Sadullah Arslan Başvurusu (B. No: 2013/7276)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, Maliye Hazinesi

tarafından 23/3/1990 tarihinde Savur Kadastro Mahkemesinde aleyhine açılan

kadastro tespitine itiraz davasında yargılamanın halen devam ettiğini

belirterek, mülkiyet ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri

sürmüş, maddi ve manevi zararının tazminini talep etmiştir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 27/9/2013 tarihinde

Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. İdari

yönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumun

bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. Birinci

Bölüm İkinci Komisyonunca, 28/11/2013 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesi

Bölüm tarafından yapılmak üzere, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar

verilmiştir.

4. Birinci Bölümün 12/12/2013

tarihli ara kararı gereğince başvurunun kabul edilebilirlik ve esas

incelemesinin birlikte yapılmasına ve bir örneğinin görüş için Adalet

Bakanlığına gönderilmesine karar verilmiştir.

5. Adalet Bakanlığının

17/1/2014 tarihli görüş yazısı başvurucuya tebliğ edilmiş olup, başvurucu

vekili tarafından 30/1/2014 tarihinde Adalet Bakanlığı görüşüne karşı beyan

dilekçesi ibraz edilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

6. Başvuru

formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

7. a. Mardin ili Savur ilçesinde 1984 yılında yapılan

kadastro çalışmaları sonunda, 445 parsel numaralı taşınmaz başvurucu adına

tespit edilmiştir.

b. Maliye Hazinesi, 23/3/1990 tarihinde başvurucu aleyhine Savur

Kadastro Mahkemesinde açtığı kadastro tespitine itiraz davasında 445 parsel

numaralı taşınmazın Hazine arazisi olduğunu ileri sürerek tespitin iptalini

talep etmiş, dava dosyası Mahkemenin 1990/7 esasına kaydedilmiştir.

8. a. Mardin ili Savur ilçesinde yapılan kadastro

çalışmaları sonunda, 446 parsel numaralı taşınmaz Baki Aslan adına tespit

edilmiştir.

b. Maliye Hazinesi, 23/3/1990 tarihinde Baki Aslan aleyhine

Savur Kadastro Mahkemesinde açtığı kadastro tespitine itiraz davasında, 446

parsel numaralı taşınmazın Hazine arazisi olduğunu ileri sürerek tespitin

iptalini talep etmiş, dava dosyası Mahkemenin 1990/8 esasına kaydedilmiştir.

c. Mahkemece, 10/10/1990 tarih ve E.1990/8, K.1990/86 sayılı

kararla; Mahkemenin E.1990/7 sayılı dava dosyası ile E.1990/8 sayılı dava

dosyası arasında irtibat bulunduğu, her iki taşınmazın aynı vergi kaydına

dayandığı gerekçesiyle her iki dava dosyasının birleştirilmesine, yargılamaya

E.1990/7 sayılı dava doyası üzerinden devam edilmesine karar verilmiştir.

9. a. Mardin ili Savur ilçesinde yapılan kadastro

çalışmaları sonunda, 659 parsel numaralı taşınmaz Maliye Hazinesi adına tespit

edilmiştir.

b. Başvurucu, 15/6/1990 tarihinde Maliye Hazinesi aleyhine Savur

Kadastro Mahkemesinde açtığı kadastro tespitine itiraz davasında 659 parsel

numaralı taşınmazın kendisine ait olduğu ileri sürerek tespitin iptalini talep

etmiş, dava dosyası Mahkemenin 1990/46 esasına kaydedilmiştir.

c. Mahkemece, 9/12/1992 tarih ve E.1990/46, K.1992/52 sayılı

kararla; Mahkemenin E.1990/7 sayılı dava dosyası ile E.1990/46 sayılı dava

dosyası arasında irtibat bulunduğu, her iki taşınmazın aynı vergi kaydına

dayandığı gerekçesiyle her iki dava dosyasının birleştirilmesine, yargılamaya

E.1990/7 sayılı dava doyası üzerinden devam edilmesine karar verilmiştir.

10. Belirtilen yargılama, Savur Kadastro Mahkemesinin

E.1990/7 sayılı dava dosyasında devam etmektedir.

B. İlgili

Hukuk

11. 12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu’nun “Usul

ekonomisi ilkesi” kenar başlıklı 30. maddesi şöyledir:

“Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir

biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür.”

