Danıştay 10. Daire E.2023/6103 K.2024/1799

Davacı ... vekili Av. ... tarafından, 30/04/2023 tarihinde yapılan Pilates 1. Kademe Yardımcı Eğitmen Yetiştirme Kursu Uygulama Eğitimi bütünleme sınav sonucunun iptali istemiyle Türkiye Cimnastik Federasyonu Başkanlığına karşı açılan davada; İstanbul 5. İdare Mahkemesince verilen uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 25/09/2023 tarih ve E: 2023/1679, K:2023/2067 sayılı karar ile Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen uyuşmazlığın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 02/11/2023 tarih ve E:2023/1970, K:2023/1985 sayılı karar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usülü Kanununun 14/3. maddesinde, dilekçelerin;

a) Görev ve yetki

b) İdari merci tecavüzü

c) Ehliyet

d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,

e) Süre aşımı,

f) Husumet,

g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları,

yönlerinden sırasıyla inceleneceği; 15/1-a maddesinde ise, Kanun'un 14/3-a maddesine göre idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hükmüne yer verilmiştir.

7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu'nun 2. maddesinde, spor federasyonu, spor dalı ile ilgili faaliyetleri yürütmek üzere kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan, organları seçimle gelen ve idari ve mali özerkliğe sahip federasyonları şeklinde tanımlanmış. 26. maddesinde, bu federasyonların, kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin Resmî Gazete’de yayımlanması ile tüzel kişilik kazanacağı.

27. maddesinde, federasyon genel kurulunun iptalinin asliye hukuk mahkemesinden istenebileceği. 38. maddesinde, spor federasyonunun görev ve yetkileri arasında Tahkim Kurulu kararlarını uygulamanın yer aldığı.

46. maddesinde, spor federasyonları ile ilgili olarak bu Kanunda hüküm bulunmayan konularda, spor federasyonlarının kendi kuruluş kanunları, 21/05/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

3289 sayılı Kanunun Ek 9. maddesinde, Spor Genel Müdürlüğü bünyesinde "Tahkim Kurulu" adı altında bir itiraz merci teşekkül ettirilmiş olup; kurulun görev ve yetkileri aynı maddede tahdiden sayılmıştır. Kanun hükmünde, "Tahkim Kurulu, federasyon ile kulüpler, sporcular, hakemler, teknik direktör ve antrenörler; kulüpler ile teknik direktörler, antrenörler ve sporcular; kulüpler ile kulüpler arasında çıkacak ihtilaflarla, federasyonlarca verilecek kararlar ile disiplin veya ceza kurulu kararlarını, ilgililerin itirazı üzerine inceleyerek sonuçlandırır. Tahkim Kurulu; itiraz üzerine Gençlik ve Spor Bakanlığı ile federasyonlar ve federasyonların birbirleri arasında çıkacak ihtilafları inceleyerek sonuçlandırır." denilmektedir.

Aktarılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; idari ve mali özerkliğe sahip spor federasyonlarının, 3289 sayılı Kanunun Ek 9. maddesinde sayılan hukuki uyuşmazlıklarının Tahkim Kurulunca; bu kapsama girmeyen uyuşmazlıklarının ise adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Esasen, hukuk sistemimizde de, spor federasyonları genel kurul kararlarının iptali istemiyle açılan davaların adli yargı yerlerince çözümlenmesi esası benimsenmiş olup; spor federasyonları ile ilgili uyuşmazlıklardan tahkim kurullarının görevi dışında kalanlar hakkında adli yargı yerlerince verilen kararlar, Yargıtay tarafından temyizen incelenip karara bağlanmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; davacının, Türkiye Cimnastik Federasyonu tarafından 25-30/04/2023 tarihleri arasında İstanbul ilinde yapılan 1. Kademe Pilates Yardımcı Eğitmenlik Kursuna katıldığı, yapılan bütünleme sınavı sonrasında yapılan değerlendirme sonucunda başarısız sayılmasına karar verildiği, davacı tarafından başarısız sayılmasına ilişkin işleme itiraz edildiği, itirazının reddedilmesi üzerine bütünleme sınav sonucunun iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı, İstanbul 5. İdare Mahkemesi ile Ankara 15. İdare Mahkemesi arasında çıkan yetki uyuşmazlığı üzerine yetkili yargı yerinin belirlenmesi amacıyla dosyanın dairemize gönderildiği anlaşılmaktadır.

İdari yargıda görev ve yetki kamu düzenindendir. Bu nedenle, davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkeme tarafından da re'sen göz önünde bulundurulmalıdır.

Bakılan uyuşmazlıkta, öncelikle, idari yargı yerlerinin, görev ve yetkiden hangisini daha öncelikli olarak inceleyeceklerinin tartışılması gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen Kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; "görev" konusunun "yetki"den önce yazılması ve genel yetki kuralı belirlenirken göreve ilişkin hükümlerin saklı tutulmasından, mahkemelerce, önlerine gelen bir uyuşmazlıkta öncelikle görevli olup olmadıklarının incelenmesi gerektiği, yetkinin ise daha sonra inceleneceği sonucuna varılmaktadır.

Olayda; uyuşmazlığın, idari ve mali özerkliğe ve tüzel kişiliğe sahip spor federasyonu olan Türkiye Cimnastik Federasyonu tarafından yapılan sınavda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali isteminden doğduğu ve Tahkim Kurulunun görevleri arasında yer aldığı anlaşıldığından, davanın görüm ve çözümünün idari yargının görevinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, yardımcı eğitmen adayı ile spor federasyonu arasındaki sınavdan kaynaklanan uyuşmazlığın Tahkim Kurulunca çözümlenmesi gerekeceği dikkate alındığında, İstanbul 5. İdare Mahkemesince, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle davanın yetki yönünden reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.