Ahmet Akkurt Başvurusu (B. No: 2017/4541)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1.Başvuru, ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan başvurucu

tarafından gönderilmek istenen faksın sakıncalı bulunarak muhatabına

gönderilmemesi nedeniyle haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına

ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 30/9/2016 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

6. Başvurucu, hükümlü olarak Bolu F Tipi Yüksek Güvenlikli

Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda (İnfaz Kurumu) bulunmaktadır.

7. Başvurucu, başvuruya konu bir sayfadan ibaret faksı 18/7/2016

tarihinde, terör örgütü yöneticiliğinden hükümlü olan Abdullah Öcalan'a (A.Ö.)

göndermek istemiştir.

8. Söz konusu faksta başvurucu özetle 15 Temmuz darbe

girişiminin ardından A.Ö.den haber alamaması

nedeniyle endişeli olduğunu, hükûmetin 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında demokrasiyi savunmak gibi bir görev elde

ettiğini, bu yönüyle darbe girişiminin kuşku uyandırdığını, Cumhuriyet

tarihinde asker ve polisin ilk defa birbirinin kanına girdiğini, darbe

girişiminin başarısız olması sonucunda ordunun, terör örgütüyle mücadelede ne

konumda olacağının zamanla görüleceğini ve hem askerî hem de demokratik siyaset

anlamında olanakların eskisinden daha fazla olduğunu belirtmiştir. Başvurucu

faksın sonunda ise muhatabının iyi haberlerini alma temennisinde bulunmuştur.

9. İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu Başkanlığı (Disiplin Kurulu)

tarafından 25/7/2016 tarihinde verilen sakıncalı mektup değerlendirme kararıyla

söz konusu faks ile beraber aynı şahsa gönderilen benzer altı adet faksın

muhatabına gönderilmemesine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde; faksın

içeriğinde kişi veya kuruluşları paniğe yöneltecek, yalan yanlış ve Türkiye

Cumhuriyeti'ni rencide edici ifadelerin bulunduğu belirtilmiştir.

10. Başvurucu tarafından Disiplin Kurulu kararına karşı Bolu

İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hâkimliği) yapılan itiraz 10/8/2016 tarihli kararla

reddedilmiştir. Kararın gerekçesinde; faksın örgüt mensuplarının haberleşme

aracı niteliği taşıdığı, itiraz konusu kararın 13/12/2004 tarihli ve 5275

sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanun'un 68. maddesinin

(3) numaralı fıkrasına uygun olduğu vurgulanmıştır.

11. Başvurucu tarafından İnfaz Hâkimliğinin kararına karşı Bolu

Ağır Ceza Mahkemesine yapılan itiraz da 26/8/2016 tarihli kararla

reddedilmiştir. Kararın gerekçesinde İnfaz Hâkimliği tarafından verilen kararın

usul ve yasaya uygun olduğu ifade edilmiştir.

12. Nihai karar 2/9/2016 tarihinde tebliğ edilmiştir.

13. Başvurucu 30/9/2016 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK

14. İlgili hukuk için bkz. Ahmet

Temiz, B. No: 2013/1822, 20/5/2015, §§ 16-20.

V. İNCELEME VE GEREKÇE

15. Mahkemenin 11/12/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Adli Yardım Talebi Yönünden

16. Başvurucu, bireysel başvuru harç ve giderlerini ödeyemeyecek

durumda olduğunu belirterek adli yardım talebinde bulunmuştur.

17. Anayasa Mahkemesinin Mehmet

Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler

dikkate alınarak geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yargılama

giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça

dayanaktan yoksun olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi

gerekir.

