Bayram Şeker Başvurusu (B. No: 2017/37823)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, işe iade davasında kanun yolu incelemesi yapan mercinin kararının gerekçesiz olması nedeniyle adil

yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 24/11/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden

sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

6. Başvurucu 1/2/2011 tarihli iş sözleşmesi ile Türk Havacılık

ve Uzay Sanayi A.Ş.de (TUSAŞ) teknik öğretmen olarak çalışmaya başlamıştır.

7. TUSAŞ noter vasıtasıyla gönderdiği 20/9/2016 tarihli yazıyla

başvurucunun iş sözleşmesini feshetmiştir. Fesih bildirimi ''Yönetim Kurulu'nun 2 Eylül 2016 tarihli ve

2016/XII/13 sayılı kararı gereği oluşturulan kurul kararı ile 4857 sayılı İş

Kanunu'nun 25. maddesinin II-e bendine göre işveren ve işçi arasında güven

temelinin çökmesi nedeni ile sözleşmeniz 20 Eylül 2016 Salı günü sona

erdirilmiştir.'' şeklindedir.

8. Başvurucu 10/10/2016 tarihli dava dilekçesiyle somut bir olay

ve fiil belirtilmeksizin güven temelinin çökmesi şeklinde bir sebeple iş

sözleşmesinin sona erdirilmesinin geçersiz olduğunu belirterek işe iadesine

karar verilmesini istemiştir.

9. Ankara Batı 3. İş Mahkemesi (Mahkeme) 3/3/2017 tarihli

kararla davayı reddetmiştir. Mahkeme gerekçeli kararında başvurucunun iş

akdinin 15/7/2016 tarihinde darbe teşebbüsünde bulunan Fetullahçı

Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) üyesi olduğu şüphesiyle

sonlandırıldığını belirterek başvurucunun örgüt liderinin talimatından sonra

Bank Asya adlı bankadaki hesap hareketlerini bu şüpheye dayanak göstermiş ve

çalıştığı kurumun özel durumunu esas alarak davanın reddine karar vermiştir.

Mahkeme gerekçeli kararında ayrıca, feshin Kanun Hükmünde Kararnameye(KHK)

dayalı olması nedeniyle işe iade isteğinin kanunen mümkün olmadığına da

değinmiştir.

10. Başvurucu karara karşı istinaf kanun yoluna gitmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 9. Hukuk Dairesi 9/5/2017 tarihli kararla ''Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından

faaliyet izni kaldırılan Bank Asya adlı bankadaki hesap hareketleri nedeniyle

başvurucu hakkında şüphe oluştuğu, TUSAŞ'ın en önemli

müşterisinin Türk Silahlı Kuvvetleri olup kurumda millî savunma ve devletin

güvenliğini ilgilendiren gizli nitelikte projelerin yürütüldüğü ve bu itibarla

davalı TUSAŞ'tan şüpheli bir şahısla çalışmasını

sürdürmesinin beklenmeyeceği'' gerekçesiyle istinaf isteğinin

reddine karar vermiştir.

11. BAM tarafından verilen karar başvurucu tarafından temyiz

edilmiştir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 5/10/2017 tarihinde BAM kararındaki

gerekçeye atıf yaparak hükmü onamıştır.

12. Nihai karar 3/11/2017 tarihinde tebliğ edilmiş ve başvurucu

24/11/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

13. Mahkemenin 12/9/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Gerekçeli Karar

Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

14. Başvurucu, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin onama kararının

herhangi bir gerekçe içermediğini ileri sürmüştür.

15. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fıkrasında herkesin adil

yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiş ancak gerekçeli karar hakkından

açıkça söz edilmemiştir. Bununla birlikte Anayasa'nın 36. maddesine adil yargılanma ibaresinin eklenmesine

ilişkin gerekçede, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerce de

güvence altına alınan adil yargılama hakkının madde metnine dâhil edildiği

vurgulanmıştır. Nitekim Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinin (1)

numaralı fıkrasındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkının kapsamına gerekçeli

karar hakkının da dâhil olduğu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin birçok

kararında vurgulanmıştır. Dolayısıyla Anayasa’nın 36. maddesinde düzenlenen

adil yargılanma hakkının gerekçeli karar hakkı güvencesini de kapsadığının

kabul edilmesi gerekir (Abdullah Topçu,

B. No: 2014/8868, 19/4/2017, § 75).

16. Anayasa'nın 141. maddesinin üçüncü fıkrasında da “Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli

olarak yazılır.” denilerek mahkemelere kararlarını gerekçeli yazma

yükümlülüğü yüklenmiştir. Anayasa’nın bütünlüğü ilkesi gereği anılan Anayasa

kuralı da gerekçeli karar hakkının değerlendirilmesinde gözönünde

bulundurulmalıdır (Abdullah Topçu,

§ 76).

