Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/2014 K.2024/7851

Taraflar arasındaki kadastro tespitinden önceki nedene dayalı tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı ... ve arkadaşları vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... Dönmez ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Şemdinli ilçesi Altınsu köyünde 2010 yılında yapılan kadastro çalışmaları sonucunda 102 ada 1 ve 101 ada 1 parsellerin davalı Maliye adına orman vasfıyla tespit ve tescil edildiğini, taşınmazların Şemdinli Asliye Hukuk Mahkemesinin 1991/34 Esas ve 1996/2 Karar sayılı ilamıyla eski tapu kaydına istinaden davacıların murisi Ahmet Sönmez adına tescil kararının verildiğini, 101 ada 1 ve 102 ada 1 sayılı taşınmazların orman vasfında olmadığını, taşınmazı hayvancılık ve tarımsal amaçlı olarak davacıların zilyetliğinde bulunduğundan ve Şemdinli Asliye Hukuk Mahkemesinin 1991/34 sayılı kararına istinaden tapu kayıtlarının iptali ile davacıların hisseleri oranında tespit ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda.

"3402 sayılı Kadastro Kanunu M.12/3 hükmüne göre, kadastro tutanaklarında belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamayacağı ve dava açılamayacağı, on yıllık sürenin hak düşürücü süre olduğu, huzurdaki davanın ise dava açılış tarihinin 01/12/2020 olduğu, her ne kadar 2015 yılında aynı davanın açılmış olduğu görülse de o davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği de dikkate alınarak davanın 10 yıllık süre içerisinde açılmadığı görülmüştür.

Bu durumda 3402 sayılı Kadastro Kanunu M.12/3 hükmünde belirtilen on yıllık hak düşürücü sürenin dolmasından sonra 01/12/2020 tarihinde davanın açıldığı," gerekçesiyle davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından hak düşürücü süre geçmediği iddiasıyla kararın bozulması talep edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince.

"Dosyanın tetkikinde, dava konusu gayrimenkullere ilişkin tesis kadastrosunun 15/05/2009 tarihi itibariyle kesinleştiği, taşınmazın orman vasfı ile hazine adına tespit ve tescil gördüğü, davacıların daha evvel Şemdinli Asliye hukuk Mahkemesinde açtıkları davanın Şemdinli Asliye Hukuk mahkemesinin 2015/213 Esas, 2017/41 Karar sayılı ilamı ile davanın takip edilmiş olması nedeniyle HMK 150 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verildiği,

kararın 22/05/2018 tarihinde kesinleştiği, dolayısıyla açılmamış sayılmasına karar verilen davanın zamanaşımını kesmesi veya durdurması söz konusu olamayacağından kadastro tutanaklarının kesinleşme tarihi olan 15/05/2009 tarihinden itibaren 10 yıllık hak düşürücü sürenin dolmasından sonra açılan davanın reddine dair yerel mahkeme kararında bir isabetsizlik görülmemiştir." gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar vermiştir.

Davacı vekili tarafından aynı gerekçelerle temyiz talebinde bulunulmuştur.

1.102 ada 1 parsele ilişkin temyiz itirazlarına ilişkin olarak; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler 102 ada 1 parsel yönünden kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2.101 ada 1 parsele yönelik temyiz itirazlarında ise; dava konusu taşınmazın kadastro tutanağı incelendiğinde 5.489 m2 yüzölçümü ile aynı şekilde orman vasfıyla Hazine adına tespit edildiği, bu tespitin 20.07.2009-18.08.2009 tarihleri arasında ilan edilmiş olduğu ve 19.08.2009 tarihinde kesinleşmediği hususunun olduğu, tapu kaydı incelendiğinde de davalıdır şerhinin bulunduğu görülmüştür.

Hal böyle olunca dava konusu parsele ilişkin açılmış olan davalar usulünce araştırılarak dosyaları getirtilmeli, getirtildikten sonra hüküm kurulurken dava konusu kadastro tutanağı aslı dikkate alınarak, davaya konu taşınmazın kadastro tutanağının kesinleşip kesinleşmediği araştırılmalı, bu taşınmaza ilişkin devam eden bir dava var ise bu kez de görevsizlik ile Kadastro Mahkemesine gönderilmesi hususu Mahkemece irdelenmelidir.

Bu durum karşısında; İlk Derece Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.