B. Haberleşme Hürriyetinin İhlal Edildiğine

İlişkin İddia

1.Başvurucunun İddiaları

18. Başvurucu; sakıncalı olduğuna karar verilen faksı darbe

girişimi ve sonrasındaki gelişmelere dair görüşlerini iletmek, darbe

girişiminin A.Ö.ye yansımalarını öğrenmek vegörüş

alışverişinde bulunmak amacıyla yazdığını, darbe girişimi sonrası bu şekilde

görüşlerini iletmenin ve A.Ö.nün

sağlık, güvenlik ve yaşam koşullarına dair duyduğu kaygıları gidermenin en

doğal hakkı olduğunu iddia etmiştir. Başvurucu, bu nedenlerle haberleşme ve

ifade hürriyetinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

2.Değerlendirme

19. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi

takdir eder (Tahir Canan, B. No:

2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun iddiasının özü, göndermek istediği

mektubun Disiplin Kurulunca sakıncalı görülerek muhatabına gönderilmemesine

karar verilmesi nedeniyle haberleşme hürriyetinin engellenmesine ilişkindir.

Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarında bu tür başvurular haberleşme hürriyeti

kapsamında incelenmiştir (Ahmet Temiz, §

23; Özkan Kart (2), B. No:

2013/1201, 20/5/2015, § 22; Akif İpek,

B. No: 2013/9456, 24/6/2015, § 23; Ramazan

Vural, B. No: 2013/1148, 7/7/2015, § 24; Eren Yıldız, B. No: 2013/759, 7/7/2015, § 25; Mustafa Aydin, B. No: 2013/275, 6/10/2015,

§ 24). Somut başvuruda da bu durumdan ayrılmayı gerektirecek bir durum

bulunmamaktadır.

20. İddianın değerlendirilmesinde dayanak alınacak Anayasa'nın "Haberleşme hürriyeti" kenar

başlıklı 22. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"Herkes, haberleşme hürriyetine sahiptir.

Haberleşmenin gizliliği esastır.

Millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin

önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve

özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak

usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak

gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin

yazılı emri bulunmadıkça; haberleşme engellenemez ve gizliliğine dokunulamaz...

İstisnaların uygulanacağı kamu kurum ve

kuruluşları kanunda belirtilir."

21. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 48. maddesinin (2) numaralı

fıkrasına göre Anayasa Mahkemesince açıkça dayanaktan yoksun başvuruların kabul

edilemez olduğuna karar verilebilir. Başvurucunun ihlal iddialarını temellendiremediği,

iddialarının salt kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin olduğu,

temel haklara yönelik bir müdahalenin olmadığı veya müdahalenin meşru olduğu

açık olan başvurular ile karmaşık veya zorlama şikâyetlerden ibaret başvurular

açıkça dayanaktan yoksun kabul edilebilir (Hikmet

Balabanoğlu, B. No: 2012/1334, 17/9/2013,

§ 24).

22. Disiplin Kurulunca başvurucu tarafından gönderilmek istenen

faksın sakıncalı olduğu değerlendirilerek söz konusu faksın muhatabına

gönderilmemesine karar verilmiştir. Dolayısıyla anılan karar ile kamu makamları

tarafından başvurucunun haberleşme hürriyetine bir müdahalede bulunulduğu

açıktır.

23. Anayasa Mahkemesinin Ahmet

Temiz kararında hükümlü ve tutukluların gönderdiği veya kendilerine

gönderilen mektuplara ceza infaz kurumunun ilgili kurulları tarafından yapılan

müdahalelere ilişkin genel ilkeler belirtilmiştir (Ahmet Temiz, §§ 28-34). Buna göre haberleşme özgürlüğüne

yapılan müdahale öncelikle kanunla öngörülmelidir. Müdahalenin yasal dayanağını

oluşturan mevzuatın, ulaşılabilir, yeterince açık ve belirli bir eylemin

gerektirdiği sonuçlar açısından öngörülebilir olması gerekir. İkinci olarak söz

konusu müdahale meşru bir amaca

dayanmalı, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun ve ölçülü olmalıdır.

24. Anılan müdahale, Anayasa’nın 22. maddesinin ikinci

fıkrasında belirtilen haklı sebeplerden bir veya daha fazlasına dayanmadığı ve

Anayasa’nın 13. maddesinde belirtilen koşullara uygun olmadığı takdirde

Anayasa’nın 22. maddesinin ihlalini teşkil edecektir. Bu nedenle sınırlamanın,

Anayasa’nın 13. maddesinde öngörülen kanun tarafından öngörülme, meşru amaç

taşıma, demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine uygun

olup olmadığının belirlenmesi gerekir (Ahmet

Temiz, § 36).

