Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/13608 K.2023/6239

... ... ...

I. DAVA

1. Kadastro sırasında, ... Köyünde bulunan 225 ada 1 parsel ... 392.834,64 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadimden beri köy halkı tarafından mera olarak kullanıldığı belirtilere, mera vasfıyla orta malı olarak sınırlandırılmıştır.

2. Asıl ve birleşen davanın davacıları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ..., ... Kadastro Mahkemesine sundukları dava dilekçelerinde; ... parsel ... taşınmazda, dava dilekçelerinde belirttikleri belirli bölümlerinin kendileri tarafından 25 - 30 yıldır kullanıldığını ileri sürerek, kadastro tespitinin iptali ile imar - ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle taşınmazın belirtilen bölümlerinin adlarına tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalılar Hazine vekili, ... vekili ve Gürpınar Belediye Başkanlığı vekili cevaplarında; davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Gürpınar Kadastro Mahkemesi'nin 14.05.2019 tarih ve 2007/603 Esas 2009/130 Karar ... kararı ile, dava konusu taşınmazın kadim mera olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Gürpınar Kadastro Mahkemesi'nin 14.05.2019 tarih ve 2007/603 Esas 2009/130 Karar ... kararı, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

2. Temyiz incelemesi neticesinde, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi'nin 22.03.2010 tarih ve 2009/7222 Esas, 2010/2269 Karar ... ilamıyla, " eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesinin isabetsizliğine" değinilerek, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3. Bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama sonunda, Gürpınar Kadastro Mahkemesi'nin 12.06.2012 tarih ve 2010/28 Esas 2012/13 Karar ... kararı ile, davacıların davalarının kabulüne, çekişmeli taşınmaz içerisinde kalan teknik bilirkişi raporunda belirtilen bölümlerin her birinin ayrı ayrı davacılar adına tesciline karar verilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

1. Gürpınar Kadastro Mahkemesi'nin 12.06.2012 tarih ve 2010/28 Esas 2012/13 Karar ... kararı, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince yapılan temyiz incelemesi sonucunda, 07.02.2014 tarihl ve 2013/2563 Esas, 2014/860 Karar ... ilamla, " İlk Derece Mahkemesince çekişmeli taşınmaz bölümlerinin mera niteliğinde olmadığı ve davacılar yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan inceleme, araştırma ve uygulamanın hüküm için yeterli bulunmadığı, Yargıtay bozma ilamına uyulduğu halde bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği,

bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli müktesep hak oluşacağı, bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesinin zorunlu olduğu, 1988 yılı hava fotoğraflarında çekişmeli mera parseli içinde birkaç parça halinde küçük bölümlerin sürülü olduğu, kalan kısımların ise boş olduğu görülmekte olup 1988 yılından sonra taşınmaz içinde kullanılan yerlerin sınırlarının genişletildiğinin anlaşılmakta olduğu, ancak taşınmazın 1988 yılında kullanılan ve kullanılmayan bölümlerinin öncesinin ne olduğu, kadim mera olup olmadığı hususlarının tam olarak saptanmadığı açıklanarak,

öncelikle çekişmeli taşınmazı kapsayan 1980 - 1985 - 1990 yıllarına ait ya da bu tarihe en yakın en az 3 hava fotoğrafı ve bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları istenilerek dosya arasına konulduktan sonra mahallinde, jeodezi ve fotogrametri uzmanı olan 3 harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetinin katılımıyla yeniden keşif yapılması ve çekişme konusu taşınmaz bölümlerinin steoroskopik incelemesi sonucunda hava fotoğraflarındaki konumunun gösterilmesi,

çekişmeli taşınmaz bölümünün mera olmadığı saptandığı takdirde imar - ihyaya ve zilyetliğine ne zaman başlanıldığı, imar - ihyanın tamamlanmasından sonra dava tarihine kadar 20 yıla ulaşan malik sıfatıyla zilyetliğin bulunup bulunmadığı hususlarının belirlenmesi, bundan ayrı, 3402 ...

Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi hükmüne göre zilyetliğin bu Kanunda yazılı belgelerden birisi ile ispatı yoluna gidilmeyen hallerde, zilyedin aynı çalışma alanı içinde kazanabileceği miktarın sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönümü geçemeyeceğinden davacılar ... ve ... ’ın belgesizden edindiği taşınmazlar bakımından 100 dönüm sınırının aşılmaması gerektiğinin göz önünde bulundurulması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi " gereğine değinilerek, ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

3. Bozma sonrası yapılan yargılama sırasında Gürpınar Kadastro Mahkemesinin kapatılması nedeniyle dava dosyası Van Kadastro Mahkemesine devredilmiş ve eldeki esas sırasına kaydedilmiştir.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar

İlk Derece (Van Kadastro) Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konu...

Mahallesi ... ada 1 parsel hakkında; fen bilirkişi raporlarında 1963 tarihli hava fotoğrafında dava konusu parsellerin bir bütün halinde sürüm ve ekimin yapıldığı, mera vasıflı arazinin görünmediği, mera sayılabilecek vasfındaki arazilerin güney doğu bölgesinde ancak sınır olmayan alanda olduğu, L harfi ile gösterilen parsel içinde sulama alanı olduğu, bu sulama alanı kanalının 2001 tarihli hava fotoğraflarında da olduğu gözlemlendiği, 1963 ve 1988 tarihli hava fotoğraflarında sınır ve tarımsal kullanımının komşu parseller bazında da aynı özellikler taşıdığı, mahalli ve tespit bilirkişi beyanlarında da özetle, davacıların...

Köyünde yaşadıkları, kendilerinin, babalarının ya da dedeleri tarafınca komşu köy ola ...

Köyünden ilk vasfı tarla olan tarım arazisi olarak da kullanılan yerleri kendi aralarında para toplamak suretiyle 50 yıl öncesinden satın aldıkları, verdikleri para oranında da kendi aralarında pay ettikleri, bu paylar oranında da zilyetliklerini tarım arazisi, arpa, buğday ekmek suretiyle devam ettirdikleri, dolayısıyla zilyetlikle kazanım koşulları davacılar lehine oluştuğu, L1 ve L2 harfi ile gösterilen kanal yerinin 2001 tarihi itibari ile varlığı,

keşif yapıldığı tarihte ve sonrasına bu kanalın gözlemlenmediği yani bozulduğu ancak 2001 yılında varlığı da düşünüldüğünde sonraki zilyetlik süresinin kazanılmaya elverişli olmadığı için bu alanın davacı ...'den m2 olarak düşürülmesine ve kanal yeri olarak Hazine adına kayıt ve tesciline, davacıların bir kısmının dava konusu ettikleri parsellerin dava konusu ettiği alanlardan fazla olması nedeni ile fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, yine davacıların bir kısmının fen bilirkişi raporunda talep ettikleri m2' den fazla çıkan alanlar içinde taleple bağlılık ilkesi gereğince talep ettikleri alan kadar adlarına kayıt ve tesciline,

geri kalan kısımların ise hazine adına kayıt ve tesciline karar verilmesi gerektiği belirtilerek, fen bilirkişi raporunda K harfi ile gösterilen davacısı ...'in 14000 m2 talepli davasının fazlaya ilişkin talep davasının kısmen kabul, kısmen reddine, fen bilirkişi raporunda 13169,36 m2 'lik kısmın kabulü ile son parsel nosu verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, L harfi ile gösterilen davacısı ...'in 13000 m2 talepli davasının fazlaya ilişkin talep davasının kısmen kabul, kısmen reddine, 13763,51 m2 'lik alandan L1 ve L2 ile gösterilen toplamda 6388,45 m2' lik kanal alanının da düşürülmek suretiyle 7375.07 m2 nin davacı adına kayıt ve tesciline, son parsel nosu verilmesine, geri kalan kısmın ise Hazine adına kayıt ve tesciline, B harfi ile gösterilen davacısı ...'ın 17500 m2 talepli davasının fazlaya ilişkin talep davasının kısmen kabul, kısmen reddine, 17498,27 m2 'lik kısmen kabulüne, son parsel nosu verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, D harfi ile gösterilen davacısı ...'ın 14000 m2 talepli davasında, fen bilirkişi raporunda 14492,87 m2 çıktığı, taleple bağlılık ilkesi gereğince 14000 m2' nin ... adına kayıt ve tesciline, son parsel nosu verilmesine, diğer 492,87 m2' nin ise Hazine adına kayıt ve tesciline, A harfi ile gösterilen davacısı ...'ın 11000 m2 talepli davasının fazlaya ilişkin talep davasının kısmen kabul, kısmen reddine, fen bilirkişi raporunda 9392,55 m2 'lik kısmen kabulüne, son parsel nosu verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, S harfi ile gösterilen davacısı ...'ün 12400 m2 talepli davasının fazlaya ilişkin talep davasının kısmen kabul, kısmen reddine, fen bilirkişi raporunda 12218,20 m2 'lik kısmen kabulüne, son parsel nosu verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, T harfi ile gösterilen davacısı ...'ün 13000 m2 talepli davasının fazlaya ilişkin talep davasının kısmen kabul, kısmen reddine, fen bilirkişi raporunda 12765,48 m2 'lik kısmen kabulüne, son parsel nosu verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, C harfi ile gösterilen davacısı ...'ın 21000 m2 talepli davasının fazlaya ilişkin talep davasının kısmen kabul, kısmen reddine, fen bilirkişi raporunda 17623,95 m2 'lik kısmen kabulüne, son parsel nosu verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, fen bilirkişi raporunda I harfi ile gösterilen davacısı...'ın 9000 m2 talepli davasının fazlaya ilişkin talep davasının kısmen kabul, kısmen reddine, fen bilirkişi raporunda 8740,14 m2 'lik kısmen kabulüne, son parsel nosu verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, H harfi ile gösterilen davacısı ...' in 10000 m2 talepli davasının fazlaya ilişkin talep davasının kısmen kabul, kısmen reddine, fen bilirkişi raporunda 8891,78 m2 'lik kısmen kabulüne, son parsel nosu verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, fen bilirkişi raporunda G harfi ile gösterilen davacısı ...'ın 14000 m2 talepli davasında, fen bilirkişi raporunda 14493,09 m2 çıktığı, taleple bağlılık ilkesi gereğince 14000 m2'nin ... adına kayıt ve tesciline, son parsel nosu verilmesine,

