Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2025/3203 K.2025/5520

Taraflar arasında görülen genel mahkemeden aktarılan davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince verilen karar, davacı ... mirasçısı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... tarafından, müdahalenin men'i ve tapu iptali talebiyle iki ayrı dava açılmış ve yargılama devam ederken, ... ile ... ilçesi ... köyünde 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu'nun (2613 sayılı Kanun) 27. maddesi uyarınca 1975 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında, 4 77... ve 10 parsel sayılı taşınmazlar, sırasıyla 1324 tarihli 1 06... sıra ile 1328 tarihli ve 51 sıra numaralı tapu kayıtlarına dayalı olarak komisyon kararıyla 1/5 paylı şekilde ... çocukları ..., ..., ..., ... ve ... adına tespit edilmiştir.

2613 sayılı Kanun uyarınca Kadastro Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yargılaması yapılan 1976/246 Esas (1971/368 Esas sayılı dosya ile birleşmiş) ve 1976/235 Esas sayılı davalar, tespit öncesi 1.2.1973 tarihinde açılan ortak sınırın tespitine yönelik elatmanın önlenmesi talepli dosya üzerinde birleştirilerek 1973/99 Esas sayılı dosyada yapılan yargılama sonunda; dava konusu 2 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın kabulüne, 10 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın reddine karar verilmiş; hükmün taraflarca temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 27.12.1983 tarihli ve 1983/3929 Esas, 1983/8049 Karar sayılı ilamı ile eksik araştırma sebebiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesince; yeni esasa kaydedilmeksizin 1973/99 Esas sayılı dosya üzerinden, davanın takip edilmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; bu karar dosyanın tüm taraflarına tebliğ edilmeden kadastro tutanağı kadastro müdürlüğüne iade edilerek dava dosyası bu şekilde kapatılmıştır.

27.09.2024 tarihinde davalı ... vekili tarafından tavzih yoluyla, taşınmaz hakkında davalılar adına tescil hükmü kurularak tutanağın kesinleştirilmesi talep edilmiş olup, İlk Derece Mahkemesi tarafından ek kararla talebin reddine karar verilmiş; ek kararla birlikte 03.06.1998 tarihli davanın açılmamış sayılmasına dair kararın tebliği üzerine, yargılama sırasında 13.07.1984 tarihinde vefat eden davacı ... mirasçısı ... tarafından davanın açılmamış sayılmasına ilişkin hüküm yönünden temyiz yoluna başvurulmuştur.

Müteveffa davacı ... tarafından Asliye Hukuk Mahkemesinde müdahalenin men'i ve tapu iptali talebiyle açılan dava devam ederken dava konusu taşınmazlar hakkında tespit yapılarak kadastro tutanağı düzenlendiğine göre her ne kadar Asliye Hukuk Mahkemesince bu davaya kadastro mahkemesi sıfatıyla bakılmış ise de 2613 sayılı Kanun'un 27. maddesi gereğince gayrimenkullere ilişkin kadastro ve yazım ile ilgili davanın re’sen kadastro mahkemelerine devri gerektiğinden, dava konusu taşınmazlarla ilgili müdahalenin meni ve tapu iptali davası görülürken, yörede 2613 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılan arazi kadastrosunda,

dava konusu taşınmazlar hakkında 4 77... ve 10 parsel numaraları ile kadastro tespit tutanağı düzenlendiğine göre, davanın kadastro tesbitine itiraz davasına dönüştüğünden ve genel mahkemenin görevi bittiğinden uyuşmazlığın, 2613 sayılı Kanun hükümlerine göre kadastro mahkemesince çözümlenmek üzere, kadastro mahkemesine devredilmesi gerekmektedir. Devredilecek bu dava, niteliği itibarıyla aktarılan dava niteliğinde olup.

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 30/2. maddesi uyarınca res'en araştırma ilkesinin geçerli olduğu da açıktır.

Hal böyle olunca; ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından dosyanın 2613 sayılı Kanun hükümlerine göre kadastro mahkemesince çözümlenmek üzere, görevli ve yetkili ... Kadastro Mahkemesine gönderilmesi, görevli ve yetkili ...

Kadastro Mahkemesi tarafından da davanın aktarılan dava olduğu gözetilerek, anılan Kanun maddesi uyarınca kadastro hakiminin, 2613 sayılı Kanun'un 27. maddesi ve 3402 sayılı Kanun'un 29/1. ve 30/2. maddelerine göre, dava konusu taşınmazların niteliği ve malikinin belirlenmesi ve aynı Kanun'un 1. maddesinde öngörüldüğü gibi hüküm kurulurken davanın tarafları ile bağlı kalmaksızın gerçek hak sahibini belirlemekle yükümlü olduğu ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği bir dava söz konusu olmayıp, davayı takip edip etmemeye yönelik iradelerinin Mahkeme açısından bağlayıcı niteliği bulunmadığı gözetilerek,

yukarıda tarih ve sayısı belirtilen bozma ilamına uyularak bozma ilamı gereklerinin yerine getirilmesi suretiyle, dosyada toplanmış ve toplanacak tüm delillerle birlikte değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken bu hususlar dikkate alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.