Danıştay 12. Daire E.2020/843 K.2023/6072

Dava konusu istem: Ankara Esenboğa Havalimanı Başmüdürlüğünde görev yapan davacı tarafından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (f) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası (Sözleşmenin Feshi) ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararının uygun görülmesine ilişkin Devlet Hava Meydanları İşletmesi Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacının hastalık durumu, tanık ifadeleri ve olay üzerine hazırlanan soruşturma raporu ile ekinde yer alan görüntü izleme tutanağı ve davacıya ait sağlık raporları ile ifade ve savunması bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesine neden olan fiili işlediği tarihte, işlediği suçu ve sonuçlarını anlayabilecek psikolojik durumda olup olmadığının tespit edilmesi için öncelikle uzman kişilerce akıl ve ruh sağlığı yönünden muayenesinin sağlanması ve bu muayene sonucunda yapılacak tespit ve değerlendirmeler dikkate alınarak işlem tesis edilmesi gerekirken, bu yönde bir inceleme veya araştırma yapılmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının eyleminin sabit olduğu ileri sürülerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe değiştirerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara Esenboğa Havalimanı Başmüdürlüğünde görev yapan davacının, aynı kurumda görev yapan … adlı personeli darp etmesi olayıyla ilgili olarak başlatılan disiplin soruşturması sonucunda hazırlanan 03/04/2018 tarihli raporda; hastane raporları ve tanık ifadelerinden davacının, V.E.'yi darp ettiği, neticede davacının eyleminin sabit görüldüğünden bahisle, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile.

657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (f) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma (Sözleşmenin feshi)" cezası ile cezalandırılması ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile de bu kararın uygun görülmesi üzerine, anılan işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (g) alt bendinde, "İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak", aynı bendin (h) alt bendinde, "İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak" kınama cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış; aynı fıkranın (D) bendinin (l) alt bendinde de, "Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek" kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller arasında düzenlenmiştir.

657 sayılı Kanun'un dava konusu işleme dayanak alınan 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin, 13/02/2011 tarih ve 6111 sayılı Kanun ile değişik (f) alt bendinde ise, ''Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak'' hali, Devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının iş arkadaşına fiili müdahalede bulunduğu tartışmasızdır.

Ancak, dava konusu işleme dayanak alınan 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (f) alt bendinde, "iş arkadaşlarına fiili tecavüzde bulunmak" ibaresine yer verilmediğinden; iş arkadaşlarına yönelik fiili tecavüz eyleminin, disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer eylemlerden olduğundan bahisle, bu bende göre cezalandırılıp cezalandırılamayacağının belirlenmesi gerekmektedir.

657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin yukarıda yer verilen hükümlerinden anlaşıldığı üzere, kanun koyucu, disiplin cezası verilecek fiil ve halleri belirlerken iş arkadaşlarına yönelik fiilleri göz ardı etmemiş, aksine, iş arkadaşlarına yönelik birtakım fiilleri ve karşılığında verilecek cezaları açıkca düzenlemiştir.

Buna karşın, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrası (E) bendinin (f) alt bendinin ilk hali, ''Amirine ve maiyetindekilere fiili tecavüzde bulunmak'' şeklinde iken, 13/02/2011 tarih ve 6111 sayılı Kanunun 111. maddesiyle bu bende, ''iş sahipleri'' ibaresi eklenmek suretiyle, halen yürürlükte bulunan "Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak," şeklinde genişletilmiş ise de, kanun koyucu tarafından, söz konusu düzenlemeye "iş arkadaşlarına" ibaresinin eklenmesi yoluna gidilmemiştir.

Kaldı ki, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılanlar bir daha Devlet memuru olarak göreve alınamayacaklarından, bu bentde sayma suretiyle belirlenen disiplin suçlarının, benzeri fiil ve haller kapsamında bulunduğundan bahisle yorum yoluyla genişletilmesinin hak ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacağı da açıktır.

Bu durumda; iş arkadaşına fiili tecavüzde bulunmuş olan davacının, üzerine atılı fiilin, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (f) alt bendinde yer alan "Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak." hükmü kapsamında değerlendirilerek Devlet memurluğundan çıkarma (Sözleşmenin feshi) cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.