17. Gerekçeli karar hakkı, yargılamada ileri sürülen tüm

iddialara ayrıntılı şekilde yanıt verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılamaz. Bu

nedenle gerekçe gösterme zorunluluğunun kapsamı kararın niteliğine göre

değişebilir (Mehmet Yavuz, B. No:

2013/2995, 20/2/2014, § 51). Kanun yolu incelemesi yapan mercinin,

yargılamayı yapan mahkemeyle aynı sonuca ulaşması ve bunu aynı gerekçeyi

kullanarak veya atıfla kararına yansıtması, kararın gerekçelendirilmiş olması

bakımından yeterlidir (Yasemin Ekşi,

B. No: 2013/5486, 4/12/2013, § 57).

18. Somut olayda kanun yolu incelemesi sonucunda verilen kararda

değerlendirme konusu derece mahkemesinin hüküm ve gerekçesinin uygun bulunduğu

dikkate alındığında gerekçeli karar hakkına yönelik bir ihlal olmadığının açık

olduğu anlaşılmaktadır.

19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Diğer İhlal İddiaları

20. Başvurucu; iş sözleşmesinin feshine neden olarak gösterilen

banka hesabını bu banka ya da terör örgütüyle olan herhangi bir bağı nedeniyle

açmadığını, mahkemeye sunmuş olduğu hesabın açıldığı tarih ve hesap

hareketlerini gösterir belgelerin incelenmesi hâlinde bu hususun ortaya

çıkacağını, bu hesap nedeniyle hakkında ceza soruşturması başlatılmışsa da

yargılamanın henüz sonuçlanmadığını ve derece mahkemelerince bu yöndeki savunma

ve delilleri dikkate alınmadan karar verildiğini belirterek adil yargılanma

hakkı ile çalışma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

21. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucu, anılan karar sonucunda çalışma

hakkının da ihlal edildiğini ileri sürmüşse de şikâyetlerin özü işe iade

isteğinin reddine dair kararın sonucuna yönelik olduğundan iddiaları adil

yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmiştir.

22. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun

yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda

incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava

konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin

değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile

uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvurukonusu olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki

hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik içeren yorum, uygulama ve sonuçlar Anayasa

Mahkemesinin denetim yetkisi kapsamındadır (Ahmet

Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

23. Başvurucu, iş sözleşmesinin feshine neden olarak belirtilen

hususların gerçeği yansıtmaması nedeniyle işe iadesi yönünde bir karar

verilmesi gerektiğini ileri sürmektedir.

24. Derece mahkemeleri başvurucu tarafından ileri sürülen

hususları gerekçeli kararında tartışmıştır. Söz konusu kararlarda FETÖ/PDY

tarafından gerçekleştirilen 15/7/2016 tarihli darbe teşebbüsünden sonra ülkenin

istisnai ve olağanüstü koşullar altında bulunduğu belirtilerek davalı TUSAŞ

tarafından geliştirilen projelerin millî savunma ve devletin güvenliğini

ilgilendirdiği, bu projelerin aynı zamanda askerî açıdan gizli nitelik taşıdığı

ve bu mahiyeti itibarıyla ülkenin güvenliği için önem arzeden

davalı kurumdan terör örgütü ile ilişkisi olduğu yönünde şüphe duyduğu

kişilerle iş ilişkisini devam ettirmesinin beklenemeyeceği sonucuna

varılmıştır.

25. Hukuk kurallarının yorumlama yetkisi derece mahkemelerine

aittir. Somut olayda iş hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hangi

nedenlerin haklı ve geçerli fesih nedeni oluşturduğuna ilişkin derece

mahkemelerinin yorum ve değerlendirmesinin mevzuata uygun olup olmadığını

denetlemek Anayasa Mahkemesinin görevi değildir. Bu itibarla başvurucu

tarafından ileri sürülen iddialar, mahkemelerce delillerin değerlendirilmesi ve

hukuk kurallarının yorumlanmasına ilişkin olup mahkeme kararlarında bariz

takdir hatası veya açık bir keyfîlik oluşturan bir

hususun da bulunmadığı dikkate alındığında ihlal iddialarının kanun yolu

şikâyeti niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

26. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

12/9/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan : Engin YILDIRIM Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL Rıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Raportör : Heysem KOCAÇİNAR Başvurucu : Bayram ŞEKER Vekili : Av. Hande CEYLAN YANARAL