KÜNYE
- Mercii
- Anayasa Mahkemesi
- Karar tarihi
- 12 Ekim 1965
- Esas No.
- 1965/29
- Karar No.
- 1965/54
Karar Metni
743 kelime·4 dk okuma
Karar tarihi:12/10/1965
Resmi Gazete tarih/sayı:31.3.1966/12265
İstemde
bulunan : Avukat Cemalettin Bulak (Eski Samsun Senatörü) İstemde bulunan
dilekçesinde özetle : "Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerinin aylık
ödeneklerinin hesabında, birinci derece Devlet Memurlarının maaşlarına ek
olarak verilen paralar gözönünde tutulmadığından bu konuda Türkiye Büyük Millet
Meclisine yaptığı müracaatın, Dilekçe Karma Komisyonunca incelenerek kabul ve yasama
meclislerince uygun görüldüğünü, ve bu sonuçla birlikte 1965 yılı bütçesine
konulan ödenekten ödeme yapılacağının Senato Başkanlığınca kendisine
bildirildiğini; bütçe kanunlarının yapılmasında uyulacak kurallar Anayasa'nın
94. ve 126 ncı maddelerinde gösterilmiş olup, 1965 Bütçe Kanunu da bu esaslara
uygun olarak yapılmış olduğundan bunun dışındaki iddiaların iptal kararına
mevzu teşkil edemiyeceğini İptali istenen 1965 bütçesinde cari harcamalara ait
tahsisatın, Anayasa'nın 82 nci maddesi muvacehesinde tetkiki halinde de
neticenin değişmiyeceğini; 27/1/1962 tarihinde yayınlanan l sayılı kanunun l
inci maddesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerinin aylık ödeneklerinin
7244 sayılı Kanunun l inci maddesindeki cetvelde yazılı kadrosu birinci derece
olan Devlet memurunun aylığına eşit olarak hesaplanacağı yazılı olduğu halde
kadrosu birinci derecede olan Devlet memurlarına hususi kanunlarla verilen ek
ödeneklerin Meclis üyelerinin aylık ödeneklerinin hesabında dâhil edilmediğini,
bu ek Ödenekler, ne vazife uğrunda sarfı muktazi bir tahsisat, ne de maddi ve
manevî zararların telâfisini istihdaf eden bir tazminat olmayıp, maaşların
tevhit ve teadülü sistemi içinde muadelet kaidesine müstenit bir aylık ilâvesi
olduğunu ve gelir vergisine tabi bulunması da maaştan ayrılmayan bir bütün
teşkil ettiğini gösterdiğini; bu itibarla bütçeye konulan ödenek karşılığı
tahsisatın iptali hakkındaki dâva ve kararın Anayasa'ya ve hukuka aykırı
bulunduğunu; noksan hesaplanan farkın ödenmesi hakkındaki Türkiye Büyük Millet Meclisi
kararı, bir kanun ve bir içtüzük hükmü olmadığından Anayasa Mahkemesinin
denetleme yetkisinden hariç olduğu gibi bu kararın iptali hususunda bir dâva da
açılmamış bulunduğundan müsbet ve menfi bir hüküm tesisi de tasavvur
edilemiyeceğini; açılan dâvalarda şahsına ait kararın iptalini veya icrasının
akim bırakılmasını istihdaf eden hiç bir talep ve niyet olmadığı gibi, olsa
bile Anayasa Mahkemesinin Büyük Millet Meclisi kararının tatbik ve icrasını
engellemek yetkisine sahip bulunmadığı cihetle Anayasa'ya aykırı olan iptal
kararının şümulünden kendisine ait kararın icrasına taallûk eyleyen kâfi miktar
hariç tutulmamış ise keyfiyetin ek bir kararla tavzihini ve hükme bağlanmasını;
aksi takdirde Türkiye Büyük Millet Meclisine tanınan başvurmaları sonuçlandırmak
yetkisine tecavüz edilmiş ve mahkeme muayyen vazife hududunu aşmış olacağından
ve başka tetkik mercii bulunmayan kesin kararların onu ittihaz eden merci
tarafından tadil ve iptali de caiz bulunduğundan meselenin bir kerre daha
müzakereye tabi tutularak :
1 - Sureti katiyede Anayasa'ya aykırı bulunan kararın ref ve iptaline,
2 - Bir vatandaş olarak bunu istemeğe hakkı olmadığı kabul edildiği takdirde, iptal kararının şümulüne şahsı hakındaki Meclis kararı dâhil olamıyacağından, iptaline karar verilen tahsisattan kendisine yapılması muktazi tediyeye kâfi miktarın iptal dışı kaldığına; karar verilmesini;
3 - Şayet bu dilekleri kabul olunmazsa dilekçesinin hak ve vazife suistimali suretiyle cezai mesuliyeti müstelzim bir fiil olan iptal kararını ittihaz edenler hakkında 44 sayılı Kanunun 52. maddesi gereğince cezai takibat talebine ait bir şikâyet telâkki olunarak muameleye tabi tutulmasını ve sonucun kendisine bildirilmesini" istemiştir.
