Mehmet Pekdemir Başvurusu (B. No: 2017/21348)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, yargı kararının icra edilmemesi nedeniyle mahkemeye

erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 26/4/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

8. Başvurucu, Ankara'nın Yenimahalle ilçesi Yakacık

Mahallesi'nde bulunan 44336 ada 1 parsel sayılı taşınmazın malikidir.

9. Başvurucu, maliki olduğu taşınmaza Ankara Büyükşehir

Belediyesi (Belediye) tarafından moloz ve çöp dökülmek suretiyle kamulaştırma

işlemi uygulanmadan el atıldığını belirterek Belediye aleyhine 2/11/2012

tarihinde kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı tazminat davası açmıştır.

10. Ankara 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Mahkeme) 21/11/2013

tarihli kararı ile davanın kabulüne karar verilerek 100.931 TL tazminata

hükmedilmiştir.

11. Temyiz üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin (Daire)

12/6/2014 tarihli kararı ile hüküm düzeltilerek onanmış, başvurucunun karar

düzeltme talebi aynı Dairenin 16/2/2015 tarihli kararı ile reddedilmiştir.

12. Başvurucu 27/8/2014 tarihinde Ankara 5. İcra Müdürlüğünün

E.2014/16426 sayılı dosyasında icra takibi başlatmış, ancak aradan geçen iki

yılı aşkın süre zarfında takibe konu alacak tahsil edilememiştir.

13. Başvurucu 26/4/2017 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

14. Bireysel başvurular sonrasında, 31/7/2018 tarihli ve 30495

sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Bazı Kanun

ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20.

maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine

Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a

geçici madde eklenmiştir.

15. 6384 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre

yargılamaların uzun sürmesi ve yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi

ya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddenin

yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan

bireysel başvuruların, başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul

edilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat

üzerine Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı (Komisyon)

tarafından incelenmesi öngörülmüştür.

IV. İLGİLİ HUKUK

16. İlgili hukuk için bkz. Ferat

Yüksel, B. No: 2014/13828, 12/9/2018, §§ 11-14.

V. İNCELEME VE GEREKÇE

17. Mahkemenin 16/1/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

18. Başvurucu; Ankara ili sınırları içinde bulunan taşınmazına

Belediye tarafından moloz ve çöp dökülmek suretiyle fiilî olarak el atıldığını,

el atmadan dolayı açtığı tazminat davasının lehine sonuçlandığını, kesinleşmiş

mahkeme kararının uygulanmadığını ve yargılama sonunda da mahkeme kararına

rağmen alacağını tahsil edemediğini, kesinleşmiş mahkeme kararıyla bir sonuca

varamadığını, karar doğrultusunda alacağının tahsili için Ankara 5. İcra

Müdürlüğü vasıtasıyla icra takibi başlattığını, ancak aradan geçen iki yıllık

süre zarfında alacağını elde edemediğini belirterek Anayasa'nın 35. ve 36.

maddelerinde düzenlenen adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

19. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucu mülkiyet hakkının da ihlal

edildiğini ileri sürmüş ise de kesinleşmiş olan alacaklara ilişkin icra

takibinin kamu mallarının haczedilemezliği düzenlemesi gerekçe gösterilerek

sonuçsuz bırakıldığına ilişkin iddianın esas itibarıyla ilgili olduğu adil

yargılanma hakkı bağlamında mahkemeye erişim hakkı kapsamında incelenmesi uygun

görülmüştür.

20. Ferat Yüksel

kararında Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya

da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği

iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara

ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin

yolu, ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama

kapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek etkililiğini

tartışmıştır (Ferat Yüksel,§§

26-36).

21. Ferat Yüksel

kararında özetle; anılan başvuru yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması

ve başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş

şekli itibarıyla ihlal iddialarına makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden

mahrum olmadığı ve tazminat ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün

olmadığında başka türlü telafi olanakları sunması nedenleriyle potansiyel

olarak yeterli giderim sağlama imkânına sahip olduğu hususunda

değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat

Yüksel, §§ 33-36). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi ilk

bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgilibaşarı şansı sunma ve

yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru

yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil

niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş

olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35-36).

22. Somut başvuru yönünden de söz konusu karardan ayrılmayı

gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

23. Açıklanan gerekçeyle başvurunun, diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru

yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

16/1/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Recep KÖMÜRCÜ

Üyeler

:

Celal Mümtaz AKINCI

Muammer TOPAL

M. Emin KUZ

Recai AKYEL

Raportör

:

M. Emin ŞAHİNER

Başvurucu : Mehmet PEKDEMİR Vekili : Av. Adem BAŞER