Mahmut Şahin ve Diğerleri Başvurusu (B. No: 2014/19446)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 9/12/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Balıkçılık işi ile uğraşan başvurucular, İspanya bandıralı ve

toksik atık yüklü geminin İskenderun Körfezinde

batması sonucu oluşan maddi ve manevi zararlarının tazmini talebiyle 8/12/2006

tarihinde dava açmışlardır. Dava İskenderun 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin

E.2006/325 sayılı dosyasına kaydedilmiştir. Dava 2011 yılında İskenderun 1.

Asliye Hukuk Mahkemesine devredilerek Mahkemenin E.2011/21 sayılı dosyasına

kaydedilmiştir. 2016 yılında da İskenderun 4. Asliye Hukuk Mahkemesine

devredilerek Mahkemenin E.2016/55 sayılı dosyasına kaydedilen davada yargılama

devam etmektedir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 15/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

10. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

1. Başvurucu Hüseyin Mılık Yönünden

11. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 51. maddesi ile Anayasa

Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 83. maddesi gereği

başvurucunun istismar edici, yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla

bireysel başvuru hakkını açıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi hâlinde

başvuru reddedilir ve yargılama giderleri dışında ilgilinin 2.000 Türk

Lirasından fazla olmamak üzere disiplin para cezasıyla cezalandırılmasına karar

verilir.

12. Bu kapsamda özellikle Mahkemeyi yanıltmak amacıyla gerçek

olmayan maddi vakıalara dayanılması veya bu nitelikte bilgi ve belge sunulması,

başvurunun değerlendirilmesi noktasında esaslı olan bir unsur hakkında bilgi

verilmemesi, başvurunun değerlendirilmesi sürecinde vuku bulan ve söz konusu

değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli gelişmeler hakkında

Mahkemenin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuru hakkında doğru bir kanaat

oluşturulmasının engellenmesi, medeni ve meşru eleştiri sınırları saklı kalmak

kaydıyla bireysel başvuru amacıyla bağdaşmayacak surette hakaret, tehdit veya

tahrik edici bir üslup kullanılması ile söz konusu başvuru yolu kapsamında

ihlalin tespiti ile ihlal ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına ilişkin amaçla

bağdaşmayacak surette içeriksiz bir başvuruda bulunulması durumunda başvuru

hakkının kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (S.Ö., B. No: 2013/7087, 18/9/2014, § 29. Benzer yöndeki

kararlar için bkz. Mehmet Güven Ulusoy [GK],

B. No: 2013/1013, 2/7/2015; Osman Sandıkçı,

B. No: 2013/6297, 10/3/2016; Selman Kapan ve

diğerleri, B. No: 2013/7302, 20/4/2016).

13. Başvuru konusu olayda başvurucu Hüseyin Mılık,

Dörtyol 1. Noterliğinde 7/8/2006 tarihinde Avukat İsmail Hakkı Atal'a vekâlet vermiştir. Vekâlet sözleşmesine istinaden

başvurucuyu, İskenderun 1. Asliye Hukuk Mahkemesindeki tazminat davasında

vekili olarak Avukat İsmail Hakkı Atal temsil

etmiştir. Yargılama devam ederken başvurucu nüfus kayıtlarına göre 3/9/2014

tarihinde vefat etmiştir. Avukat İsmail Hakkı Atal

tarafından 9/12/2014 tarihinde başvurucunun makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yapılmış, başvuru formunda

başvurucunun öldüğü konusunda bir bilgiye yer verilmemiştir.

14. Kamu gücü tarafından hakkı ihlal edilen kişinin bireysel

başvuru yapmadan önce ölmesi durumunda ölen kişi adına bir başkası tarafından

bireysel başvuru yapma imkânı bulunmamaktadır (Abdurrehman Uray, B. No: 2013/6140 , 5/11/2014, §

30).

15. Açıklanan nedenlerle başvuru tarihinden önce vefat etmiş

başvurucu adına vekâlet ilişkisi sona ermiş olan avukat tarafından yapılan

bireysel başvurunun başvuru hakkının kötüye

kullanılması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.

16. Bu durumda Avukat İsmail Hakkı Atal

aleyhine, Anayasa Mahkemesini yanıltıcı nitelikte başvuru yapması nedeniyle

6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi ve İçtüzük’ün 83.

maddesi uyarınca takdiren 2.000 TL disiplin para

cezasına hükmedilmesi gerekir.

2. Diğer Başvurucular

Yönünden

17. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın bu kısmının kabul

edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

19. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

20. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda on yıldır devam

eden yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

21. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

22. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

23. Başvurucular, maddi ve manevi tazminat talebinde

bulunmuşlardır.

24. Somut olayda başvurucu Hüseyin Mılık

dışında diğer başvurucular yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiği sonucuna varılmıştır.

25. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında, dava konusu hukuki menfaat ile dava dosyasındaki taraf sayısı da

dikkate alınarak başvurucu Hüseyin Mılık dışındaki

başvuruculara ayrı ayrı net 4.700 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi

gerekir.

26. Başvurucu Hüseyin Mılık dışındaki

başvurucular tarafından yapılan ve dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10

TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama

giderinin başvuruculara müşterek olarak ödenmesine karar verilmesi gerekir.

A. Başvurucu Hüseyin Mılık'a vekâleten

Avukat İsmail Hakkı Atal tarafından yapılan

başvurunun başvuru hakkının kötüye

kullanılması nedeniyle REDDİNE,

B. 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 83. maddesi uyarınca Avukat İsmail Hakkı Atal'ın 2.000 TL disiplin para cezası ile

CEZALANDIRILMASINA,

C. Diğer başvurucular yönünden makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

D. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının başvurucu Hüseyin Mılık dışındaki

başvurucular yönünden İHLAL EDİLDİĞİNE,

E. Başvurucu Hüseyin Mılık dışındaki başvuruculara

AYRI AYRI net 4.700 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer

taleplerin REDDİNE,

F. Başvurucu Hüseyin Mılık tarafından

yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucu

Hüseyin Mılık dışındaki başvuruculara MÜŞTEREKEN

ÖDENMESİNE,

G. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

H. Kararın bir örneğinin İskenderun 4. Asliye Hukuk Mahkemesine

(E.2016/55) GÖNDERİLMESİNE,

I. Kararın bir örneğinin Adana Barosuna GÖNDERİLMESİNE,

J. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

15/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucular

:

1. Mahmut

ŞAHİN

2. Muhamet TAŞTEKİN

3. Hasan

ONGÜN

4. Mustafa

AKAT

5. Hamza

EROĞLU

6. Kadir

ÖMERCİOĞLU

7. Hamdi

ÖMERCİOĞLU

8. Fatih

YILMAZ

9. Mevlüt ER

10. Musa

GÜZEL

11. Hüseyin

MILIK

12. Mevlüt YOKUŞ

13. Erman

YOKUŞ

14. Bestami KUNT

15. Kasım

ÇAĞABEY

16. Turgay

KUNT

17. Aziz

ŞAHİN

18. Akın

ÇETİN

19. Ümit

ÇAĞABAY

20. Birol

ÇAĞABEY

21. Süleyman

BAYAR

22. Eşref

BAYAR

23. Eşber BAYAR

24. Ahmet

ŞAHİN

25. Şahin

APAYDIN

26. Hasan

TURAN

27. Nedim

YILMAZ

28. Hüseyin

KAPLAN

29. Akın

ÇAĞABAY

30. Aycan

DOĞRU

31. Fevzi

ŞİMŞEK

32. Tahir

YAHŞİ

33. Mehmet

SASA

Vekili : Av. İsmail Hakkı ATAL