Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/4870 K.2023/2769

Taraflar arasında galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti davasından dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde, vekil edenlerinin mazbut ... Valisi ... ... ... Vakfının galle fazlasına müstehak evladı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde, dava konusu vakfın galle fazlasının alınabilmesi için kural olarak öncelikle vakıf kurucusu ile kan bağının ispatlanması, sonra da bu hususta vakfiyede öngörülen şartların gerçekleşmesi gerektiğini açıklayarak davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.10.2017 tarihli ve 2016/111 Esas, 2017/297 Karar ... kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.03.2019 tarihli ve 2018/303 Esas, 2019/530 Karar ... kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 01.03.2021 tarihli ve 2019/3431 Esas, 2021/1742 Karar ... kararıyla, dava konusu ... Valisi ... ...

Vakfı'na ait 15 Cemaziyelevvel 1168 tarihli vakfiyede; “baki kalan galleyi evlad-ı sulbiyelerinin zükur ve inasa ve sair ve kebiri ale’sseviye beyninde taksim ve mutasarrıf olup, neuzu billahi Te’ala evlad-ı sulbiyelerinin inkirazından sonra evlad-ı sulbiyelerimin gerek zükur ve gerek inas ve evlad-ı evlad-ı evladları batnen ba’de batnin ve karnen ba’de karnin ebeden ma tenaselu karn-i evvelde bulunanlar vech-i meşruha üzere...” denilmek suretiyle galle fazlasının ikinci batından sonra ön batında vakıf evladı varken sonraki batında bulunanların hak sahibi olamayacakları kuralı ile vakıf gelirinin kız erkek ayrımı yapılmadan evlada

bırakıldığı, Mahkemece davacıların bu şartı sağlayıp sağlamadığı tespit edilmeden karar verildiği belirtilerek, davacıların gidilebildiği kadar üstsoyu ve bunların bütün mirasçılarına ait nüfus kayıtları getirtildikten sonra, daha önce verilmiş ve kesinleşmiş galle fazlasına müstehak evlat kararlarında adı geçen vakıf evlatlarının açık kimlik ve nüfus kayıtlarına göre bir soyağacı çıkartılarak irtibatının sağlanması,

buna dair taraf delillerinin toplanması ile uzman bilirkişiden denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gereğiyle Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mahkemece bozma sonrası aldırılan 07.09.2021, 18.12.2021 ve 25.01.2022 tarihli bilirkişi raporlarında, "vakfedilen para ve adı geçen çiftlikten gelecek gelirin paylaşımı konusunda batın şartı olduğunu, davacıların babasının da vâkıfın galleye müstehak evladı olduğu anlaşıldığından, davacıların da bu hakka sahip olacağı" şeklindeki görüşe itibar edilerek davanın kabulüne, davacılar ... ve davacı ...'ün dosya kapsamına göre vakıf evladı olan ...'ün mirasçıları olduğu tespit edilmekle merhum ... Valisi ... ... Vakfının Vakıf Evladı oldukları ve galle fazlası almaya müstahak olduklarının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik araştırma ile davanın kabul edildiğini açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Kanun'un 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 5737 ... Vakıflar Kanunu'nun (5737 ... Kanun) 75 ve 76 ıncı maddeleri.

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyulmakla birlikte bozma gereği yerine getirilmemiştir. Uyulan bozma ilamında davacıların dava konusu Vakfa ait vakfiyede galle fazlasının dağıtımı için öngörülen batın şartını sağlayıp sağlamadıklarının araştırılması, davacıların gidilebildiği kadar üstsoyu ve bunların bütün mirasçılarına ait nüfus kayıtları getirtildikten sonra,

daha önce verilmiş ve kesinleşmiş galle fazlasına müstehak evlat kararlarında adı geçen vakıf evlatlarının açık kimlik ve nüfus kayıtlarına göre bir soyağacı çıkartılarak irtibatının sağlanması ve sonucuna göre karar verilmesi istendiği halde Mahkemece "vakfedilen para ve adı geçen çiftlikten gelecek gelirin paylaşımı konusunda batın şartı olduğunu, davacıların babasının da vâkıfın galleye müstehak evladı olduğu anlaşıldığından davacıların da bu hakka sahip olacağı" belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Önceki bozma ilamında da belirtildiği üzere; dava konusu Vakfın galle fazlası batın şartı ile evlada bırakılmış olup, re'sen UYAP üzerinden alınan nüfus kayıtlarının incelenmesinden davacılara göre üst batında sağ evlat bulunduğu (Nazan Arıkol) anlaşıldığından, davacıların vakfiyede öngörülen batın şartını taşımamaları nedeniyle galle fazlası bakımından taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,