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğinde olup olmadıkları hususunda yapılan araştırmanın yeterli görülmediği açıklanarak,

31.12.1981 tarihine en yakın tarihli memleket haritasının yapımına esas olan hava fotoğrafı ve memleket haritası getirtilip halen Çevre ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu fen memurundan oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle yeniden yapılacak keşif ve alınacak raporlar ile dava konusu taşınmazların orman bütünlüğünü bozmama,

su ve toprak rejimine ve çevresindeki ekosistemlerinin tüm öğeleriyle kendisini yenileyebilme gücüne zarar vermeme, ormancılık çalışmalarının etkinlik, verimlilik ve kârlılık düzeylerini düşürmeme, taşınmazlar üzerinde insan elinin çekilmesi ve olduğu gibi bırakılması halinde yeniden orman haline dönüşüp dönüşemeyeceği hususlarının değerlendirilmesi,

dava konusu taşınmazların doğal olaylar ve eylemler sonucu bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak yitirip yitirmediğinin incelenerek bu olguların tartışılması ve orman niteliği kaybolmuş ise, çekişmeli bölümler üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların sayısı ve yaşlarının kesin olarak saptanması, çekişmeli taşınmazların nitelik yitirip yitirmediğinin bilimsel metodlarla kesin olarak saptanması, ayrıca dava konusu 150 ada 2 parsel ... taşınmazın ham toprak ve taşlık vasfı ile Hazine adına tapuda kayıtlı olduğu,

bu parsel orman olmadığına göre, yapılan 2/B çalışmaları ile orman sınırları dışına çıkarılması mümkün olmadığından bu parsele ilişkin davanın reddine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmesi " gereğine değinilerek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar

Bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, hükme esas alınan bilirkişi raporları uyarınca dava konusu 150 ada 57, 58, 59, 63, 66, 69, 104, 105, 106, 108 ... parsellerin 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini kaybettiği, dava konusu 150 ada 73 parselin ise orman niteliğini kaybetmediği, 150 ada 12 parsel ... taşınmazın ise orman olmadığı ve davalı ... adına arazi kadastrosunda tarla vasfı ile tescil edildiği,

150 ada 2 parselin ise Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği üzere ham toprak ve taşlık vasfı ile Hazine adına tapuda kayıtlı olduğundan 6831 ...

Kanun' un 2/B maddesi çalışmaları ile orman sınırları dışına çıkarılması mümkün olmadığı gerekçesi ile, davanın kısmen kabul kısmen reddine, davalı ... ve Su İşleri Bakanlığı'na karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, 150 ada 2, 57, 58, 59, 63, 66, 69, 104, 105, 106, 108 ... parseller yönünden açılan davanın sübut bulmadığından reddine, 150 ada 12 parsel ... taşınmaz yönünden açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, 150 ada 73 parsele ilişkin davanın kabulü ile bu taşınmaz hakkındaki 6831 ...

Kanun' un 2/B maddesi uygulamasının iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı ... İdaresi vekili ile davalı Hazine ve davalı ... ve Su İşleri Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde; eksik, yetersiz, teknik ve yasal dayanaktan yoksun bilirkişi raporlarına dayalı olarak tesis edilen hükmün usul ve Kanuna aykırı olduğunu açıklayarak, hükmün bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Hazine ve davalı ... ve Su İşleri Bakanlığı vekilleri temyiz dilekçelerinde; eksik inceleme ve araştırma ve Yargıtay bozma ilamına uygun araştırma yapılmaması sonucu davanın tamamıyla reddi gerekirken, kısmen kabul kısmen reddi ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı adına davayı takip etmelerine rağmen ve kurum açısından da vekalet ücreti takdir edilmemesinin usul ve Kanuna aykırı olduğunu açıklayarak, hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, askı ilân süresi içinde açılan 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi uygulamasına itiraz niteliğindedir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6831 ... Kanun'un 1 inci ve devamı maddeleri,

3. Değerlendirme

1. Davacı ... idaresi vekilinin, dava konusu 150 ada 12 parsel ... taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde, İlk Derece Mahkemesinin 16.02.2016 tarih ve 2013/43 Esas, 2016/13 Karar ... kararı ile dava konusu taşınmazın orman olmadığı ve arazi kadastro çalışmaları sırasında dahili davalı ... adına tarla vasfı ile tescil edildiği gerekçesi ile bu parsele ilişkin davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verildiği ve önceki tarihli bu kararın davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmediği ve bu nedenle davacı ... İdaresi yönünden kesinleşmiş olduğu, bu durum karşısında davacı ... İdaresi vekilinin temyizde hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından, temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Davacı ... idaresi vekilinin, dava konusu 150 ada 2 parsel ... taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirmesine, uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine ve 6100 ...

Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, uyulan bozma ilamında ve İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ...

