Danıştay 12. Daire E.2023/2381 K.2025/3738

Dava konusu istem: Tunceli ili ... Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işleme dayanak alınan soruşturma raporu ile eki belgeler, davacının alınan ifadesi ve zimmet ve kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan dolayı mahkumiyetine ilişkin yargı kararı birlikte değerlendirildiğinde, davacının üzerine atılı fiilleri işlediğinin sabit olduğu anlaşıldığından,

sübuta eren eyleminin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer alan "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamına girdiği ve isnad edilen fiil ile verilen cezanın uyumlu olduğu sonucuna varıldığı; bu durumda, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince.

Danıştay Onikinci Dairesinin 22/11/2021 tarih ve E:2021/364, K:2021/5991 sayılı bozma kararına uyularak; devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezası verilebilmesi için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 126. maddenin ikinci fıkrası doğrultusunda "amir" isteğinin/ teklifinin bulunması gerektiği, yüksek disiplin kurulunca bu cezanın verilebilmesi için "amir" isteğinin/teklifinin bulunmasının bir ön koşul olduğu, böyle bir istek/ teklif bulunmadan yüksek disiplin kurulunca bu cezanın verilmesinin kanuna uygun olmadığı,

ancak burada, Kanun'un 126. maddenin ikinci fıkrasında belirtilen "amir"in kim olduğunun da ortaya konulmasının gerektiği, burada kastedilenin "atamaya yetkili amir" olduğu, zira, aynı Kanun'un 126. maddenin üçüncü fıkrasında disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi bulunmadığı, cezayı kabul veya reddedecekleri, ret halinde "atamaya yetkili amirler"in 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbest oldukları belirtildiğine göre, başka bir ceza vermekte serbest olan atamaya yetkili amirin "isteği/teklifi reddedilen" amir olduğunun kabulü gerektiği, olayda, ...

Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunun ... tarih ve ... karar sayılı kararıyla, davacının devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezasıyla cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu, bu teklif doğrultusunda da dava konusu ... tarih ve ... sayılı Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının alındığı,

ancak, gerek 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nde gerekse bu Yönetmeliğin 3. maddesinde belirtilen diğer mevzuatta Adalet Komisyonunun bir kimseyi devlet memuru olarak atamaya yetkili olduğuna, yani atamaya yetkili amir olduğuna dair herhangi bir düzenleme bulunmadığı,

bu itibarla, davacının devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezasıyla cezalandırılması yönünde atamaya yetkili amir isteği /teklifi bulunmaksızın davacı hakkında tesis edilen işbu dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, işlem sebebiyle yoksun kalınan özlük ve parasal hakların dava konusu işlem tesis edilmeseydi davacının bunları alması gerektiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının eylemi karşılığı olan disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Tunceli ili ... Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının, ...

Adliyesinde görevli iken hukuk mahkemelerine ait tebligat ve müzekkerelerin gönderilmesi işlemlerinde tebligat gramajlarının arttırılması suretiyle veya sair yöntemlerle Adliye Yazı İşleri Müdürlüğü veznesine gönderiler için dava sahiplerince yatırılan gider avansından, posta idaresine ödenen meblağdan daha yüksek tutarda alınan paraların posta idaresine yatırılmayan kısmını zimmetine geçirdiğine dair iddia üzerine hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda, muhakkik tarafından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca disiplin cezası verilmesi gerektiği yönünde teklifte bulunulmuş,

disiplin amiri tarafından da davacının eyleminin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca devlet memurluğundan çıkarılma cezasıyla cezalandırılmasını gerektirdiği belirtilerek dosya ...

Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığına gönderilmiş, aynı görüş ve kanaat ile davacı hakkında düzenlenen disiplin soruşturma evrakının ve kararın bir örneği Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu Başkanlığına sunulmak üzere gönderilmiş, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararında; fiilin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında kaldığının sabit olduğu sonucuna varıldığı belirtilerek, davacının devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak'' Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

Anılan Kanun'un 126. maddesinin ikinci fıkrasında; "Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir." hükmüne; 131. maddesinde ise, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar açıkça belirlenmiştir. Her idari işlemde olduğu gibi disiplin cezasının tesisinde de işlemin yetkili makam tarafından yapılması, yetkilerin kanunun çizdiği sınırlar içinde şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarına uygun olarak kullanılması idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Disiplin cezası vermeye yetkili mercilerce disiplin suçu sayılacak eylemlerin işlenildiğinin öğrenilmesi halinde, bu kişiler hakkında soruşturma emri verilerek, soruşturmacı görevlendirilmesiyle başlatılacak soruşturma sonucunda, olayın değerlendirilmesi ile hazırlanacak soruşturma raporunda;

adli, idari ve disiplin yönünden soruşturulan kişi hakkında soruşturmacının kanaat ve teklifinin de yer alması gerektiği, soruşturmacı tarafından soruşturmaya konu eylemin sübut bulup bulmadığı ve mevzuatta düzenlenen hangi disiplin cezasını gerektirdiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda disiplin dosyasının disiplin amiri, disiplin kurulu veya yüksek disiplin kurulu tarafından değerlendirileceği; yukarıda açık metnine yer verilen mevzuat hükümlerinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezasına, idarece usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma sonucunda getirilen teklif üzerine,

yetkili yüksek disiplin kurulunca karar verileceği öngörülmüş olup. Kanun'da yer alan "amirlerinin bu yoldaki isteği" ibaresinin de bu hususa ilişkin bulunduğu; sadece atamaya yetkili amir veya disiplin amirince bu konuda özel şekle tabi bir teklifte bulunulması gerektiği yönünde bir düzenlemenin de bulunmadığı görülmektedir.

Bakılan uyuşmazlıkta, Tunceli ili ... Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacı hakkında, ... Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının ... tarih ve ... karar sayılı kararı ile davacının devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu ve dolayısıyla 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında, teklifin usulüne uygun gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

Danıştay Onikinci Dairesinin 22/11/2021 tarih ve E:2021/364, K:2021/5991 sayılı bozma kararının gerekçesinde; davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu olan fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacının, "zimmet'' ve "Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" suçundan yargılandığı ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "Zimmet" suçundan "3 yıl, 1 ay, 15 gün hapis cezası" ile cezalandırılmasına, "Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" suçundan ise "3 yıl, 9 ay hapis cezası" ile cezalandırılmasına karar verildiği; ancak, anılan kararın temyizen incelemesi neticesinde Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla bozulmasına karar verildiği ve bu bozma kararı üzerine ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:... esas sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiği, söz konusu ceza davasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği belirtilmesine karşın; ceza davasının sonucu araştırılmaksızın ve bozma kararındaki gerekçe dikkate alınmaksızın verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.