Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/5289 K.2025/6598

Taraflar arasındaki delege seçimlerinin iptali ile sendika şube genel kurulunun iptali istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davaların reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar ..., ... ve ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ..., ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Genel kurul dışında yapılan delege seçimlerinin iptali istemine ilişkin dava bakımından Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiş ise de 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) 16/2 hükmünde, genel kurul dışında yapılan delege seçimlerine yapılan itirazların, mahkemece kesin olarak karara bağlanacağı ve mahkemece verilen kararlara karşı temyiz yolunun kapalı bulunduğu açık olarak ifade edilmiştir. Bu itibarla delege seçimlerinin iptali davası bakımından, 6356 sayılı Kanun’un 16/2 hükmü, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-(b) hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Genel kurulun iptali davası bakımından; Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ..., ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; yapılan genel kurulun sendikanın zorunlu organlarından olan denetleme kurulu olmadan ve denetleme kurulu raporu hazırlanıp delegelere gönderilmeden yapıldığını, Genel Başkan Yardımcısı ...'ın yok hükmündeki bir yönetim kurulu kararı ile görevden alınarak baskın seçime gidilmesinin iptal nedeni olduğunu, davalı Sendikanın dört şubesinin Genel Kurulunda seçilen üst kurul delegeleri dışında kalan ve davalı Sendikaca hukuka aykırı olarak herhangi bir şubeye bağlanmayan Gençlik ve Spor Bakanlığı,

üniversiteler ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan üyeler için usulüne uygun üst kurul delegesi seçimi yapılmadığını, mevcut yönetim tarafından kapalı kapılar ardında delege seçimi yapılmış gibi gösterilerek üst kurul delegelerinin belirlendiğini ve seçimde oy kullanmalarının sağlandığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davalı Sendikanın 15.10.2022 tarihli 4. Olağan Genel Kurulunun yok hükmünde olduğunun tespiti ile tüm sonuçları ile birlikte iptaline, Sendikayı usulüne uygun olağan genel kurula götürmek üzere kayyım atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

15.10.2022 günü yeter sayısının sağlanması üzerine 4. Olağan Genel Kurulun gündem maddelerinin görüşüldüğünü, gündemin akışına ilişkin tüm hususların divan tutanağında yer aldığını, Çankaya 4. İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı nezaretinde seçimlerin gerçekleştirildiğini, delege seçimleri başta olmak üzere genel kurul sürecinin tamamının Kanun, Tüzük ve Yönetmelik'e uygun bir şekilde gerçekleştirildiğini, davacıların delege seçimlerinin usulsüz yapıldığı yönündeki iddialarının da tamamen mesnetsiz olup gerçeği yansıtmadığını,

Denetleme Kuruluna seçilen asıl ve yedek üyelerden toplam 6 kişiden 5 tanesinin işkolunun değiştiğini ve buna bağlı olarak üyeliklerinin sona erdiğini, kanun hükmünde kararname ile alt işveren şirketlerden kadroya geçirilen binlerce işçinin işkollarının değiştiğini, Sendikanın da bu tarih itibarıyla binlerce üyesinin işkolunun değiştiğini, gerek zorunlu organlarda gerekse Kurula katılan delegelerin büyük bir çoğunluğunun üyeliğinin düştüğünü, üyelik ve kurul sıfatı sona eren Denetleme Kurulunun, denetleme raporu tanzim etmesinin imkânsız bir hâle geldiğini,

Sendikanın 20.09.2022 tarihli ve 3/124 sayılı kararı ile denetleme raporunun tanzim edilmesi hususunda Genel Kuruldan sonraki en üst merci olan Başkanlar Kurulunun yetkilendirildiğini, tanzim edilen raporda davacılardan ... ve ...'ın da imzasının bulunduğunu, Başkanlar Kurulu tarafından hazırlanan denetleme raporunun Genel Kuruldan 15 gün önce Genel Kurul delegelerine tebliğ edildiğini, Genel Kurula sunulup oybirliği ile kabul ve ibra edildiğini, delegelerin büyük bir çoğunluğunun üyelik ve delegelik sıfatının düşmesine bağlı olarak olağanüstü genel kurul yapmanın fiilen imkânsız hâle geldiğini, ...,

... ve ...’ın delege olarak katıldıkları 4. Olağan Genel Kurulda olumlu oy kullanmış olduklarından işbu davayı açmalarının çelişkili olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; delege seçimlerinde usulsüzlük iddiası bulunduğundan genel kurul dışında yapılan delege seçimlerine ilişkin de ayrıca hüküm kurulması gerektiği, 6356 sayılı Kanun'un 16. maddesi gereğince delege seçimlerine hak düşürücü süre içinde itiraz edilmediği, denetleme kurulunun görevlerinin başkanlar kuruluna devredilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

ancak öncelikle davacıların bu davayı açıp açamayacakları, hukuki yararlarının olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği, davacılardan ... ile ...'ın dava dilekçesinde iddia ettikleri hususlara dair Genel Kurulda ileri sürdükleri ve divan tutanağında kayıt altına alınan itirazlarının bulunmadığı, Genel Yönetim Kurulunun 2019-2022 tarihleri arasındaki faaliyetleri ve Denetleme Kurulu raporunun Genel Kurula sunularak oy birliğiyle kabul ve ibra edildiğinin görüldüğü;

bu itibarla anılan davacıların hukuki yararın bulunmadığı gerekçesiyle davacı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davacı ... yönünden 14.09.2024 tarihinde davalı Sendika üyeliğinden çekilmesi nedeniyle hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, davacı ... ve ... yönünden 15.10.2022 tarihinde icra edilen Genel Kurulun iptaline yönelik taleplerinin hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, davacı ... ve ... yönünden genel kurul dışında yapılan delege seçimlerinin iptaline yönelik taleplerinin hak düşürücü süre içerisinde açılmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ..., ... ve ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının isabetli olduğu gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar ..., ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; dava ve istinaf dilekçelerinde belirttiği sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, genel kurul dışında yapılan delege seçimlerinin iptali ile sendika genel kurulunun iptali istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar ..., ... ve ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Delege Seçimlerinin İptaline İlişkin Dava Yönünden