İdaresi vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş, temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

3.Davacı ... İdaresi vekilinin 150 ada 57, 58, 59, 63, 66, 69, 104, 105, 106, 108 parsel ... taşınmazlara, davalı Hazine ve davalı ... ve Su İşleri Bakanlığının 150 ada 73 parsel ... taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Hemen belirtmek gerekir ki, bozma ilamına uyulmakla tarafların leh ve aleyhine usuli kazanılmış hak doğacağı gibi, İlk Derece Mahkemesi yönünden bozma kapsamı çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılarak hüküm kurma yükümlülüğü ortaya çıkar.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyulduğu halde bozma ilamının gerekleri tam ve eksiksiz olarak olarak yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki, hükmüne uyulan bozma ilamında ayrıntılı şekilde açıklanmasına rağmen, yeni bilirkişi heyeti oluşturulmaksızın, bozma ilamında hüküm kurmak için yeterli olmadığı belirtilen bilirkişi raporlarını tanzim eden fen, orman ve ziraat mühendisi bilirkişiler eşliğinde yeniden keşif icra edilmiş, yine bozma ilamında, eldeki dava, Orman İdaresince açılan ve orman kadastrosu sırasında 2/B parseli olarak işlem gören dava konusu taşınmazların 6831 ...

Kanun' un 2/B maddesi uygulamasına itiraza ilişkin olduğundan İlk Derece Mahkemesince çekişmeli taşınmazların 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini yitirip yitirmedikleri ve dolayısıyla 2/B parseli niteliğinde olup olmadıklarının tespiti için 1982 tarihine en yakın tarihli memleket haritaları ve hava fotoğraflarının bilirkişiler marifetiyle incelenmesi ve taşınmazların niteliğinin kesin olarak belirlenmesi gerekirken, orman mühendisi bilirkişisi raporunda taşınmazlara uygulanan hava fotoğrafının tarihinin belirtilmediği, 1988 tarihli memleket haritası üzerinde taşınmazların niteliklerinin araştırıldığı,

fen bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda ise 1988 tarihli memleket haritası ile 1973 ve 1985 tarihli hava fotoğraflarının incelendiği, 1988 memleket haritasında ağaç simgeleri olduğu ancak bu ağaç simgelerinin ne anlama geldiğinin orman bilirkişisince yorumlanmasının daha doğru olacağı, hava fotoğraflarında ise taşınmazlarda bağ olarak kullanım görüldüğü ve taşınmazın içinde çokça ağaç bulunduğu belirtilmiş olmasına rağmen, orman bilirkişisince hava fotoğraflarında ağaç türlerinin belirlenmediği açıklandığı halde, bu gereklere uygun bilirkişi raporu alınmamış ve ayrıca bozma sonrası alınan ve hükme dayanak yapılan fen,

ziraat ve orman bilirkişi raporlarının açık, anlaşılır ve birbirleriyle uyum içerisinde olmadıkları anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince, hükmüne uyulan önceki bozma ilamında da açıklandığı üzere, 31.12.1981 tarihine en yakın tarihli memleket haritasının yapımına esas olan hava fotoğrafı ve memleket haritası getirtilip önceki bilirkişiler dışında halen ...

(Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman 3 orman mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir jeodezi mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle yeniden yapılacak keşif ve alınacak raporlarla, dava konusu taşınmazların orman bütünlüğünü bozmama, su ve toprak rejimine ve çevresindeki ekosistemlerinin tüm öğeleriyle kendisini yenileyebilme gücüne zarar vermeme, ormancılık çalışmalarının etkinlik, verimlilik ve kârlılık düzeylerini düşürmeme, taşınmazlar üzerinde insan elinin çekilmesi ve olduğu gibi bırakılması halinde yeniden orman haline dönüşüp dönüşemeyeceği hususları değerlendirilmeli;

dava konusu taşınmazların 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak yitirip yitirmediği incelenerek bu olgular tartışılmalı ve orman niteliği kısmen veya tamamen kaybolmuş ise, çekişmeli bölümler üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların sayısı ve yaşları kesin olarak saptanmalı ve böylelikle çekişmeli taşınmazların nitelik yitirip yitirmediği bilimsel metodlarla kesin olarak saptanarak oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

4. İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, hükmüne uyulan bozma ilamının gerekleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmeden, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması usul ve yasaya uygun bulunmadığından, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Yukarıda (V.C.3.1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı ... İdaresi vekilinin, dava konusu 150 ada 12 parsel ... taşınmaza ilişkin hükme yönelik TEMYİZ DİLEKÇESİNİN REDDİNE,

Davacı ... İdaresi vekilinin, dava konusu 150 ada 2 parsel ... taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının, yukarıda (V.C.3.2) nolu bentte açıklanan nedenlerle reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararının bu parsel yönünden ONANMASINA,

Davacı ... İdaresi vekilinin dava konusu 150 ada 57, 58, 59, 63, 66, 69, 104, 105, 106, 108 parsel ... taşınmazlara, davalı Hazine ve davalı ... ve Su İşleri Bakanlığının ise dava konusu 150 ada 73 parsel ... taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının, yukarıda (V.C.3.3) nolu bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının, 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca anılan parseller yönünden BOZULMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,