Aylin Nazlıaka Başvurusu (B. No: 2016/13327)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; başvurucunun üyesi olduğu siyasi partiden ihraç

edilmesi nedeniyle örgütlenme özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurucu tarafından aynı konu ile ilgili olarak iki ayrı

bireysel başvuruda bulunulmuştur. Başvurulardan ilki 25/7/5/2016 tarihinde,

ikincisi 23/2/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Kişi ve konu yönünden aynı olması nedeniyle iki başvurunun

birleştirilmesine karar verilmiştir.

4. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.

8. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.

III. OLAY VE OLGULAR

9. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

10. Başvurucu 2011 ve 2015 genel seçimlerinde Cumhuriyet Halk

Partisi (CHP) Ankara milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM)

seçilmiştir. Olayların olduğu tarihte hâlen CHP milletvekilidir.

11. Başvurucu, CHP Parti Meclisinin 7/2/2016 tarihli kararıyla "CHP'li bir milletvekilinin Atatürk resminin

odasındaki duvardan indirdiğine ilişkin asılsız ve gerçeğe aykırı iddiaları

ortaya atarak partiyi kamuoyunda tartıştırdığı" gerekçesiyle

CHP Tüzüğü'nün 70/A/b hükümleri uyarınca "kesin

çıkarma cezası" istemiyle tedbirli olarak CHP Yüksek Disiplin

Kuruluna sevk edilmesine karar verilmiştir.

12. Başvurucunun, CHP Yüksek Disiplin Kurulunun 4/3/2016 tarihli

ve E.2016/3, K.2016/14 sayılı kararıyla kesin çıkarma cezası ile

cezalandırılmasına yediye karşı sekiz oyçokluğu ile karar verilmiştir.

13. Başvurucu, verilen kararın iptali talebiyle 28/3/2016

tarihinde Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açmıştır. Dava devam

ederken etkili başvuru yolunun ihlali iddiası ile 25/7/2016 tarihinde bireysel

başvuruda bulunmuştur.

14. Mahkeme 17/1/2017 tarihinde davanın reddine karar vermiştir.

15. Nihai karar başvurucuya 1/2/2017 tarihinde tebliğ

edilmiştir. Başvurucu 23/2/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

16. Başvurucu 23/9/2019 tarihli dilekçesiyle bireysel

başvurusundan feragat ettiğini belirtmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

17. Mahkemenin 19/11/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

ve Bakanlık Görüşü

18. Başvurucu, CHP milletvekili olarak faaliyette bulunmakta

iken;

i. Hukuka ve parti içi demokrasi ilkelerine aykırı bir süreç ile

partiden ihraç edilmesi sonucu siyasi faaliyette bulunma hakkının

sonlandırıldığını, bu şekilde ifade ve örgütlenme özgürlüklerinin ihlal

edildiğini,

ii. Partiden ihraç kararının kesin

nitelikle olması nedeniyle ihraç sürecinde gerçekleşen hukuka aykırılıklara

karşı bir yargısal mekanizmanın bulunmadığını ve bu nedenle etkili başvuru yolu

hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

19. Bakanlık görüşünde; başvurucunun mensubu bulunduğu siyasi

parti tarafından 4/3/2016 tarihinde kesin çıkarma cezası verilmesinin ardından

22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 57. maddesi

gereğince 28/3/2016 tarihinde itiraz hakkını kullandığı Asliye Hukuk Mahkemesi,

hâkim değişikliği olması, ilgili belgelerin toplanması ve dosyanın bilirkişiye

gönderilmesi nedenleriyle kanunda belirtilen süreleri aşarak 17/1/2017

tarihinde kararını verdiği, bu itibarla Mahkemenin düzenleyici sürelere

uymamasının iç hukuk yollarının etkisiz hâle geleceği anlamına gelmediği

belirtilmiştir.

B. Değerlendirme

20.30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Kararlar" kenar başlıklı 50. maddesinin (5)

numaralı fıkrası şöyledir:

"Davadan

feragat hâlinde, düşme kararı verilir."

21. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün "Düşme kararı" kenar başlıklı

80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısımları ve (2) numaralı fıkrası

şöyledir:

"(1) Bölümler ya da komisyonlarca

yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:

a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi

…

(2)

Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir

başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların

kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli

kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir."

22. Başvurucu, Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvurudan

feragat ettiğini belirtmiştir. Somut olayda başvurucu feragat ettiği için

başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden de

bulunmamaktadır.

23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kabul edilebilirlik

şartları yönünden incelenmeksizin feragat

nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.

A. Başvurunun feragat nedeniyle

DÜŞMESİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

19/11/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Üyeler

:

Burhan ÜSTÜN

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Selahaddin

MENTEŞ

Raportör

:

Gülsüm Gizem

GÜRSOY

Başvurucu

:

Aylin

NAZLIAKA

Vekili

:

Av. Gökhan

CANDOĞAN