Özgün Analiz
Olay Özeti: Başvurucu, bir devlet üniversitesi aleyhine işçilik alacağına ilişkin ilama dayalı icra takibi başlatmış, takip kesinleşince üniversiteye haciz ihbarnamesi gönderilmesini istemiştir. İcra müdürlüğü borçlunun devlet üniversitesi olduğu gerekçesiyle talebi reddetmiş; şikâyet, devlet malı niteliğindeki malların haczedilemeyeceği gerekçesiyle reddedilmiş, istinaf başvurusu esastan reddedilmiş ve Yargıtay kararı onamıştır. Başvurucu kesinleşmiş kararın uzun süredir icra edilmediğinden yakınmıştır.
Hukuki İlke: Mahkeme, 7226 sayılı Kanun ile pandemi döneminde yargı alanındaki sürelerin 13/3/2020 ile 15/6/2020 arasında durduğunu dikkate alarak başvuruyu süresinde saymıştır. Esasa girmeden, 6384 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesinde 7445 sayılı Kanun'un 40. maddesiyle yapılan değişiklik uyarınca 9/3/2023 itibarıyla derdest olan ve yargı kararlarının icra edilmemesine ilişkin başvurular bakımından önce Tazminat Komisyonuna başvurulması gerektiğini, bu yol tüketilmeden yapılan incelemenin bireysel başvurunun ikincil niteliğiyle bağdaşmayacağını belirtmiştir.
Uygulama Sonucu: Yargı kararının icra edilmediğine ilişkin iddia, diğer koşullar incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulunmuş, giderler başvurucu üzerinde bırakılmıştır.
Dava Strateji Notu: Kamu idaresi aleyhine kesinleşmiş alacak kararının icra edilmemesinden doğan şikâyetlerde, önce Tazminat Komisyonu yolunun tüketilmesi gerekir; doğrudan bireysel başvuru kabul edilemez sayılır. Dosyada süre sorunu pandemi döneminde sürelerin durmasıyla aşılmış olsa da sonuç değişmemiştir. Haciz yasağı nedeniyle tahsil edilemeyen alacaklarda vekil, bireysel başvurudan önce Tazminat Komisyonu başvurusunu planlamalı ve bunun belgelerini dosyada hazır tutmalıdır.
Karar Metni
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
EBRU SUBAŞI BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2020/18863)
Karar Tarihi: 17/2/2026
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, alacağa ilişkin kesinleşmiş yargı kararını idarenin uzun süredir icra etmemesi nedeniyle mülkiyet hakkı ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
2. Başvurucu, Hacettepe Üniversitesi (Üniversite) aleyhine işçilik alacağına ilişkin ilama dayalı icra takibi başlatmıştır. İcra takibinin kesinleşmesi üzerine başvurucu 25/5/2018 tarihinde Üniversiteye haciz ihbarnamesi gönderilmesini talep etmiştir.
3. Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü 29/5/2018 tarihinde borçlunun bir devlet üniversitesi olduğu gerekçesiyle talebi reddetmiştir. Başvurucu, ret işlemine karşı şikâyet davası açmıştır.
4. Ankara 2. İcra Hukuk Mahkemesi 11/6/2018 tarihinde devlet malı niteliğindeki malların haczedilemez olduğunu belirterek şikâyeti reddetmiştir.
5. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi 30/11/2018 tarihinde başvurucunun istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 27/2/2020 tarihinde kararı onamıştır.
6. Başvurucu, nihai hükmü 16/3/2020 tarihinde öğrendikten sonra 26/6/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
7. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
8. Başvurucu, devlet mallarının haczedilemezliği kuralı sonucunda alacağına ilişkin kesinleşmiş bir yargı kararının uzun süredir yerine getirilmemesinden yakınmıştır. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
9. Başvurucu, nihai hükmü 16/3/2020 tarihinde öğrendikten sonra 26/6/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. 5/3/2020 tarihli ve 7226 sayılı Kanun ile COVID-19 pandemisi nedeniyle yargı alanındaki süreler 13/3/2020 tarihinden 15/6/2020 tarihine kadar durduğundan başvurunun süresinde olduğu değerlendirilmiştir.
10. Anayasa Mahkemesi Veysi Ado ([GK], B. No: 2022/100837, 27/4/2023) kararında 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'un geçici 2. maddesinde 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanun'un 40. maddesi ile yapılan değişikliği değerlendirmiştir. Buna göre 9/3/2023 tarihi (bu tarih dâhil) itibarıyla derdest olan, yargılama sürelerinin uzunluğu ve yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi iddialarıyla yapılan başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı neticesine varmıştır.
11. Somut olayda bir kamu makamı aleyhine kesinleşmiş bir mahkeme kararına dayalı alacağın uzun süredir icra edilmediği anlaşılmıştır. Dolayısıyla Veysi Ado kararında açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.
12. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Yargı kararının icra edilmediğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 17/2/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Recai AKYEL
Selahaddin MENTEŞ
Muhterem İNCE
Yılmaz AKÇİL
Raportör
:
Kamber Ozan TUTAL
Başvurucu
:
Ebru SUBAŞI
Vekili
:
Av. Hüseyin FENER
Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, E. 2020/18863, 17 Şubat 2026 tarihli karar · Kaynak: AYM Kararlar Bilgi Bankası