Danıştay 10. Daire E.2022/1367 K.2025/4970

2- ... 3- ... VEKİLLERİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü / ...

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından; yakınları ...'ın Antalya İl Emniyet Müdürlüğünde ... olarak görev yapmakta iken, silahla yaralama olayına müdahale için gittiği yerde olay yeri inceleme ekibinde görevli başka bir polis memurunun olayda kullanılan silahı incelediği esnada silahın kazaen ateş alması sonucu vurulması üzerine 22/05/2018 tarihinde hayatını kaybettiğinden bahisle uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık müteveffanın eşi ... için 175.000,00 TL maddi, 75.000,00 TL manevi, kızları ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 29/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; kamu görevlilerinin görevini yaparken, görevi nedeniyle uğramış olduğu zararların da kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerektiği, davacıların uğradığı destekten yoksun kalma zararının hesaplanması amacıyla yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen ve hükme esasa alınabilecek nitelikte bulunan bilirkişi raporuna göre, bağlanan vazife malullüğü gelirleri ile zararlarının tamamen karşılandığı, dolayısıyla alacaklarının olmadığının anlaşıldığı,

davacıların yaşadığı elem ve üzüntünün kısmen de olsa giderilmesi amacıyla takdiren eş ... için 50.000,00 TL, çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın 28/08/2018 tarihli başvuru dilekçesinin idarenin kayıtlarına girdiği 29/08/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği gerekçesiyle maddi tazminat istemlerinin reddine, manevi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacıların istinaf isteminin reddine, davalı idarenin istinaf isteminin İdare Mahkemesi kararının, reddedilen manevi tazminat için davalı idare lehine hükmedilen vekalet ücreti yönünden düzeltilmesi suretiyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI :Davacılar tarafından; hükme esas alınan bilirkişi raporunda maddi tazminatın hesaplanma yönteminin hatalı olduğu, vazife malulü aylıklarının tamamının yarar kabul edildiği, adi malul aylığı bağlanıp bağlanmayacağının araştırılması gerektiği, SGK tarafından rücuya tabi görülmeyen ödemelerin yarar kabul edildiği, manevi tazminatın davacı eş yönünden düşük hükmedildiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından; 2330 sayılı Kanun kapsamında yapılan ödemenin manevi zararların karşılığı olduğu, hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğu, manevi tazminata faiz uygulanmaması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMASI : Taraflarca karşılıklı olarak temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyasının incelenmesinden; davacıların yakını ...'ın Antalya İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Devriye Ekipler Amirliğinde ... olarak görev yapmakta iken 21/05/2018 tarihinde silahla yaralama olayına müdahale için gittiklerinde, olay yeri inceleme ekiplerinde görevli başka bir polis memurunun olayda kullanılan silahı incelediği esnada silahın kazaen ateş alması sonucu vurularak 22/05/2018 tarihinde hayatını kaybettiğinden bahisle uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık müteveffanın eşi ... için 175.000,00 TL maddi, 75.000,00 TL manevi tazminat ile kızları ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL maddi,

50.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 29/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

Kusursuz sorumluluk, kamu hizmetinin görülmesi sırasında kişilerin uğradıkları özel ve olağan dışı zararların idarece tazmini esasına dayanmakta olup; kusur sorumluluğuna oranla ikincil derecede bir sorumluluk türüdür. Başka bir anlatımla idare, yürüttüğü hizmetin doğrudan sonucu olan, idari faaliyet ile nedensellik bağı kurulabilen, özel ve olağan dışı zararları kusursuz sorumluluk ilkesi gereği tazminle yükümlüdür. Bu bağlamda, kamu görevlilerinin görevini yaparken, görevi nedeniyle uğramış olduğu zararların da kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat istemlerinin reddine ilişkin kısmı ile davacılar ... ve ...'ın manevi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısmı yönünden incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat istemlerinin reddine ilişkin kısmı ile davacılar ... ve ...'ın manevi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısmı yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu yönden bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının davacı eş ...'ın manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmı yönünden incelenmesi:

Manevi tazminat, kişinin mal varlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır.

Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlamaktadır.

Tam yargı davalarının ve manevi tazminatın belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın, zararın ve varsa idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri hak ihlallerinin bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı olacak şekilde belirlenmesi, bununla birlikte olayın meydana geliş şekli, idari faaliyetin niteliği, zararlı sonuca etkisi ve idarenin sorumluluk sebebi gözetilerek hakkaniyetli ve makul bir tutarı aşmaması gerekmektedir.

Buna göre, manevi tazminat takdir edilirken, davacı yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlamaya yetecek, zarara yol açan idari faaliyet sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalı yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerektiği açıktır.

İdare Mahkemesince; müteveffanın eşi için 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiş, Bölge İdare Mahkemesince davacıların bu husustaki istinaf başvurusunun da reddine karar verilmiş ise de, dava konusu olayın oluş şekli, söz konusu olayın davacının üzerinde yarattığı etki ve yaşadığı acı ve sıkıntılar göz önünde bulundurulduğunda; davacı eş için takdir edilen manevi tazminat miktarının, duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa giderecek düzeyde olmadığı görülmektedir.

Bu durumda, Mahkemece, manevi tazminatın amaç ve niteliği dikkate alınarak davacı eş ... yönünden makul ve hakkaniyetli bir düzeyde manevi tazminata hükmolunması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında davacı ...'ın manevi tazminat istemi ile reddedilen manevi tazminat için davalı idare lehine hükmedilen vekalet ücreti yönlerinden hukuki isabet bulunmamaktadır.