25. Somut olayda 5275 sayılı Kanun'un 68. maddesinin

hükümlülerin ceza infaz kurumlarından yaptıkları yazışmaların denetimi ve

sınırlandırılmasının kanuni dayanağını oluşturduğu açıktır (Ahmet Temiz, §§ 37-46). Öte yandan,

haberleşme hürriyetinin düzenlendiği Anayasa'nın 22. maddesinin ikinci

fıkrasında, söz konusu sınırlama sebeplerine bağlı kalınarak yapılacak

sınırlamanın ancak usulüne uygun olarak verilecek hâkim kararıyla mümkün

olabileceği belirtildikten sonra üçüncü fıkrasında "İstisnaların uygulanacağı kamu kurum ve kuruluşları kanunda

belirtilir" denilerek bu kuralın da mutlak olmadığı ve bu

kurala bazı kurumlar yönünden kanunla sınırlamalar getirilebileceği açıkça düzenlenmiştir

(AYM, E.2014/122, K.2015/123, 30/12/2015, § 71). Bu bağlamda ceza infaz

kurumları, Anayasa'nın 22. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında istisnaların

uygulanacağı kamu kurumlarındandır (Mehmet

Koray Eryaşa, B. No: 2013/6693, 16/4/2015,

§§ 74-76).

26. Faksın sakıncalı bulunmasına sebep olarak başvurucunun

mektup vasıtasıyla terör örgütüyle haberleşmesi gösterilmiştir. Bu kapsamda

başvurucu tarafından gönderilmek istenen mektubun Disiplin Kurulunca

denetlenmesi suretiyle haberleşme hürriyetine yapılan müdahalenin, kamu

düzeninin korunması ve suç işlenmesinin önlenmesi amaçlarını taşıdığı, bunun da

Anayasa'nın haberleşme hürriyetine ilişkin 22. maddesinin ikinci fıkrası

kapsamında meşru bir amaç olduğu sonucuna varılmıştır (Ahmet Temiz, § 51).

27. Ceza infaz kurumlarında tutulmanın kaçınılmaz sonucu olarak

kamu düzeninin korunmasına ve suç işlenmesinin önlenmesine yönelik kabul

edilebilir makul gerekliliklerin olması durumunda hükümlü ve tutukluların sahip

oldukları haklar sınırlandırılabilir (Turan Günana, B. No: 2013/3550, 19/11 /2014, § 35).

28. Somut olaya konu olan faksın Ceza İnfaz Kurumundaki PKK

terör örgütü mensuplarınca örgüt lideri A.Ö.nün

durumu hakkında -toplu olarak- bilgi almak, böylece örgüt içi haberleşmeyi

sağlamak ve motivasyonu yüksek tutmak amacıyla yazıldığı anlaşılmaktadır.

29. Yasa dışı haberleşme yöntemleri içeren faksın sakıncalı

görülerek muhatabına gönderilmemesine karar verilmesi şeklindeki müdahalenin

Anayasa'nın 22. maddesi anlamında kamu düzeninin korunması ve suç işlenmesinin

önlenmesi için ihtiyaç duyulan demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı

olmadığı ve müdahalenin ulaşılmak istenen amaçla ölçülü olduğu sonucuna

varılmıştır. Bu kapsamda İnfaz Hâkimliği kararının da ilgili ve yeterli

gerekçeler içerdiği görülmektedir. Sonuç olarak somut olayda haberleşme

hürriyetine yönelik açık ve görünür bir ihlal bulunmamaktadır.

30. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi

mağduriyetine neden olacağından başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten

TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 11/12/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Üyeler

:

Engin

YILDIRIM

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

M.Emin KUZ

Raportör

:

Ferhat

YILDIZ

Başvurucu : Ahmet AKKURT