KÜNYE
- Mercii
- Anayasa Mahkemesi
- Karar tarihi
- 25 Aralık 2025
- Esas Sayısı
- 2025/263
- Karar Sayısı
- 2025/264
- R.G. Tarih - Sayı
- Tebliğ edildi.
- İtiraz yoluna başvuran
- İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
- İtirazın konusu
- 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 28/2/2018 tarihli ve 7101 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 287. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “…derhâl geçici mühlet kararı verir…” ibaresinin Anayasa’nın 5., 9., 13., 14., 35. ve 138. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
- Olay
- Konkordato talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
Özgün Analiz
Olay Özeti
Olay Özeti: İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, konkordato talebiyle açılan davada, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 7101 sayılı Kanun’la değiştirilen 287. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “…derhâl geçici mühlet kararı verir…” ibaresinin iptalini istemiştir. Kural, 286. maddedeki belgelerin eksiksiz olduğunun tespiti üzerine mahkemenin derhâl geçici mühlet vermesini öngörmektedir. Aykırılık Anayasa’nın 5., 9., 13., 14., 35. ve 138. maddeleri yönünden ileri sürülmüştür.
Hukuki İlke
Hukuki İlke: Mahkeme, itiraz başvurusunda başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneğinin, gerekçeli başvuru kararından ayrı ve zorunlu bir belge olduğunu kabul etmiştir. Tutanak eksik olduğunda İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi uyarınca esasa girilmeden ret kararı verilir. Aynı maddenin (2) numaralı fıkrası ise bu nitelikteki ret kararının, eksikliği gideren mahkemenin yeniden başvurmasına engel olmadığını düzenlemektedir.
Uygulama Sonucu
Uygulama Sonucu: İbareye yönelik başvuru, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından oybirliğiyle reddedilmiştir.
Dava Strateji Notu
Dava Strateji Notu: Konkordato dosyasında geçici mühletin belge tamlığı tespitiyle derhâl verilmesine karşı çıkan alacaklı vekili, ret kararını kuralın Anayasa’ya uygun bulunduğu şeklinde okumamalıdır; ret yalnızca tutanak eksikliğine dayanmaktadır. Mahkemenin eksik belgeyi tamamlayarak yeniden başvurması mümkün olduğundan, vekil bu yönde talepte bulunabilir ve başvurunun dizi listesinde tutanağın onaylı örneğinin yer aldığını kontrol etmelidir.
Karar Metni
566 kelime·3 dk okuma·2 bölüm
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun’un 287. maddesinin itiraz konusu kuralın da yer aldığı birinci fıkrası şöyledir:
“Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.”
II. İLK İNCELEME
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Özge ULUKAYA tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.
Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda anılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (b) bendinde “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır.
Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.
3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendinde de “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği” Anayasa Mahkemesine sunulacak belgeler arasında sayılmıştır.
4. Yine İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.
5. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli karar ile itiraz yoluna başvurduğu ancak gönderilen belgeler arasında başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
6. Açıklanan nedenle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasına ve İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun anılan Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir.
Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR Üye Metin KIRATLI
Anayasa Mahkemesi, E. 2025/263, K. 2025/264, 25 Aralık 2025 tarihli karar · Kaynak: AYM Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası