Danıştay 10. Daire E.2021/6045 K.2024/4179

… adına velayeten … VEKİLLERİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından; yakınları ...'ün 04/06/2017 tarihinde Karakaya Baraj gölünde boğularak vefat ettiğinden bahisle olayda idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık şimdilik ayrı ayrı 100,00 TL olmak üzere toplam 300,00 TL maddi ve ayrı ayrı 100.000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı idareye atfı kabil herhangi bir kusurun söz konusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; davalı idarece ortaya çıkan zararın kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince karşılanması gerektiği, İdare Mahkemesince olay yerinde keşif yapılmak suretiyle, müteveffanın varsa müterafik kusurunun da alınacak rapor sonucunda mahkemece değerlendirilmesi, davacıların zarar hesabının mahkemesince bilirkişi marifetiyle hesaplanması, davacılara ölüm nedeniyle yapılan ödemelerin bağlanan aylıkların araştırılması, zarardan düşülecek varsa kalemlerin belirlenmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca işin esası hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın. İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; Mahkemenin gerekçesinin yerinde olmadığı, zarar ile idarenin eylemi arasında illiyet bağının bulunmadığı, idarelerine husumet yöneltilmesinin hatalı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacılar tarafından, yakınları ...'ün 04/06/2017 tarihinde Karakaya Baraj gölünde boğularak vefat ettiğinden bahisle olayda idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık şimdilik ayrı ayrı 100,00 TL olmak üzere toplam 300,00 TL maddi ve ayrı ayrı 100.000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 1. fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği belirtilmiş.

3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.". 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir.

Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.".

5. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde, bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine yaptığı incelemede, kararı hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararını kaldıracağı ve işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği kuralına yer verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesini gerektiren sebepler ise anılan maddenin 5. fıkrasında, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı bulunması, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması şeklinde tahdidi olarak sayılmış olup bu hallere yorum yoluyla ilave yapılması mümkün değildir.

Bölge İdare Mahkemesince, İdare Mahkemesi tarafından olay yerinde keşif yapılmak suretiyle, müteveffanın varsa müterafik kusurunun da alınacak rapor sonucunda mahkemece değerlendirilmesi, davacıların zarar hesabının mahkemesince bilirkişi marifetiyle hesaplanması, davacılara ölüm nedeniyle yapılan ödemelerin bağlanan aylıkların araştırılması, zarardan düşülecek varsa kalemlerin belirlenmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca işin esası hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ise de; bu gerekçe 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında sayılan sebeplerden birine ilişkin olmadığından, Bölge İdare Mahkemesince işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekmekte olup, İdare Mahkemesince ilk inceleme üzerine değil, işin esasına girilerek verilen kararın kaldırılmasına ve dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.