Zafer Yenitepe Başvurusu (B. No: 2016/39694)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; tutuklama tedbirinin hukuki olmaması ve tutukluluğa

ilişkin kararların bağımsız ve tarafsız hâkim ilkelerine aykırı olan sulh ceza

hâkimliklerince verilmesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının

ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 26/9/2016 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.

6. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal

Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler

çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:

8. Türkiye 15 Temmuz 2016 tarihinde askerî bir darbe

teşebbüsüyle karşı karşıya kalmış, bu nedenle 21/7/2016 tarihinde ülke

genelinde olağanüstü hâl ilan edilmesine karar verilmiş ve olağanüstü hâl

19/7/2018 tarihine kadar birçok kez uzatılmıştır. Kamu makamları ve yargı

organları -olgusal temellere dayanarak- bu teşebbüsün arkasında Türkiye'de çok

uzun yıllardır faaliyetlerine devam eden ve son yıllarda Fetullahçı

Terör Örgütü (FETÖ) ve/veya Paralel Devlet Yapılanması (PDY) olarak

isimlendirilen bir yapılanmanın olduğunu değerlendirmişlerdir (Aydın Yavuz ve diğerleri [GK], B. No:

2016/22169, 20/6/2017, §§ 12-25).

9. Darbe teşebbüsü sırasında ve sonrasında ülke genelinde

Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından, darbe girişimiyle bağlantılı ya da

doğrudan darbe girişimiyle bağlantılı olmasa bile FETÖ/PDY'nin

kamu kurumlarındaki örgütlenmesinin yanı sıra eğitim, sağlık, ticaret, sivil

toplum ve medya gibi farklı alanlardaki yapılanmasına yönelik soruşturmalar

yürütülmüş; çok sayıda kişi hakkında gözaltı ve tutuklama tedbirleri

uygulanmıştır (Aydın Yavuz ve diğerleri,

§ 51; Mehmet Hasan Altan (2)

[GK], B. No: 2016/23672, 11/1/2018, § 12).

10. Başvurucu, en son İstanbul Anadolu hâkimi olarak görev

yapmıştır.

11. Darbe teşebbüsünden sonra Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu

(HSYK) İkinci Dairesinin 16/7/2016 tarihli kararı ile -İstanbul Anadolu hâkimi

olarak görev yapmakta olan- başvurucunun görevden uzaklaştırılmasına karar

verilmiştir (24/8/2016 tarihinde başvurucu meslekten ihraç edilmiştir.).

12. HSYK'nın görevden uzaklaştırma

kararı akabinde İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başvurucu

hakkında ceza soruşturması başlatılmıştır.

13. Başvurucu anılan soruşturma kapsamında tutuklanması

istemiyle İstanbul Anadolu 1. Sulh Ceza Hâkimliğine sevk edilmiştir. İstanbul

Anadolu 1. Sulh Ceza Hâkimliği 20/7/2016 tarihli kararıyla başvurucunun silahlı

terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanmasına karar vermiştir.

14. Başvurucunun bu karara 25/7/2016 ve 27/7/2016 tarihlerinde

yaptığı itiraz, İstanbul Anadolu 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 4/8/2016 tarihli

kararıyla reddedilmiştir.

15. Başvurucu, anılan kararı 26/8/2016 tarihinde öğrenmiştir.

16. Başvurucu, 26/9/2016 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

17. İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı; söz konusu

soruşturmanın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/104109 soruşturma numaralı

dosyasıyla birleştirilmesi gerektiği, yargılamanın tüm hâkim ve Cumhuriyet

savcıları açısından bu soruşturma dosyası üzerinden yapılması gerektiğinin

bildirilmiş olması nedenleriyle soruşturma dosyasında19/8/2016 tarihinde

yetkisizlik kararı vererek dosyayı Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına

göndermiştir.

18. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı 6/1/2017 tarihli ve 29940

mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 680 sayılı

Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde

Kararname'nin 7. maddesi ile 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hâkimler ve

Savcılar Kanunu'nun 93/1. maddesinde, hâkim ve savcıların kişisel suçları hakkında

soruşturma yapma yetkisinin ilgilinin görev yaptığı yerin bağlı olduğu bölge

adliye mahkemesinin bulunduğu yerdeki il Cumhuriyet başsavcılığına ait olduğu

şeklinde değişiklik yapılmış olması gerekçesiyle 12/1/2017 tarihinde

yetkisizlik kararı vererek dosyayı İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına

göndermiştir.

19. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 7/9/2017 tarihli iddianame

ile başvurucunun silahlı terör örgütü üyesi olma suçunu işlediğinden bahisle

cezalandırılması istemiyle İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) kamu

davası açmıştır.

20. İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi 21/9/2017 tarihinde

iddianamenin kabulüne karar vermiş ve başvurucu hakkındaki yargılama,

Mahkemenin E.2017/29 sayılı dosyası üzerinden sürdürülmüştür.

21. Mahkeme 23/1/2018 tarihinde yapılan duruşmada başvurucunun tahliyesinekarar vermiştir. İstanbul Cumhuriyet

Başsavcılığı tahliye kararına 1/2/2018 tarihinde itiraz etmiş, itirazı

değerlendiren İstanbul 34. Ağır Ceza Mahkemesi 6/2/2018 tarihinde itirazın

kabulü ile başvurucu hakkında tutuklamaya yönelik yakalama kararı

çıkartılmasına karar vermiştir. Ancak başvurucu bu yakalama kararı sonrasında

yakalanamamıştır.

22. Yapılan yargılama sonucunda Mahkeme 2/10/2018 tarihli

kararıyla başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 9 yıl hapis

cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir.

23. Hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup bireysel

başvurunun incelendiği tarih itibarıyla davanın istinaf incelemesi devam

etmektedir.

24. Başvurucu, aynı soruşturma kapsamında ayrıca 15/5/2017

tarihinde Anayasa Mahkemesine (B. No: 2017/25378) başvuruda bulunmuştur. Söz

konusu başvuruda başvurucu, birtakım iddialarının yanında bu başvurusunda ileri

sürdüğü iddialarını da dile getirmiştir. Başvurucunun diğer iddialarının

yanında bu iddialarının da Birinci Bölüm Birinci Komisyonun 21/12/2018 tarihli

ve 2017/25378 başvuru numaralı kararıyla kabul edilemez olduğuna kesin olarak

karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

25. Mahkemenin 4/4/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

26. Başvurucu; kuvvetli suç şüphesi varlığı durumunda tutuklama

tedbirine başvurulabileceğini, bu noktada kuvvetli suç şüphesinin varlığını

ortaya koyan hususların somut olarak gösterilmesinin şart olduğunu ancak

kendisi açısından soruşturma dosyasında sadece HSYK'nın

nasıl hazırlandığı bilinmeyen bir kararının tutuklamaya esas alındığını, bu

nedenle tutuklanmasının hukuki olmadığını belirterek kişi hürriyeti ve

güvenliği hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

27. Başvurucu; ayrıca tutuklanmasına karar veren ve tutukluluğa

itirazı reddeden sulh ceza hâkimlerinin HSYK tarafından atandığını, kendisinin

HSYK tarafından açığa alınması sonrasında tutukluluğa ilişkin kararları veren

sulh ceza hâkimlerinin HSYK kararının aksine bir karar vermelerinin mümkün

olmadığını, dolayısıyla hâkimlik teminatının olmadığı bir durumda tutuklama

tedbirine başvurulduğunu iddia etmiştir.

B. Değerlendirme

28. Başvurucunun 15/5/2017 tarihinde, aynı konulara ilişkin

olarak Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunduğu; Birinci Bölüm Birinci

Komisyonun 21/12/2018 tarihli ve 2017/25378 başvuru numaralı kararıyla

başvurunun bu yönüyle kabul edilemez olduğuna kesin olarak karar verildiği

anlaşılmıştır.

29. Açıklanan gerekçelerle başvurunun mükerrer başvuru niteliğinde olması nedeniyle reddine karar

verilmesi gerekir.

A. Tutuklamanın hukuki olmaması ve sulh ceza hâkimliklerinin

bağımsız ve tarafsız hâkim ilkelerine aykırı olması dolayısıyla kişi hürriyeti

ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiaların mükerrer başvuru niteliğinde olması nedeniyle

REDDİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

4/4/2019tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan y.

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Üyeler

:

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

Rıdvan GÜLEÇ

Recai AKYEL

Raportör

:

Ömer MENCİK

Başvurucu

:

Zafer

YENİTEPE