Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/20242 K.2017/6998

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 02.10.2006 tarihinde davalı şirkette çalışmaya başladığını, 02.10.2006-04.03.2007 döneminde Kocaeli fabrikasında çalıştığını ve 05.03.2015 tarihinde iş aktinin haksız ve geçerli bir sebep olmaksızın feshedildiğini, 10.03.2015 tarihine kadar ...Organize sanayinde bulununa fabrikasında üretim ...nisyeni olarak çalışmasını sürdürdüğünü, ayrıca ...

Gıda İş Sendikası üyesi olduğunu ve davalı şirket ile imzalanmış 01.06.2013-31.12.2015 dönemi Toplu İş Sözleşmesi şartlarınada tabi bulunduğunu, müvekkilinin bürüt maaşının 3.915,00 TL olduğunu ikramiye ve diğer ödemeler ile birlikte müvekkilinin 6,000 TL maaş aldığını, davacıya bir takım ithamlarda bulunularak iş aktinin fesh edildiğini, müvekkilinin kimseyi dolandırmadığını, kimseyi tehdit etmediğini iddia ederek iş aktinin feshinin geçersizliğine,

davacınınn işe iadesine,kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok 4 aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ile işe başlatmama halinde 8 aylık ücreti tutarında tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iş akdinin feshinin haklı nedene dayandığını, iyiniyet ve ahlak kurallarına uymayacak şekilde şirkette işe alma vaadiyle arkadaşından yüksek meblağda para aldığını, bu durum açığa çıktığında da başkasının üzerine yıkmaya çalıştığını, bu nedenle haklı feshin yapıldığını beliterek davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, 7. Hukuk Dairesi’nin 2015/36303 Esas, 2016/1464 Karar sayılı bozma ilamına uyulmak sureti ile yapılan yargılama sonunda, dosyada yer alan kayıtlar ve tanık anlatımlarından akdin feshine dayanak İş Kanununun 25/II-e maddesi uyarınca somut ve şüpheden uzak deliller davalı tarafından ispatlanamadığı, davalı işyerinde uygulanan TİS hükümleri ile davacıyla yapılan 10.03.2015 tarihli protokol ibraname başlıklı belgede 4-f bendinde davacıya kıdem tazminatı ödendiğine dair ibarenin aksinin davalı tarafından ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir.

İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, ...rarlaması olasılığından kaçınmaktır.

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.

Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir. İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

Dosya içeriğine göre10.03.2015 tarihli fesih bildiriminde; davacının feshe konu davranışları ile şirket itibarını zedelediği, özen borcu ve bağlılığa aykırı davranışta bulunduğu gerekçe gösterilerek haklı nedenle iş akdinin sonlandırıldığı belirtilmiştir.

Aynı günde düzenlenen ibraname/ protokol başlıklı belgede her ne kadar f. bendinde “ çalışanın hak kazandığı kıdem tazminatı” denilmiş ise de, belgenin son kısmında “ varlığı tespit edilen ve ödenen alacaklar” başlığı altında davacıya ödenecek alacaklar kalem kalem belirlenmiş olup, kıdem tazminatı ödemesi yapılacağına dair belirleme bulunmamaktadır.

Bu durum haklı fesih iradesini gösteren davalı işverenin tutarlı davranarak davacıya kıdem tazminatı ödemesi yapmadığını ispat etmektedir.

Bunun yanı sıra iş yeri kayıtlarından ve tanık anlatımlarından davacının iş yeri arkadaşlarından kendisine havale yolu ile para geleceğini, kredi kartı olmadığını belirterek iş arkadaşlarının kredi kartı ve şifresini aldığı, işçilerin hesaplarından para çekmek sureti ile kendisine menfaat temin ettiği, başka bir işçiden iş yerine girmesi vaadi ile menfaat temin ettiği anlaşılmaktadır.

Bu haliyle davacı işçinin davalı iş yerinde görev ve yükümlülüklerinin dışına çıkarak iş yerinde haksız şekilde menfaat temin ettiği ve iş yeri çalışma düzenini bozduğu anlaşıldığından, davalı işveren tarafından gerçekleştirilen feshin iş bu dava açısından en azından geçerli nedene dayandığı, feshin haklı olup- olmadığının ilerde açılması muhtemel kıdem- ihbar tazminatı talepli davada irdelenmesi gerektiği anlaşıldığından, mahkemece feshin geçersiz nedene dayandığının kabul edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.