A.e. ve Diğerleri Başvurusu (B. No: 2018/3067)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru, yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması

nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru 22/1/2018 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca başvurucunun adli

yardım talebinin kabulüne karar verilmiştir.

5. İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca başvurunun kabul

edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul

edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle

ilgili olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucular, haklarında başlatılan bir cezai

soruşturma kapsamında 19/1/2012 tarihli iddianame ile Adana 1. Ağır Ceza

Mahkemesinde dava açıldığını belirtmektedir.

9. Başvurucular 22/1/2018 tarihinde makul sürede

yargılanma haklarının ihlal edildiğini belirterek bireysel başvuruda bulunmuşlardır.

10. Süreç içinde Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 3/5/2018

tarihli ve E.2014/191, K.2018/94 sayılı kararıyla başvuruculardan Ü.K. ile B.K.

hakkında terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme

suçundan ayrı ayrı 1 yıl 8 ay hapis cezası verildiği, başvurucular hakkında

iddianamede yer alan, üzerilerine atılı diğer suçlar yönünden ise beraat ya da

düşme kararları verildiği anlaşılmıştır.

11. Daha sonra başvurucular hakkındaki hükümlerin Adana

Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 21/1/2019 tarihli ilamı ile

kesinleştiği anlaşılmıştır.

12. Başvurucular Ü.K. ve B.K. hakkında tesis edilen

cezalara ilişkin olarak 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanun'un 29.

maddesiyle temyiz kanun yolunun açılması sebebiyle -başvurucular vekilinin

28/10/2019 tarihli dilekçesi üzerine- yerel mahkeme tarafından 30/10/2019

tarihinde infazın durdurulmasına ve dosyanın temyiz işlemlerinin yapılmasına

dair ek karar verdiği tespit edilmiştir.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

13. Mahkemenin 3/11/2020 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucuların

İddiaları

14. Başvurucular, bireysel başvuru konusu yargılamaların

uzun sürmesi ile bağlantılı olarak adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüş; makul sürede yargılanma hakkının ihlal edilmesi nedeniyle

tazminat talebinde bulunmuşlardır.

B. Değerlendirme

15. Bireysel başvuru sonrasında 25/7/2018 tarihli ve 7145

sayılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan

Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle

Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmiştir.

16. 6384 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre

yargılamaların uzun sürmesi ve yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi

ya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddenin

yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan

bireysel başvuruların başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul

edilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat

üzerine Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı (Tazminat

Komisyonu) tarafından incelenmesi öngörülmüştür.

17. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018)

kararında Anayasa Mahkemesi yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya

da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği yahut hiç icra edilmediği

iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara

ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu

ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin

bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır

(Ferat Yüksel, §§ 26-35).

18. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru yolunun

kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması

nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına

makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı, tazminat

ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi

olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama

imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel,

§§ 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta

ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli

giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu

tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil

niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş

olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).

19. Mevcut başvuruda söz konusu karardan ayrılmayı

gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının

tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

A. Kamuya açık belgelerde başvurucuların kimliklerinin

gizli tutulması talebinin KABULÜNE,

B. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL

EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi

mağduriyetine neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun

yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 3/11/2020 tarihinde

OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Kadir ÖZKAYA

Üyeler

:

Engin YILDIRIM

M. Emin KUZ

Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucular : 1. A.E. 2. B.K. 3. H.A. 4. Ü.K. Başvurucular Vekili : Av. Vedat ÖZKAN