Kulpu Gıda İnş. Tekstil Pet. Ürü. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. Başvurusu (B. No: 2014/19699)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması ve

Mahkemece hatalı karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal

edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 18/12/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucu, fakir ve yardıma muhtaç ailelere gıda paketi

dağıtılmasına ilişkin gıda alım ihalesi kapsamında Gercüş Kaymakamlığına teslim

ettiği gıda paketlerinin bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek 12/10/2006

tarihinde anılan Kaymakamlık aleyhine alacak davası açmıştır. Gercüş Asliye

Hukuk Mahkemesi 28/5/2012 tarihli kararı ile başvurucunun iddiasını ispat

edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

9. Temyiz üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 28/1/2013 tarihli

kararı ile "...Davacı, gıda paketlerini

teslim ettiğini ileri sürmüş bu nedenle teslim tesellüm belgeleri ibraz

etmiştir. İbraz edilen teslim-tesellüm belgelerinin çoğunluğunda vakıf

sekreteri A. U.'nun imzası bulunmaktadır. Mahkemece,

A. U.'nun o tarihlerde vakıfta çalışıp çalışmadığı,

çalışıyorsa imzanın ona ait olup olmadığı tespit edilerek, A. U.'nun çalıştığı ve belgelerdeki imzanında

ona ait olduğunun tespiti halinde gıda paketlerinin teslim edildiğinin kabulü

ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi

usul ve yasaya aykırı olup bozma gerektirir." gerekçesiyle

hükmü bozmuştur.

10. Bozmaya uyularak yapılan yargılamada Mahkemece başvurucu

tarafından dava dosyasına ibraz edilen gıda paketi teslim tesellüm belgelerinde

imzası olan A. U.'nun Gercüş Kaymakamlığı Sosyal

Yardımlaşma Vakfı bünyesinde Vakıf Sekreterliği görevinde sözleşmeli olarak çalıştığı

tespiti yapılmış, A.U.'ya ait imza örneklerine

ilişkin bilirkişi raporu alınmış ve dava dosyasına ibraz edilen gıda paketi

teslim tesellüm belgelerinde yer alan imzaların A. U.'ya

ait olduğu belirlenmiştir. Mahkemece 28/10/2014 tarihli karar ile: "...A. U.'nun el ürünü

olduğu belirtilen 2 nolu zarftaki gıda teslim

tesellüm belgeleri Mahkememizce tek tek sayılmış ve A. U. imzalı 58 adet

belgede toplam 67 adet gıda paketi teslim alındığı anlaşılmıştır. Bozma

ilamından önce dosya kapsamında yaptırılan bilirkişi incelemesinde üçlü

bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 08/05/2012 tarihli raporda Veysi

Kulpu imzası ile teslim edildiği bildirilen toplamda 33 gıda paketine ilişkin

teslim tesellüm belgelerinde gıda paketi teslimine ilişkin 2 nolu zarfta yer alan diğer belgelerin aksine Vakıf

Sekreteri olan A. U. imzası bulunmadığından bu gıda paketlerinin Gercüş

Kaymakamlığı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığının bilgisi

dahilinde teslim edilmediği kanaatine varılarak hüküm altına alınmamıştır. Yine

raporda belirtildiği üzere A. K. K. adlı şahsa ödendiği ileri sürülen 300,00 TL

ile ilgili Vakıf Başkanlığı tarafından alınmış bir kurul kararı ve ödeme

belgesi olmadığından bu miktar da alacak olarak hüküm altına alınmamıştır. ...2

nolu zarf içerisinde yer alan A. U. imzalı belgeler

incelendiğinde toplamda 58 adet belge olduğu, bazı belgelerde birden fazla gıda

paketi yazılı olduğundan toplamda 67 adet gıda paketi yazılı olduğu, bir gıda

paketinin 41,50 TL'den ihale olduğu düşünüldüğünden (67 x 41,50 TL'den)

davacının davalı Vakıf Başkanlığına imza karşılığında 2.780,50 TL tutarında

gıda paketi teslim ettiği..." gerekçesiyle başvurucunun

davasının kısmen kabulüne karar verilerek 2.780,50 TL alacağın dava tarihinden

itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak başvurucuya

verilmesine, ispat edilemediğinden fazlaya dair talebin reddine karar

verilmiştir.

11. Temyiz üzerine karar, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 9/2/2016

tarihli ilamı ile onanmıştır. Karar düzeltme talebinde bulunulmamış olup anılan

karar 16/3/2016 tarihinde kesinleşmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 2/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Makul Sürede

Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

13. Başvurucu makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

1. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

14. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden

15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

17. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 9 yıl 4 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

19. Başvurucu uzun süren yargılama nedeniyle dava konusu

alacağına sahip olamadığını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan

mülkiyet hakkının da ihlal edildiğini iddia etmiştir. Başvurucunun makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitler

ışığında mülkiyet hakkının ihlal edildiği yönündeki iddiasının ayrıca

değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

B. Yargılamanın Sonucu

İtibarıyla Adil Olmadığına İlişkin İddia

20. Başvurucu 12/10/2006 tarihinde açtığı alacak davasında

Gercüş Asliye Hukuk Mahkemesince 28/5/2012 tarihinde davanın reddine karar

verildiğini ancak Yargıtay 13. Hukuk Dairesi tarafından Mahkemece eksik

inceleme ile hüküm kurulduğu gerekçesi ile anılan kararın bozulduğunu

belirtmiştir. Başvurucu, Yargıtayın bozma kararı ile

lehe kazanılmış hak doğduğu hâlde eksik inceleme ile Mahkemece 28/10/2014

tarihli karar ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi nedeniyle adil

yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

21. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun

yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda

incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava

konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin

değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ileuyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması

bireysel başvurukonusu olamaz. Ancak bireysel başvuru

kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veya

açık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu

kapsamda değildir (Ahmet Sağlam,

B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

22. Başvurucu tarafından ileri sürülen iddialar, Derece

Mahkemesince delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasına

ilişkin olup Mahkeme kararında bariz takdir hatası veya açık bir keyfilik

oluşturan bir durumun da bulunmadığı dikkate alındığında, ihlal iddialarının

kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

23. Açıklanan nedenlerle başvurunun, diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

24. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

25. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

26. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

27. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında dava konusu hukuki menfaat de dikkate alınarak başvurucuya net

6.700 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

28. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Gercüş Asliye Hukuk Mahkemesine

(E.2013/71, K.2014/295) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

2/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Kadir ÖZKAYA Raportör Yrd. : Derya ATAKUL Başvurucu : Kulpu Gıda İnş. Tekstil Pet. Ürü. İth.İhr. San. veTic. Ltd. Şti. Temsilcisi : Veysi KULPU Vekili : Av. Ziver AKSEL