Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/6494 K.2025/4981

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkeme kararı, davalı Hazine vekili ile davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında, ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 223 ada 1 parsel sayılı ve 1.839.448,49 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, orman vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ... Köyü Tüzelkişiliği, taşınmazın mera vasfında olduğu iddiasıyla dava açmıştır.

Davalı Hazine vekili, orman ile çevrili olan taşınmazların özel mülke dönüşüp tarım ve inşaata açıldığı zaman orman bütünlüğünün bozulacağının tartışmasız olduğunu, bu tür yerlerin zilyetlik yoluyla kazanılamayacağını ve özel mülk olarak tescil edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 223 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağının iptaline, fen bilirkişisinin 13.07.2017 havale tarihli rapor ekindeki krokide (B) harfi ile gösterilen 900.247,07 metrekarelik bölümün mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına, (A) harfi ile gösterilen geri kalan 939.201,42 metrekarelik bölümün Hazine adına orman vasfı ile aynı parsel numarasıyla tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hükme karşı davacı, davalı ...

İdaresi ve Hazine vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusu esastan reddedilmiş ve iş bu kararın davalı ...

İdaresi ve Hazine vekili tarafından (B) harfi ile gösterilen bölüm yönünden temyiz edilmesi üzerine Dairenin 21.12.2021 tarihli ve 2021/10311 Esas, 2021/12692 Karar sayılı kararıyla "İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan araştırma ve incelemenin yeterli olmadığı belirtilerek öncelikle, yöreye ait en eski ve sonraki tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri, kadim ya da tahsisli mera kayıtları,

hükme esas bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün bulunduğu alanı kapsayan dava dosyaları olup olmadığı araştırılarak ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek beş kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç kişilik orman mühendisi bilirkişi kurulu, üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu,

bir fen elemanı bilirkişi ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi aracılığıyla yeniden keşif yapılması ve bu keşifte, getirtilen belgelerin çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiğinin belirlenmesi.

3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanunlar karşısındaki durumunun saptanması; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğunun düşünülmesi; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresinin incelenmesi; hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyasına eklenmesi;

yukarıda değinilen diğer belgelerin fen, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve orman bilirkişileri eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi;

taşınmazın gerçek eğiminin klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmesi; hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak,

temyize konu taşınmaz bölümünün niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli raporun alınması ve çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığının tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenmesi;

ayrıca, keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığının etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları ile çekişmeli taşınmaz sınırları içerisinde geçmişte görülen varsa dava dosyaları ve krokileri de uygulanmak suretiyle, dava konusu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdiklerinin araştırılması ve bu yolla yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin denetlenmesi;

çekişmeli taşınmaz çok büyük bir alanı kapsadığından gerektiğinde İlk Derece Mahkemesince (B) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümlere ayrılmak suretiyle incelenmesi; yerel bilirkişiler ve tanıkların beyanları arasında doğabilecek çelişkilerin gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılması; ziraatçi bilirkişi kurulundan, taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli raporun alınması; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki düzenlemesi istenilmeli;

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri, bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmesi ve bundan sonra toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulması, kabule göre de kabule göre de; kadastro tespitinin iptaline karar verilmesi gerekirken kadastro tespit tutanağının iptaline karar verilmesininde isabetsiz olduğuna" değinilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, "kararın eki sayılan krokilerde (A) harfi ile gösterilen yerin özellikle yüksek engebeli ve üzerinde bitki örtüsü itibariyle kuzeyinde yer alan orman parsel ile bütünlük arz ettiği yönünde ziraat, orman ve jeodezi mühendislerinin rapor sunduğu.

(B), (C) ve (D) harfi ile gösterilen yerlerin ise gerek keşifte yapılan gözlem gerek aldırılan billirkişi raporları neticesinde orman vasfı taşımadığı, sunulan raporların denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 223 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptaline, taşınmazın bilirkişi kurulunun 13.04.2023 havale tarihli rapor ekindeki krokilerde (B) harfi ile gösterilen 390.641,88 metrekarelik kısım,

(C) harfi ile gösterilen 169.548,79 merekarelik kısım ve (D) harfi ile gösterilen 340.056,40 metrekarelik kısmın toplam alanı olan 900.247,07 metrekarelik alanın dava konusu taşınmazdan ifraz edilerek mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına, (A) harfi ile gösterilen geri kalan 939.201,42 metrekarelik kısmın Hazine adına orman vasfı ile aynı parsel numarasıyla tapuya kayıt ve tesciline, 13.04.2023 havale tarihli rapor ekindeki krokilerin iş bu kararın eki sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ile davalı ...

İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun’un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de var olmadığına göre,

Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekili ile davalı ... İdaresi vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.