Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/5098 K.2025/6224

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Kurum bünyesinde faaliyet gösteren ... isimli işletmede işçi olarak görev yaptığını, davalı Kurum ile Türkiye Otel, Lokanta Eğlence Yerleri Sendikası (...) arasında imzalanan 1. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin ilgili maddeleri uyarınca bir kısım işçilik haklarının eksik ödendiğini ileri sürerek ilave tediye, yol ve yemek ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının, 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 sayılı Kanunla 6212 sayılı Kanunun İkinci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun gereği ilave tediye alacağının ödendiğini, ayrıca 23.03.2018 tarihinde ... Sendikasına üye olan davacının toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan tüm haklarının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının, kamu işçisi olarak çalıştığı ve ...

Sendikası ile işveren arasında imzalanan 01.05.2019 tarihli toplu iş sözleşmesi hükümleri kapsamında ilave tediye ücreti ile yol ve yemek yardımına hak kazandığı konularında bir uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın, hak kazanılan ve bilirkişi tarafından hesaplanan ücretlerin ödenip ödenmediği noktasında olduğu, davalı İdarenin, bilirkişi tarafından hesaplanan ilave tediye ücretlerini nakdi olarak,

yol ve yemek yardımlarını ise aynî veya nakdî olarak ödediğini yazılı belge veya ödeme belgesi ile ispat edemediğinden Mahkemece hüküm altına alınmasında bir hata bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 1. 23.03.2018 tarihinde sendikaya üye olan davacının toplu iş sözleşmesinden doğan geçmişe yönelik bütün hakları ödendiğinden ilave tediye alacağına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, 2. Bilirkişi raporunda, davacının yol (servis) ve yemek hizmetinin İdareye bağlı ... Restoran tarafından karşılandığı hususunun dikkate alınmayarak davacı lehine ulaşım ücretine hükmedilmesinin hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ilave tediye ile yol ve yemek yardımı noktasındadır.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Yüksek Hakem Kurulunun 27.11.2018 tarihli ve 2018/1171 Esas, 1870 Karar sayılı kararı ile karar altına alınan 01.05.2018-30.06.2020 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin 33. maddesi; "İşveren işyerlerinde çalışan sendika üyesi işçilere saat 24.00’e kadar çalışan işçilere işveren taşıt sağlar." şeklindedir. Bu hükme göre davalı işverenin çalışması 24.00'te sona eren işçiler için davalı işverenin taşıt sağlama yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu durumda 24.00'e kadar çalıştığını ve davalı İdarece servis sağlanmadığını ispat yükü davacı işçi üzerindedir. Davalı tarafından sunulan puantaj kayıtlarının sadece çalışılan günü gösterdiği, çalışma saatine ilişkin bir kaydın bulunmadığı görülmüştür. Davacının tanık vb. başkaca bir delile de dayanmadığı dikkate alındığında, 24.00'e kadar çalıştığı hâlde servis sağlanmadığı yönündeki iddiasını ispat edemediği kabul edilmelidir.

Mahkemece davacının yol ücreti alacağının reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3.Yukarıda anılan toplu iş sözleşmesinin 30. maddesi şöyledir; "İşveren, işyerinde çalışan işçilere temiz, kaliteli ve doyurucu nitelikte olmak ve 3 kaptan eksik olamamak üzere, çalışılan günler ve çalışma saatlerine rastlayan öğünlerde yemek verir. Sabah 06.00-08.00 saatleri arasında işbaşında olanlara kahvaltı verilir."

Davacı dava dilekçesinde işyerinde yemek verilmediğini iddia etmiş olup Mahkemece iddia doğrultusunda toplu iş sözleşmesinin ilgili hükmüne göre hesaplanan yemek yardımı hüküm altına alınmıştır. Ancak dosya kapsamından, davacının bağlı iktisadi işletme bünyesindeki restaurantta resepsiyon görevlisi olarak çalıştığı anlaşılmakta olup, işyerinin niteliği dikkate alındığında, davacının ayni olarak yemek yardımından yararlandırılmaması hayatın olağan akışına aykırıdır.

Hâl böyle olunca davacıya çalıştığı restaurantta yemek sağlanıp sağlanmadığı açıklığa kavuşturulmadan sonuca gidilmesi yerinde değildir. Mahkemece yapılması gereken, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesinde yer alan hâkimin davayı aydınlatma yükümlülüğü çerçevesinde davacı asılın bu konudaki beyanını almak, bundan sonra oluşacak sonuca göre dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle bir karar vermektir.

Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR