Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/18716 K.2018/12271

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının Mart 2011-Aralık 2013 tarihleri arasında davalılara ait minibüste ...-... arasında şoför olarak çalıştığını, ancak davalı işverenlerin davacının sürekli olarak düşük hasılalar getirmesine, yaz aylarında yıllık izin kullanma talebine ve diğer işçilik taleplerine kızarak 23/12/2013 tarihinde ihbar önelsiz iş akdinin haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek, kıdem, ihbar tazminatları ile fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, asgari geçim indirimi ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili, davacının çalıştığı minibüsün 19/10/2011 tarihinde satın alındığı, 25/11/2013 tarihinde satıldığı belirtilerek davacının hizmet süresinin 2 yıl 1 ay olduğunu, davacının günlük yevmiyesinin 80,00 TL olduğunu, davacının 1 yılık iznini kullandığını, minibüste iki şoför çalıştığını ve çalışma düzenlerini kendilerinin ayarladığını, günlük 16 saat çalıştıklarını, şehir içi toplu taşıma araçlarında çalışma günlerinin az olması sebebiyle işçinin primlerini kendisi yatırmak kaydı ile sigortasını yaptırabildiğini, davacıya 1000 TL tazminat ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalıların iş sözleşmesini fesihte haksız oldukları gerekçesiyle davacının kıdem ve ihbar tazminatlarının kabulüne, davacının minibüsü sabah alıp akşam davalıya teslim ettiği, topladığı hasılattan ücretini alıp cebine koyduğu, dolayısıyla çalıştığı saatler için ücretinin kendisinin topladığı hasılattan daha iş yeri sahibine tahsil ettiği tanık anlatımlarıyla sabit olduğundan davacının fazla mesai ve genel tatil ücreti talepleri yönündeki taleplerinin reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 63'üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde ... bir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41'inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63'üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63'üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Hasılata bağlı günlük yevmiyeli olarak çalışan işçilerin yevmiyelerinin miktarı günlük çalışma süresine bağlı olup, ne kadar çok çalışırsa yevmiye artacağından çalışılan tüm saatlerin normal ücreti yevmiye içerisinde alındığından fazla çalışma ücretinin zamsız tutarının yevmiyenin içinde ödendiği kabul edilerek fazla çalışma ücretinin sadece %50 zamlı kısmı hesaplanıp hüküm altına alınmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta; dosya içeriği ve tanık anlatımlarına göre davacının davalıya ait işyerinde 05:00-24:00 saatleri arasında bir gün çalışıp bir gün dinlenme usulü ile çalıştığı anlaşılmaktadır. Yukarıdaki ilke kararımızda da açıklandığı üzere, davacının bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yaptığı dikkate alındığında bu çalışma sisteminde fazla mesai hesabının ilk bir hafta (3x3=) 9 saat, takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat üzerinden yapılması gerekirken Mahkemece, yazılı gerekçe ile fazla mesai ücretinin reddine karar verilmesi hatalıdır.

Öte yandan, Mahkemece davacının hasılata bağlı günlük yevmiyeli olarak çalıştığının kabul edilmesi karşısında fazla çalışma alacağının sadece % 50 zamlı kısmının hesaplatılması gerekir.

3-Davacının bir gün çalışıp bir gün dinlenme usulü ile çalıştığı dikkate alındığında ulusal bayram ve genel tatil günlerinin 1/2'sinde çalıştığı göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerekirken hatalı gerekçe ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti talebinin reddine karar verilmesi de isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: