Ali Şimşek Başvurusu (B. No: 2016/73572)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, infaz kurumunda verilen disiplin cezası nedeniyle

adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru, 23/12/2016 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. 1964 doğumlu olan başvurucu, devletin egemenliği altında

bulunan topraklardan bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya çalışma suçundan

müebbet ağır hapis cezası hükümlüsüdür.

A. Başvurucu Hakkındaki

Disiplin Soruşturması

9. Başvurucunun Bandırma 2 No.lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz

Kurumundan Tekirdağ’a nakli sırasında 14/6/2016 tarihinde başvurucuyla İnfaz

Kurumu görevlileri arasında yaşanan olaylardan dolayı başvurucu hakkında

aramaya karşı çıkma fiilinden

disiplin soruşturması yapılmıştır.

10. 14/6/2016 tarihinde yedi infaz koruma memurunun imzaladığı

tutanak şöyledir:

“14/6/2016

günü saat 12.55 sıralarında Bandırma 2 Nolu T Tipi

Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan kurumumuza nakil gelen TERÖR (PKK) hükümlüsünün

üst araması yapılmak istenmiş olup, hükümlü Ali ŞİMŞEK üst aramasına karşı

çıkmış, üst aramasının yapılmaması için görevli memurlara direnmiş, bu

eylemlerini yaparken de slogan atmaya devam etmiştir. Buna rağmen hükümlünün

üst araması yapılmış, kalacağı odaya gönderildiği sırada X-Ray cihazından

geçerken de slogan atmaya devam etmiştir.”

11. Başvurucu disiplin soruşturması kapsamında 17/6/2016

tarihinde savunma yapmıştır. Başvurucu ifadesinde üst araması yaptırmak

istemediğini, kendisini zorla soymalarına, şiddet derecesinde üst aramasına

tepki olarak slogan attığını söylemiştir.

12. Tekirdağ 1 No.lu T Tipi Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu

23/6/2016 tarihli ve 2016/107 sayılı kararıyla aramaya karşı çıkma fiilinden

dolayı 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı

Hakkında Kanun’un 43. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendi uyarınca başvucu hakkında 1 ay süreyle ziyaretçi kabulünden yoksun

bırakma cezası vermiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:

“…

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Kurumumuzda 14/06/2016 günü saat 12:55 sıralarında Bandırma 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan Kurumumuza nakil

olarak gelen Ali ŞİMŞEK' in üst araması yapılması istenildiğinde hükümlü Ali

ŞİMŞEK' in üst aramasına karşı çıkarak görevli memurlara direndiği ve slogan

atmaya başladığı, hükümlünün direnmesine rağmen üst aramasının yapıldığı ve

kalacağı odaya gönderilmek üzere X Ray cihazından geçerken tekrar slogan atmaya

devam ettiği tanzim edilen tutanaktan tespit ve müşahede olunmuştur.

Adı geçene başlatılan disiplin soruşturması

hakkında savunma istenilmesine dair yazının tebliğ edilmek istenildiği ancak

adı geçenin imzadan imtina ettiği akabinde sözlü savunma verdiği görülmüştür.

Adı geçen savunmasında kuruma alındığında üst aramasının yapılmasının

istendiğini, kendisinin de sözlü olarak üst araması yaptırmayacağını

söylediğini, bunun üzerine zorla üst aramasının yapılmasından dolayı slogan

attığını beyan etmiş olup;

Her ne kadar soruşturma raporunda hükümlü Ali

ŞİMŞEK' in üst aramasına karşı gelerek slogan attığından dolayı hükümlünün

slogan atmak suçunu işlediğinden bahisle cezalandırılması gerektiği kanaati

hasıl olmuş ise de, disiplin kurulu kararında adı

geçenin "Aramaya karşı çıkmak." suçundan cezalandırılması gerektiğine

karar verilmiştir.

…”

13. Başvurucunun disiplin cezasına karşı Tekirdağ 2. İnfaz

Hâkimliğine (İnfaz Hâkimliği) yaptığı şikâyet, duruşmalı incelenmiştir.

14. İnfaz Hâkimliği 28/9/2016 tarihinde başvurucunun savunmasını

almıştır. Başvurucunun savunması şöyledir:

“Olay tarihinde

Tekirdağ 1 No.lu T Tipi Kapalı Ceza infaz kurumuna nakledilmiştim, girişte

cezaevi görevlileri tarafından üzerim arandı, sol tarafta bulunan boş bir odaya

alındım, burası arama odası değildi, arama odası karşı taraftaydı, üzerinde de

arama odası olduğu yazılmıştı, bu odaya beni alan görevli doktor geleceğini

söylemişti, 5-10 dakika bekledim, kimse gelmeyince oradaki cezaevi görevlisine

açlık grevine olduğumu ne zamana kadar bekleyeceğimi sordum, bunun üzerine beni

görevli demirli tecrit bölümüne aldı, 10-15 dakika burada kaldıktan sonra aynı

görevli bu sefer beni yine aynı yerden yine daha önce aldığı boş odaya götürdü,

odanın içerisinde revir paneli vardı, bu sırada müdahale ekibinden 5 kişinin

geldiğini, ellerine eldiven giydiklerini gördüm, 5 kişi içeri girdi üzerimdeki

kıyafetleri çıkarmamı söylediler, ben de insan onuruna ve insan haklarına

aykırı olduğundan çıplak arama yapılmasını kabul etmeyeceğimi söyledim, ben

kendilerine fiziki olarak bir direnmede bulunmadım, 5 kişi benim kıyafetlerimi

yırtarak çıkarttılar, bu görevlilerden 2 tanesi ben kendilerine direnmediğim

halde bana özellikle fiziksel şiddet uyguladılar ve hakaret ettiler, ben de

bunun üzerine insanlık onuru işkenceyi yenecek biçiminde slogan atmaya

çalıştım, bu sırada 5 görevli beni yere yatırıp üzerim çıkmışlardı, bu yüzden

sloganı dahi tam olarak atamadım, atletimi yırttıkları için odada kaldı,

gömleğimde yırtıldı, aramadan sonra gömleğimi elime aldım, giriş kaydı

yapılmadan hücreye konuldum, bana fiziksel şiddet uygulayan ve hakaret eden iki

cezaevi görevlisi beni hücreye götürürken de hakaret ve taciz içerikli sözler

söylemeye devam ettiler, beni doktora çıkarmadılar, sağlık görevlisine

götürdüler, üzerimdeki yaraları ben bu sağlık görevlisine gösterdim o da bu

durumun kendisini ilgilendirmediğini söyledi, hücreye konulduktan sonra da ben

cezaevi görevlileri hakkında C. Başsavcılığına ve Adalet Bakanlığına dilekçe

yazdım, ancak benim dilekçelerim işleme konmadı, açlık grevinde olduğum halde

bu kayıtlara dahi geçmedi, açlık grevine bırakmam halinde başka bir cezaevine

sevk talebimin kabul edileceği söylendi, ancak ben açlık grevine devam ettim,

hakkımda uygulanan disiplin cezası usul ve yasaya aykırıdır, benim aramamın

yapıldığı odada kamera yoktu, ancak x-ray cihazının olduğu yerde kamera vardır,

ben kamera kayıtlarının istenmesini istiyorum,cezaevi

görevlileri tarafından düzenlenen tutanağı kabul etmiyorum.”

15. İnfaz Hâkimliği, eylemin nitelendirilmesinde ve hükmolunan

disiplin cezasının takdirinde bir hata olmadığı gerekçesiyle 20/10/2016

tarihinde şikâyeti reddetmiştir.

16. Başvurucunun İnfaz Hâkimliği kararına yaptığı itiraz da

23/11/2016 tarihinde Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesince kararın usul ve yasaya

uygun olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir.

17. Başvurucu 1/12/2016 tarihinde tebliğ edilen karara karşı

23/12/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

B. Kolluk Görevlileri

Hakkında Yapılan Soruşturma

18. Başvurucunun kardeşi M.Ş. 7/7/2016 tarihinde başvurucuyla görüşmüştür.Başvurucu bu

görüşmede; kardeşine beş infaz koruma memurunun saldırısına uğradığını,

üstündeki giysilerin parçalanıp yırtıldığını, onuru zedelenecek şekilde kötü

muameleye maruz kaldığını, sağlık çalışanlarının da bunlara göz yumduğunu

söylemiştir. M.Ş. bunun üzerine 11/7/2016 tarihinde suç ihbarında bulunmuştur.

19. Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma

sonucunda, Kurum revirinde 28/6/2016 tarihinde yapılan muayenede başvurucuda

darp ve cebir izi bulunmadığına işaret edilerek kamu davası açmaya yeterli

delil bulunmadığı gerekçesiyle 22/8/2016 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına

karar verilmiştir.

IV. İLGİLİ HUKUK

20. İlgili hukuk için bkz. Metin

Yamalak (2), B. No: 2013/9450, 13/4/2016, §§ 17-21.

V. İNCELEME VE GEREKÇE

21. Mahkemenin 11/12/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Adli Yardım Talebi

Yönünden

22. Başvurucu, bireysel başvuru harç ve masraflarını karşılama imkânının

bulunmadığını belirterek adli yardım talebinde bulunmuştur.

23. Anayasa Mahkemesinin

Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen

ilkeler dikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama

giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan ve bireysel başvuru

tarihinde cezaevinde bulunan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli

yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.

B. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

1. Başvurucunun İddiaları

ve Bakanlık Görüşü

24. Başvurucu;

i. Ankara F Tipi Ceza İnfaz Kurumundan Bandırma T Tipi Ceza

İnfaz Kurumuna gitmek için açlık grevine başladığını, bu süreçte Tekirdağ'a

nakledildiğini, girişte hiçbir resmî işlem yapılmadan, arama odası dışındaki

başka bir odaya alınarak beş kişilik bir müdahale ekibi tarafından darp ve

hakarete maruz kaldığını, kıyafetinin yırtılarak çıplak aramaya tabi

tutulduğunu,

ii. İlaçlarına el konulduğunu, açlık grevinde olmasına karşın

28/6/2016 tarihine kadar kendisine şeker, tas, su vb. maddelerin verilmediğini,

iii. Savcılığa ve Bakanlığa yazdığı dilekçelerin işleme

konulmadığını,

iv. Hapishane sağlık görevlisinin adli tıbba sevk talebini

reddederek suça ortak olduğunu,

v. Mağdur durumdayken haksız yere disiplin cezası aldığını,

disiplin cezasına yaptığı itiraz sırasında adil yargılanma yapılmadığını

belirterek kötü muamele yasağı, adil yargılanma ile kişi hürriyeti ve güvenliği

haklarının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

25. Bakanlık görüşünde;

i. Başvurucunun nakledildiği İnfaz Kurumunda çıplak şekilde

arandığı iddiası konusunda Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığınca (Savcılık)

soruşturma yapıldığı, 22/6/2016 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı

verildiği, başvuru konusu disiplin cezasına ilişkin olarak kendisine savunma ve

itiraz imkânı tanındığı belirtilerek iddiaların açıkça dayanaktan yoksun olması

nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

ii. Çıplak arama, darp, hakaret, doktora sevk edilmeme, açlık

grevinde olması nedeniyle gerekli besinlerin temin edilmemesi ve dilekçelerin

işleme konulmaması iddialarına ilişkin olarak da başvurucunun savunulabilir bir

iddiası bulunmadığından kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasının açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı verilmesi gerektiği

belirtilmiştir.

2. Değerlendirme

26. Başvurucunun çıplak arama, darp, hakaret, doktora sevk

edilmeme, açlık grevinde olması nedeniyle gerekli besinlerin temin edilmemesi

ve dilekçelerin işleme konulmamasından dolayı kötü muamele yasağının ihlal

edildiği iddiasına ilişkin olarak Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığınca

soruşturma yürütüldüğü anlaşılmıştır. Bireysel başvuruya konu kararın sadece

aramaya karşı çıkmaktan dolayı tayin olunan disiplin cezasını ilgilendirdiği,

Tekirdağ Cumhuriyet Başsavcılığı kararının başvuru konusu yapılmadığı

anlaşıldığından kötü muamele yasağı yönünden bir inceleme yapılmasına gerek

görülmemiştir.

27. Anayasa Mahkemesi, ceza infaz kurumlarında verilen disiplin

cezalarına yapılan itirazla ilgili başvuruları medeni hak ve yükümlülükler

kapsamında görerek adil yargılanma hakkı kapsamında ele almıştır (örnek olarak

bkz. Giyasettin Aydın, B. No: 2013/1852, 25/3/2015; Metin Yamalak (2); Cihan Yeşil, B. No: 2013/8635, 6/5/2015).

Mevcut başvuruda sözü geçen kararlardan ayrılmayı gerektiren bir yön

bulunmamaktadır.

28. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun

yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda

incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava

konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin

değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile

uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvurukonusu olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki

hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik içeren yorum, uygulama ve sonuçlar Anayasa

Mahkemesinin denetim yetkisi kapsamındadır (Ahmet

Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

29. Başvurucu tarafından ileri sürülen iddialar, mahkemelerce

delillerin değerlendirilmesine ve hukuk kurallarının yorumlanmasına ilişkin

olup 5275 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendi

uyarınca başvurucu hakkında verilen 1 ay süreyle ziyaretçi kabulünden yoksun

bırakma cezasına karşı İnfaz Hâkimliğine yapılan şikâyetin reddine dair karar

ile bu karara karşı yapılan itirazın Tekirdağ 2. Ağır Ceza Mahkemesince

reddedilmesinde bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik

oluşturan bir husus tespit edilememiştir.

30. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi

mağduriyetine neden olacağından başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten

TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 11/12/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Üyeler

:

Engin

YILDIRIM

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

M.Emin KUZ

Raportör

:

Hüseyin

MECEK

Başvurucu : Ali ŞİMŞEK