diğer 493,09 m2' nin ise Hazine adına kayıt ve tesciline, F harfi ile gösterilen davacısı ...'ın 11000 m2 talepli davasında, fen bilirkişi raporunda 11189,87 m2 çıktığı, taleple bağlılık ilkesi gereğince 11000 m2' nin... adına kayıt ve tesciline, son parsel nosu verilmesine, diğer 189,87 m2' nin ise Hazine adına kayıt ve tesciline, M harfi ile gösterilen davacısı ...'in 27500 m2 talepli davasının fazlaya ilişkin talep davasının kısmen kabul, kısmen reddine, fen bilirkişi raporunda 27077,27 m2 'lik kısmen kabulüne, son parsel nosu verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, X, W, V, Y harfleri ile gösterilen davacısı ...'ın toplamda 36000 m2 talepli davasının fazlaya ilişkin talep davasının kısmen kabul, kısmen reddine, fen bilirkişi raporunda toplam 35236,48 m2 'lik kısmen kabulüne, son parsel nosu verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, E harfi ile gösterilen davacısı ... mirasçıları adına, kayıt ve tescillerine dava konusu ettikleri 26000 m2 talepli davasında, fen bilirkişi raporunda 26278,69 m2 çıktığı, taleple bağlılık ilkesi gereğince 26000 m2' nin ... mirasçıları adına, miras payları oranında adlarına kayıt ve tesciline, son parsel nosu verilmesine,

diğer 278,69 m2' nin ise Hazine adına kayıt ve tesciline, J harfi ile gösterilen davacısı... ve ...'ın 43000 m2 talepli davasının fazlaya ilişkin talep davasının kısmen kabul, kısmen reddine, fen bilirkişi raporunda 42625,20 m2 'lik alanın 1/2 pay oranında kısmen kabulüne, son parsel nosu verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, U harfi ile gösterilen davacısı ... mirasçıları adına kayıt ve tescillerine, dava konusu ettikleri 13000 m2 talepli davasında, fen bilirkişi raporunda 12807,69 m2 'lik kısmen kabulüne, son parsel nosu verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, N, O, P, R harfleri ile gösterilen davacısı ...'ın 29000 m2 talepli davasının fazlaya ilişkin talep davasının kısmen kabul, kısmen reddine, fen bilirkişi raporunda 28212,65 m2 'lik kısmen kabulüne, son parsel nosu verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, Z harfi ile gösterilen yerde kimsenin davacı olmadığı ya da davaya katılan müdahilin de olmadığı, ziraat ve fen raporlarında da tarım arazisi dışında mera vasfı taşıdığı anlaşılmakla, bu Z harfi ile gösterilen yerin de mera vasfı ile özel siciline kaydına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece (Van Kadastro) Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davalı Hazine ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, davacılar tarafından hiçbir belge sunulmadığını, tanık beyanlarına göre karar verildiğini, 40 - 100 dönüm norm sınırına uyulmadığını, sadece davacı ... yönünden zilyetlik araştırması yapıldığını, yalnızca Z harfli yer ile ilgili mera olarak karar verildiğini ancak bu hususun mera bütünlüğünün bozulduğunun kanıtı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Belediye Başkanlığı temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, tanık beyanlarına göre dava konusu yerin mera olarak kullanıldığını, kadim meraların zilyetlikle kazanılmayacağını, itiraz süresinin geçtiğini, hava fotoğraflarının yeterince incelenmediğini, 40 - 100 dönüm norm sınırının dikkate alınmadığını, her bir davalı için ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu' nun (3402 ... Kanun) 14 ve 17 nci maddeleri,

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ...

Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine ve davalı ...

Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının ONANMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Muaf olduğundan davalı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

44,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 225,45 TL'nin temyiz eden davalı ... Belediye Başkanlığından alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

29.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...