AYM Norm Denetimi E.2004/72 K.2008/72

olmadığına)

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEMELER

1- Boğazlıyan Asliye Ceza Mahkemesi (Esas: 2004/72)

2- İzmir 10. Asliye Ceza Mahkemesi (Esas: 2004/19)

3- Sivrihisar Asliye Ceza Mahkemesi (Esas: 2003/56)

İTİRAZLARIN KONUSU

1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesine, 2.1.2003 günlü ve 4778 sayılı Çeşitli Kanunlarda DeğişiklikYapılmasına İlişkin Kanun'un1. maddesiyle eklenen fıkranın Anayasa'nın 10. ve 11. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemleridir.

I- OLAY

Bakılmakta olan davalarda, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesine 4778 sayılı Yasa'nın 1. maddesiyle eklenenfıkra ile kötü muamele suçlarında hükmedilecek hapis cezalarında paraya çevirme ve erteleme yasağı getirilmesininAnayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkemeler itiraz konusu kuralın iptali için başvurmuşlardır.

III- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesine, 2.1.2003 günlü ve 4778 sayılı Çeşitli Kanunlarda DeğişiklikYapılmasına İlişkin Kanun'un 1. maddesi ileeklenenfıkraşöyledir:

"243 üncü madde ile bu maddede yazılı suçlardan dolayı verilen cezalar, para cezasına veya tedbirlerden birine çevrilemez ve ertelenemez."

B- Dayanılan Anayasa Kuralları

Başvuru kararlarında Anayasa'nın 10. ve 11. maddelerine dayanılmıştır.

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, E.2004/72 sayılı dosyada 8.9.2004, E.2004/19 sayılı dosyada 18.03.2004 ve E.2003/56 sayılı dosyada ise 26.6.2003 tarihlerinde yapılan ilk inceleme toplantılarında, dosyalarda eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

V- ESASIN İNCELENMESİ

1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesinin 2.1.2003 günlü, 4778 sayılı Yasa'nın 1. maddesiyle eklenen fıkranın iptali istemiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin davaların, aralarındaki hukuki irtibat nedeniyle 2004/72 Esas sayılı dosyada BİRLEŞTİRİLMESİNE, birleştirilen dosyaların esasının kapatılmasına, esas incelemenin 2004/72 Esas sayılı dosya üzerinden yürütülmesine 6.3.2008 gününde OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Başvuru kararları ve ekleri, işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Gerekçeli başvuru kararlarının incelenmesinden başvuran mahkemelerin, 1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesine 2.1.2003 günlü, 4778 sayılı Yasa'nın 1. maddesiyle eklenen fıkradaki "bu maddede" ibaresinin iptalini istedikleri sonucuna varılmıştır.

İtiraz yoluna başvuran Mahkemelerin bakmakta olduğu davalarda sanıklara yüklenen suç, o tarihte yürürlükte bulunan 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesinin ilk fıkrasında düzenlenmiş olan kötü muamele suçudur. Söz konusu suça, eylemin yapıldığı tarihte maddede öngörülen yaptırım, üç aydan beş seneye kadar hapis ve geçici olarak memuriyetten mahrumiyet cezasıdır. Aynı maddenin itiraz başvurularına konu olan ikinci fıkrasında ise, işkence ve kötü muamele suçlarından dolayı verilen cezaların, para cezasına veya tedbirlerden birine çevrilemeyeceği ve ertelenemeyeceği hükme bağlanmıştır.

İtiraz konusu kuralı içeren 1.3.1926 günlü 765 sayılı Türk Ceza Kanunu, 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 12. maddesi uyarınca yürürlükten kaldırılmıştır.

İtiraz başvurularında sanıklara yüklenen suçun özellikleri, sanıkların vasıfları ve suça konu eylemler sonucu meydana gelen yaralamaların nitelikleri nazara alındığında, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesinde düzenlenen "efrada kötü muamele" suçunun karşılığı, 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 256. maddesinde düzenlenen "zor kullanma yetkisine ilişkin sınırın aşılması" suçu olmaktadır.

765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 2. maddesi ile halen yürürlükte bulunan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7. ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'un 9. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, verilebilecek cezaların ağırlığı ve cezaların seçenek yaptırımlara çevrilebilme olanağı yönünden sanıkların lehine olan 5237 sayılı Yasa'nın hükümlerinin uygulanacağı sonucuna varıldığından, itiraz konusu kural davada uygulanacak kural olma niteliğini yitirmiştir.

Bu nedenle, konusu kalmayan iptal istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.

KILIÇ

Başkanvekili

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Sacit

ADALI

Üye

Fulya

KANTARCIOĞLU

Üye

Ahmet

AKYALÇIN

Üye

Mehmet

ERTEN

Üye

A. Necmi ÖZLER

Üye

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Üye

Şevket

APALAK

Üye

Serruh

KALELİ

Üye Zehra · Ayla PERKTAŞ