12. 21/6/1987 tarih ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun “Genel olarak görev”

kenar başlıklı 25. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Kadastro mahkemesi; taşınmaz mal mülkiyetine ve sınırlı

ayni haklara, tapuya tescil veya şerh edilecek veyahut beyanlar hanesinde

gösterilecek sair haklara, sınır ve ölçü uyuşmazlıklarına, kadastroya ve tapu

sicilini ilgilendiren benzeri davalara ve özel kanunlarca kendisine verilen

işlere bakar; Kadastroya veya kadastro ile ilgili verasete ait uyuşmazlıkları

çözümleyebileceği gibi, istek üzerine veraset belgesi de verebilir. ”

13. 3402 sayılı Kanun’un “Kadastro davalarında usul” kenar başlıklı

28. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Kadastro hakimi, askı süresi

içinde açılacak davalar ve kadastro müdürü tarafından mahkemeye tevdi olunacak

taşınmaz mallara ait kadastro tutanakları ve mahalli hukuk mahkemelerinden

devredilen işler hakkında dava dosyası açar. İlgililerin başvurusunu

beklemeksizin kadastro tutanakları ile uyuşmazlığın çözümlenmesine etkili

olabilecek kayıt ve diğer bilgileri ilgili dairelerden getirtir. Hakim, duruşma gününü taraflara Tebligat Kanunu hükümlerine

göre resen tebliğ eder.”

14. 3402 sayılı Kanun’un “Yargılama usulü” kenar başlıklı 29.

maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları şöyledir:

“Kadastro mahkemesinde gelmeyen tarafın yokluğunda duruşma

yapılır. Taraflardan hiç biri gelmez ise dosya

işlemden kaldırılmaz. Hakim, toplanması mümkün olan

delilleri inceler ve 30 uncu madde hükmünce işi karara bağlar.

…

Bu Kanunun tatbikinde ayrıca açıklık bulunmıyan

hallerde basit yargılama usulü uygulanır.

Kadastro mahkemeleri adli tatile tabi değildir.”

15. 3402 sayılı Kanun’un “Deliller ve hakimin takdiri”

kenar başlıklı 30. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları şöyledir:

“Kadastro tutanaklarında beyanlarına başvurulan kişiler, bu

beyanlarına gerekçe gösterilerek itiraz edilmedikçe, yeniden dinlenmezler.

Ancak hakim, kadastro tutanağındaki beyanla, duruşma

sırasında topladığı deliller arasında çelişki görürse, bunu gidermek için

tutanakta beyanlarına başvurulan kimseleri tanık sıfatıyla yeniden

dinleyebilir.

Kadastro komisyonlarından gönderilen tutanaklar ile mahalli

mahkemelerden devredilen dosyaların muhtevasından malik tespiti yapılamadığı

veya dava açan mirasçının dışında başka mirasçıların da bulunduğu anlaşıldığı

takdirde, hakim resen lüzum gördüğü diğer delilleri

toplayarak taşınmaz malın kimin adına tescil edileceğine karar vermekle

yükümlüdür. Taşınmaz malın ölü bir şahsa ait olduğu anlaşılır ve mirasçıları da

tespit edilemezse, ölü olduğu yazılmak suretiyle o şahsın adına tescil kararı

verilir.”

16. 3402 sayılı Kanun’un “Kararların tebliği, kanun yollarına başvurma ve

ilamların infazı” kenar başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrası

şöyledir:

“Kadastro mahkemesi kararları Tebligat Kanunu hükümlerine

göre resen taraflara tebliğ olunur.”

17. 3402 sayılı Kanun’un “Yargılama giderleri, kadastro harcı ve tahakkuku”

kenar başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi şöyledir:

“Bu Kanun gereğince resen yapılması gereken soruşturma ve

tebligat işlemleri için zaruri giderler, ileride haksız çıkacak taraftan

alınmak üzere bütçeye konulan ödenekten karşılanır.”

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

18. Mahkemenin 18/6/2014 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,

başvurucunun 27/9/2013 tarih ve 2013/7276 numaralı başvurusu incelenip gereği

düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

19. Başvurucu, 1984 yılında yapılan kadastro çalışmaları

sonunda 445 parsel numaralı taşınmazın adına tespit edildiğini, 659 parsel

numaralı taşınmazın ise Maliye Hazinesi adına tespit edildiğini, Maliye

Hazinesi tarafından 23/3/1990 tarihinde Savur Kadastro Mahkemesinin E.1990/7

sayılı dava dosyasında kadastro tespitine itiraz davası açıldığını, 659 parsel

numaralı taşınmazın kadastro tespitinin iptali amacıyla da Maliye Hazinesi

aleyhine Savur Kadastro Mahkemesinin E.1990/46 sayılı dosyasında kendisinin

dava açtığını, Mahkemece her iki dava dosyasının birleştirildiğini ve

yargılamaya Mahkemenin E.1990/7 sayılı dosyasında halen devam edildiğini,

taşınmazları 23 yıldan fazla süredir kullanamadığını, yargılamanın makul sürede

sonuçlanmadığını belirterek, Anayasa’nın 35. ve 36. maddelerinde güvence altına

alınan mülkiyet ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

1. Kabul

Edilebilirlik Yönünden

20. Başvuru formu ile eklerinin incelenmesi sonucunda, açıkça

dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini

gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun kabul

edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas

Yönünden

21. Başvurucu, 23/3/1990 tarihinde Maliye Hazinesi tarafından

Savur Kadastro Mahkemesinde açılan kadastro tespitine itiraz davasının ve

kendisinin Maliye Hazinesi aleyhine açtığı kadastro tespitine itiraz davasının

birleştirilerek Mahkemenin E.1990/7 sayılı dava dosyasında halen devam

ettiğini, taşınmazlarını 23 yıldan fazla süredir kullanamadığını, yargılamanın

uzun sürdüğünü ve makul sürede sonuçlanmadığını belirterek, mülkiyet ve adil

yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

22. Adalet Bakanlığı görüş yazısında, makul sürede yargılanma

hakkına ilişkin olarak görüş sunulmasına gerek görülmediği belirtilerek,

mülkiyet hakkının ihlali iddialarının, başvurucunun ihtilaf konusu taşınmaz

üzerinde henüz mülkiyet haklarının bulunmadığı dikkate alınarak

değerlendirilmesi gerektiği bildirilmiştir.

23. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011

tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri

Hakkında Kanun'un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası hükümlerine göre, Anayasa

Mahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun esasının incelenebilmesi için, kamu

gücü tarafından müdahale edildiği iddia edilen hakkın Anayasa’da güvence altına

alınmış olmasının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve

Türkiye’nin taraf olduğu ek protokollerinin kapsamına da girmesi gerekir. Bir

başka ifadeyle, Anayasa ve Sözleşme’nin ortak koruma alanı dışında kalan bir

hak ihlali iddiasını içeren başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar

verilmesi mümkün değildir (B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18).

24. Anayasa’nın “Hak arama

hürriyeti” kenar başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle

yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil

yargılanma hakkına sahiptir.”

25. Anayasa’nın “Duruşmaların

açık ve kararların gerekçeli olması” kenar başlıklı 141. maddesinin

dördüncü fıkrası şöyledir:

“Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle

sonuçlandırılması, yargının görevidir.”

26. Sözleşme’nin “Adil yargılanma hakkı” kenar başlıklı 6.

maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

“Herkes medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili

uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda

karar verecek olan, kanunla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme

tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak

görülmesini isteme hakkına sahiptir.”

27. Sözleşme metni ile AİHM kararlarından ortaya çıkan ve

adil yargılanma hakkının somut görünümleri olan alt ilke ve haklar, Anayasa’nın

36. maddesinde yer verilen adil yargılanma hakkının da unsurlarıdır. Anayasa

Mahkemesi de Anayasa’nın 36. maddesi uyarınca inceleme yaptığı bir çok kararında, ilgili hükmü Sözleşme’nin 6. maddesi ve

AİHM içtihadı ışığında yorumlamak suretiyle, gerek Sözleşme’nin lafzi

içeriğinde yer alan gerek AİHM içtihadıyla adil yargılanma hakkının kapsamına

dâhil edilen ilke ve haklara, Anayasa’nın 36. maddesi kapsamında yer

vermektedir (B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 38).

28. Somut başvurunun dayanağını oluşturan makul sürede

yargılanma hakkı da yukarıda belirtilen ilkeler uyarınca adil yargılanma

hakkının kapsamına dâhil olup, ayrıca davaların en az giderle ve mümkün olan

süratle sonuçlandırılmasının yargının görevi olduğunu belirten Anayasa’nın 141.

maddesinin de, Anayasa’nın bütünselliği ilkesi gereği,

makul sürede yargılanma hakkının değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulması

gerektiği açıktır.

29. Anayasa’nın 36. maddesi ve

Sözleşme’nin 6. maddesi uyarınca, medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin

uyuşmazlıkların makul sürede karara bağlanması gerekmektedir. Başvuru konusu olayda,

taşınmaz mülkiyeti hakkında Savur Kadastro Mahkemesinde açılan kadastro

tespitine itiraz davasında, 3402 ve 6100 sayılı Kanun’larda

yer alan usul hükümlerine göre yürütülen somut yargılama faaliyetinin, medeni

hak ve yükümlülükleri konu alan bir yargılama olduğunda kuşku yoktur (B. No:

2012/13, 2/7/2013, § 49).

30. Makul sürede yargılanma hakkının amacı, tarafların uzun

süren yargılama faaliyeti nedeniyle maruz kalacakları maddi ve manevi baskı ile

sıkıntılardan korunması olup, hukuki uyuşmazlığın çözümünde gerekli özenin

gösterilmesi gereği de yargılama faaliyetinde gözardı

edilemeyeceğinden, yargılama süresinin makul olup olmadığının her bir başvuru

açısından münferiden değerlendirilmesi gerekir (B. No:2012/13, 2/7/2013, § 40).

31. Davanın karmaşıklığı, yargılamanın kaç dereceli olduğu,

tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun

davanın hızla sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar, bir

davanın süresinin makul olup olmadığının tespitinde göz önünde bulundurulması

gereken kriterlerdir (B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 41–45).

32. Ancak, belirtilen

kriterlerden hiçbiri makul süre değerlendirmesinde tek başına belirleyici

değildir. Yargılama sürecindeki tüm gecikmelerin ayrı ayrı tespiti ile bu

kriterlerin toplam etkisi değerlendirilmek suretiyle, hangi unsurun

yargılamanın gecikmesi açısından daha etkili olduğu saptanmalıdır (B. No:

2012/13, 2/7/2013, § 46).

33. Yargılama faaliyetinin makul sürede gerçekleşip

gerçekleşmediğinin saptanması için öncelikle uyuşmazlığın türüne göre

değişebilen, başlangıç ve bitiş tarihlerinin belirlenmesi gereklidir.

34. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara

ilişkin makul süre değerlendirmesinde, sürenin başlangıcı kural olarak,

uyuşmazlığı karara bağlayacak yargılama sürecinin işletilmeye başlandığı, başka

bir deyişle davanın ikame edildiği tarih olup, bu tarih somut başvuru açısından

23/3/1990 tarihidir.

35. Davanın ikame edildiği tarih

ile Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuruların incelenmesi hususundaki zaman

bakımından yetkisinin başladığı tarihin farklı olması halinde dikkate alınacak

süre, 23/9/2012 tarihinden sonra geçen süre değil, uyuşmazlığın başlangıç

tarihinden itibaren geçen süredir (B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 51).

36. Sürenin bitiş tarihi ise,

çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şekilde yargılamanın sona erme

tarihidir. Ancak devam eden yargılamalara ilişkin makul sürede yargılanma

hakkının ihlal edildiği iddiasını içeren başvuruların yargılama faaliyetinin

devamı sırasında da yapılabilmesi olanağı bulunduğundan, değerlendirmeye esas

alınacak sürenin bitiş anı başvurunun karara bağlandığı tarihtir (B. No:

2012/13, 2/7/2013, § 52).

37. Başvuruya konu yargılama

sürecinin incelenmesinde, yargılamanın konusu, Savur ilçesindeki kadastro

çalışmaları sonucunda yapılan kadastro tespitine itiraz ile 445 parsel numaralı

taşınmazın Maliye Hazinesi adına, 659 parsel numaralı taşınmazın başvurucu

adına tapuya tescili istemlerine ilişkindir. 23/3/1990 havale tarihli dilekçe

ile yargılamasına başlanıldığı anlaşılan davanın tensip zaptının tanzimi

sonrasında, yargılama sürecinde birçok duruşma yapılmış olup belirtilen

celseler arasında genellikle iki aylık sürelerin bulunduğu anlaşılmıştır.

38. İlgili yargılama evrakının

incelenmesinden, özellikle tensip zaptı kapsamında ikmaline başlanılması

gereken tapu kaydı, birleşik kroki, mahalli bilirkişi listesi gibi evrakın

ilgili kurumlardan talep edilmeyerek, yargılama sırasında münferit celselerde

verilen ara kararları uyarınca kısım kısım talep

edildiği, ara karar gereklerinin yerine getirilmediği muhtelif celselerde taraf

vekillerinin mazeretlerinin kabulüne dair karar tesisi ile yetinildiği, celse

harcı tayini gibi usuli imkânların yargılama

makamlarınca kullanılmadığı, Mahkemece birçok defa dosyanın incelemeye alındığı

ve bu sebeple duruşmaların ertelendiği, keşif ara kararlarının farklı

gerekçelerle yerine getirilmediği ve birçok defa keşiflerin ertelendiği anlaşılmaktadır.

39. 3402 sayılı Kanun’da yer

alan özel usul hükümleri ile bu Kanun’da hüküm bulunmaması durumunda uygulama

alanı bulacak olan ve medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin uyuşmazlıkları konu

alan yargılama faaliyetleri için geçerli genel usuli

hükümler içeren 6100 sayılı Kanun’un 30. maddesi, uyuşmazlıkların makul sürede

çözümlenmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.

40. Belirtilen hükümlere rağmen, birçok defa keşif ara

kararlarının müracaat yokluğu, hava şartları, bilirkişi temin edilememesi,

güvenlik gibi nedenlerle yerine getirilmediği ve bu uygulamanın davada yer alan

taraf sayısı da nazara alındığında yargılamanın uzaması üzerinde baskın bir

etkiye sahip olduğu anlaşılmaktadır.

41. Maliye Hazinesi tarafından başvurucu aleyhine 23/3/1990

tarihinde Savur Kadastro Mahkemesinde açılan ve Mahkemenin 1990/7 esasına

kaydedilen dava dosyası ile başvurucu tarafından Maliye Hazinesi aleyhine

farklı bir taşınmaz için Mahkemenin 1990/46 esasına kayden

açılan dava dosyası birleştirilmiş ve yargılamaya Mahkemenin 1990/7 esas sayılı

dava dosyası üzerinden devam edilmiştir. Yine Maliye Hazinesi tarafından Baki

Aslan aleyhine Savur Kadastro Mahkemesinin 1990/8 esasına kayden

açılan kadastro tespitine itiraz dava dosyası, taşınmazların aynı vergi kaydına

dayandığı gerekçesiyle başvurucu aleyhine açılan 1990/7 esasına kayden yargılaması devam eden dava dosyası ile

birleştirilmiştir. Bu şekilde üç ayrı taşınmaza yönelik dava dosyaları

birleştirilerek yargılamaya E.1990/7 sayılı dosya üzerinden devam edilmiştir.

42. Başvurunun değerlendirilmesi neticesinde, başvuruya konu

yargılamanın gerek taşınmaz sayısı gerekse taraf sayısı bakımından, keşif ve

bilirkişi incelemesi gibi usul işlemlerini gerektirmesine bağlı olarak karmaşık

bir niteliğe sahip olmadığı, ancak yargılama sürecindeki gecikmeler ayrı ayrı

değerlendirildiğinde Kadastro Mahkemesinde tatbiki gereken yargılamayı

hızlandırıcı niteliğe sahip özel usul hükümlerine riayet edilmediği ve verilen

ara kararların birçoğunda taraflara eksikliklerin ikmali hususunda usul

hükümlerine aykırı şekilde süreler verilerek, yapılması gereken işlemlerin uzun

sürelerle, müracaat yokluğu ve masraf ikmal edilmemesi gibi nedenlerle yerine

getirilmediği anlaşılmaktadır.

43. Özellikle somut yargılama açısından dava malzemesinin

taraflarca hazırlanması ilkesinin geçerli olmadığı nazara alındığında,

yargılama makamlarının davayı gerekli süratle yürütme yükümlülüğünün daha

dikkatli bir şekilde ele alınması gerekmektedir (B. No: 2013/4687, 23/1/2014, §

47).

44. Yargılama sürecinde başvurucu dışındaki tarafların

yargılamayı geciktirici yöndeki işlem ve davranışları kural olarak,

yargılamanın uzamasında taraf kusuru olarak kabul edilmekte ise de yargılama

makamlarının ilgili usuli imkânları kullanmak suretiyle

bu girişimleri engelleme sorumluluğu bulunmaktadır. Bu kapsamda, davacı

vekilince muhtelif celselerde mazeret dilekçeleri sunulduğu görülmekle

birlikte, başvurucunun tutumunun yargılamanın uzamasına özellikle bir etkisi

olduğu tespit edilememiştir.

45. Davada yer alan kişi sayısı ve davanın mahiyeti nedeniyle

icrası gereken usul işlemlerinin niteliği başvuruya konu yargılamanın karmaşık

olmadığını ortaya koymakla birlikte, davaya bütün olarak bakıldığında yirmi

dört yılı aşkın yargılama sürecinde makul olmayan bir gecikmenin olduğu

sonucuna varılmıştır.

46. Açıklanan nedenlerle, başvurucunun Anayasa’nın 36.

maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğine karar verilmesi gerekir.

47. Başvurucu ayrıca, uzun süren yargılama nedeniyle

taşınmazdan yararlanamadığı gibi taşınmazdan sağlanan gelir desteğinden de

mahrum kaldığını belirterek, Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyet

hakkının ihlal edildiğini iddia etmiş olup, makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitler ışığında, mülkiyet

hakkının ihlal edildiği yönündeki iddianın ayrıca değerlendirilmesine gerek

görülmemiştir.

3. 6216 Sayılı Kanun’un 50. Maddesi Yönünden

48. Başvurucu, taşınmazlarını uzun süren yargılama boyunca

kullanamadığını ve gelirlerinden istifade edemediğini belirterek, maruz kaldığı

zarar karşılığı 100.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminata

hükmedilmesini talep etmiştir.

49. Adalet Bakanlığı görüşünde, ihlal tespit edilmesi

halinde, hakkaniyete uygun bir tazminata hükmedilmesinin yerinde olabileceği

bildirilmiştir.

50. 6216 sayılı Kanun’un “Kararlar”

kenar başlıklı 50. maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:

“Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa,

ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere

dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar

bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel

mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla

yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve

sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir.”

51. Başvurucu tarafından maddi tazminat talebinde bulunulmuş

olup, mevcut başvuruda Anayasa’nın 36. maddesinin ihlal edildiği tespit edilmiş

olmakla beraber, tespit edilen ihlalle iddia edilen maddi zarar arasında

illiyet bağı bulunmadığı anlaşıldığından, başvurucunun maddi tazminat talebinin

reddine karar verilmesi gerekir.

52. Başvurucunun tarafı olduğu uyuşmazlığa ilişkin yirmi dört

yılı aşkın yargılama süresi nazara alındığında, başvurucunun yargılama

faaliyetinin uzunluğu sebebiyle, yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan

manevi zararları karşılığında başvurucuya takdiren

24.900,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

53. Başvurucu tarafından yapılan ve dosyadaki belgeler

uyarınca tespit edilen 198,35 TL harç ve 1.500,00 TL vekâlet ücretinden oluşan

toplam 1.698,35 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi

gerekir.

54. Başvuruya konu yargılamanın yirmi dört yılı aşkın bir

süredir devam ettiği ve bu hususun makul sürede yargılanma hakkını ihlal ettiği

gözetilerek, anayasal bir hakkın ihlal edildiği açık olan bir yargılama

dosyasında, hukuka, adalete ve mahkemeye güven ilkesinin gördüğü zararın devam

etmesinin önlenmesi amacıyla, yargılamanın mümkün olan en kısa sürede

sonuçlandırılmasını teminen, kararın bir örneğinin

ilgili Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına; ödemede

gecikme olması halinde, bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal faiz uygulanmasına,

F. Kararın bir örneğinin Savur Kadastro Mahkemesine gönderilmesine,

18/6/2014

tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Serruh

KALELİ

Üyeler : Zehra Ayla PERKTAŞ Burhan ÜSTÜN Erdal TERCAN Zühtü ARSLAN Raportör : Murat AZAKLI Başvurucu : Sadullah ARSLAN Vekili : Av. Yılmaz FİDAN