Hatice Hatipoğlu Başvurusu (B. No: 2017/33867)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, uzman öğretmen unvanı verilmesi istemiyle yapılan

başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali için açılan davada yargı kararları

dikkate alınmadan hüküm verilmesi ve yargılamanın makul sürede tamamlanmaması

nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 23/8/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuşlardır.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

6. Öğretmen olarak görev yapan başvurucu, uzman öğretmen unvanı

verilmesi istemiyle Millî Eğitim Bakanlığına başvuruda bulunmuştur.

7. Başvurucu talebin reddi üzerine Adana 1. İdare Mahkemesi

(Mahkeme) nezdinde iptal davası açmıştır.

8. Mahkeme 26/3/2015 tarihli kararı ile davayı reddetmiştir.

9. Ret gerekçesinde öncelikle 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı

Milli Eğitim Temel Kanunu'nun görevde yükselme hususlarını düzenleyen

maddelerinin Anayasa Mahkemesinin 21/5/2008 tarihli ve E.2004/83, K.2008/107 sayılı kararıyla iptal edilmesi

üzerine uzman öğretmenliğe atanma hususundaki bütünlüğün bozulduğunu, Anayasa

Mahkemesinin iptal kararından sonra yasal bir düzenleme yapılmamış olmasının bu

konuda boşluk yarattığını ve bu boşluğun yargı içtihadıyla doldurulmasının da

olanaklı olmadığını tespit etmiştir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararından

sonra sadece eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans eğitimine veya

sınavdan alınan nota dayanılarak uzman öğretmen unvanının kazanılmasına olanak

bulunmadığını vurgulayan Mahkeme, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun

28/3/2013 tarihli ve E.2010/2397, K.2013/1123 sayılı kararını da emsal

göstererek dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığını belirtmek

suretiyle davayı reddetmiştir.

10. Başvurucunun temyiz ve karar düzeltme talepleri Danıştay

İkinci Dairesi tarafından reddedilmiştir.

11. Başvurucu nihai kararı 2/8/2017 tarihinde tebellüğ etmesinin

ardından 23/8/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 10/3/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Makul Sürede

Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

1. Başvurucuların

İddiaları

13. Başvurucu, yargılamanın makul sürede tamamlanmadığını ileri

sürmektedir.

2. Değerlendirme

14. Ferat Yüksel

(B. No: 2014/13828, 12/9/2018) kararında Anayasa Mahkemesi yargılamaların makul

sürede sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra

edildiği ya da hiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce

gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna

başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir olma, başarı şansı

sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden

inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.

15. Ferat Yüksel

kararında özetle anılan başvuru yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması

ve başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş

şekli itibarıyla ihlal iddialarına makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden

mahrum olmadığı vetazminat ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün

olmadığında başka türlü telafi olanakları sunması nedenleriyle potansiyel

olarak yeterli giderim sağlama imkânına sahip olduğu hususunda

değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat

Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi,

ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma

ve yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna

başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun

ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının

tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).

16. Mevcut başvuruda söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren

bir durum bulunmamaktadır.

17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Diğer İhlal İddiaları

1. Başvurucuların İddiaları

18. Başvurucu, Mahkemenin hatalı yorumla hukuka aykırı karar

verdiğini, Anayasa Mahkemesi kararının ve benzer durumda lehe verilen

kararların dikkate alınmadığını belirterek adil yargılanma hakkının ihlal

edildiğini ileri sürmüştür.

2. Değerlendirme

19. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Şikâyetlerin özü dava konusu işlemin hukuka

aykırı olduğu ve Mahkeme tarafından hatalı bir yorumla karar verildiği, Anayasa

Mahkemesi kararının dikkate alınmadığı iddialarına yönelik olduğundan şikâyetin

yargılamanın sonucu itibarıyla adil olmadığı iddiası kapsamında

değerlendirilmesi uygun görülmüştür.

20. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun

yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda

incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava

konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin

değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile

uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu

olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil

eden, bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu

kapsamda değildir (Ahmet Sağlam,

B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

21. Somut olayda iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı incelenerek

ilgili kısımları yukarıda belirtilen (bkz. § 9) gerekçe ile kanun yolu mercii

tarafından verilen bozma hükmü doğrultusunda hüküm kurulmuştur. Kararda,

Anayasa Mahkemesi kararından da bahsedilerek normun iptali nedeniyle oluşan

boşluğun yargı içtihadı ile doldurulmasının mümkün olmadığı ve sadece eğitim

bilimleri alanında alınan tezli yüksek lisans eğitimine ya da sınavdan alınan

nota dayanılarak uzman öğretmen unvanının kazanılmasına olanak bulunmadığı

ifade edilmiştir.

22. Mevzuatın, somut olayın ve delillerin yorumlanması yukarıda

anılan ilkeler uyarınca uyuşmazlığı çözmekle görevli mahkemenin takdirinde olup

bireysel başvuruda değerlendirmeye konu edilemez.Bu hâle göre başvurucu

tarafından ileri sürülen iddialar, delillerin değerlendirilmesi ve hukuk

kurallarının yorumlanmasına ilişkin olup kararda bariz takdir hatası veya açık

bir keyfîlik oluşturan bir durumun da bulunmadığı dikkate alındığında ihlal

iddialarının kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir..

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

10/3/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Kadir ÖZKAYA Selahaddin MENTEŞ Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucu : Hatice HATİPOĞLU Vekili : Av. Mustafa ERCAN