Karar :
Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeleri ödenekleri için geçmiş yılları da kapsamak üzere 1965 yılı bütçesine konan ödeneğin Anayasa'ya aykırılığı sebebiyle açılan dâva sonunda, Bütçe Kanununun bu konuya ilişkin hükümlerinin iptaline karar verilmiştir. Dilekçe sahibinin, Bütçeye konulan ödenekten yararlanacak kişiler arasında bulunması, kendisine Anayasa Mahkemesi kararının Anayasa'ya aykırılığını ileri sürmek veya bu karara ilişkin bir istemde bulunmak hakkını ve yetkisini vermez Bu sebeple dilekçe sahibinin, konunun yeniden görüşülerek iptal kararının kaldırılmasına veya kendisine yapılacak ödeme miktarının kararın kapsamı dışında bulunduğuna karar verilmesi yolundaki isteği yerinde değildir.
Dilekçenin bu istemlerin kabul edilmemesi halinde dilekçesinin iptal kararını verenler hakkında "Hak ve vazife suiistimali suretiyle cezayı müstelzim bir fiilden dolayı" şikâyet sayılarak gerekli işlemin yapılması yolundaki isteğine gelince :
Dilekçe sahibi, iptal kararını verenlerin görevlerini kötüye kullandıkları yolundaki iddiasını maddi vakıalara ve delillere dayatmamıştır.
Bir mahkeme kararının, maddi vakıa ve delil gösterilmeksizin, sadece isabetsiz olduğunun ileri sürülmesi, herhangi bir suçun varlığını iddiaya dayanarak yapılamaz.
Öte yandan Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 31 inci maddesinin son fıkrasında "maddi vakıa ve delilleri gösterilmeyen ihbar ve şikâyetler dahi işleme konulmaz." denilmektedir.
Dilekçe sahibinin bu unsurlardan yoksun bulunan isteğinin kabulüne de bu sebeple yer bulunmamıştır.
Sonuç :
l - Mahkememizin 12/7/1965 günlü ve 1965/42 sayılı kararına ilişkin isteklerin, istemde bulunanın yetkisizliği yönünden reddine;
2 - Maddi vakıaları ve delilleri göster ilmiyen şikâyetin işleme konulmamasına;
Başkan Lûtfi · Akadlı Başkanvekili Rifat · Göksu Üye Asım · Erkan Üye Şemsettin · Akçoğlu Üye İbrahim · Senil Üye İhsan · Keçecioğlu Üye A. · Şeref Hocaoğlu Üye Salim · Başol Üye Celâlettin · Kuralmen Üye Hakkı · Ketenoğlu Üye Fazıl · Uluocak Üye Sait · Koçak Üye Ahmet · Akar Üye Muhittin · Gürün Üye Lütfi · Ömerbaş
Anayasa Mahkemesi, E. 1965/29, K. 1965/54, 12 Ekim 1965 tarihli karar · Kaynak: AYM Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası