Danıştay 12. Daire E.2023/5626 K.2025/5051

Dava konusu istem: Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle ikinci kez adaylık işlemlerinin sona erdirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K... sayılı kararda; davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına neden olan suçla ilgili olarak davacı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı ve denetim süresinin de sona ermiş olduğu, kararda belirtilen olguların davacının güvenlik soruşturması sonucunu olumsuz olarak değerlendirilmesini gerektirecek mahiyette kabulünün ölçülü olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığından, tesis olunan işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren (02/09/2022) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacının, hakkında güveni kötüye kullanma suçundan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğinden bahisle güvenlik soruşturması olumsuz kabul edilerek adaylık işlemlerinin sona erdirilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinde. “Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.

Görevde başarısız olanlarla, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan veya kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar, yedekte er kaynağına alınırlar.

Görevde başarısız olma, intibak edememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemler, çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir. Ayrıca; ... b) (Değişik birinci cümle: 22/1/2015 - 6586/78 md.) Verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi.

1) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasniî, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat,

isyan suçlarından dolayı mahkûm olanların, sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir.” hükmü öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, 03/09/2018 tarihinde Tuzla Piyade Okulunda uzman erbaş temel askerlik eğitimine başlatılan davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde, Aday Değerlendirme Kurulu'nun 15/08/2018 tarihli işlemiyle; davacının "güvenlik soruşturmasının olumsuz " olduğuna karar verildiği, Tuzla Piyade Okul Komutanlığının ... tarihli ve ... sayılı işlemiyle de; güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanan davacının uzman erbaş sözleşmesi feshedildiği,

bu işlemin iptali istemiyle açılan dava da Danıştay 12. Dairesi'nin 19.10.2021 tarih, E:2022/2030, K;2021/5195 sayılı kararı ile "dava konusu işlemin dayanağını oluşturan 4045 sayılı Kanun'un 1. maddesine eklenen ikinci fıkrası Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildiği gerekçesiyle iptal edildiği,

davacı hakkında yeniden yapılan değerlendirme sonucunda güvenlik soruşturmasının olumsuz bulunarak adaylık işlemlerinin sona erdirilmesine ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığı Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı 28'inci Mekanize Piyade Tümen Komutanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, davacının, ... Asliye Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:... ve K:... sayılı kararıyla, 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununun 155/2. maddesi uyarınca "güveni kötüye kullanma'' suçundan dolayı 5 ay 1 gün karşılığında 3.020,00-TL adli para cezası ile cezalandırıldığı ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu bilgi esas alınarak 2018 yılında imzaladığı sözleşme ile uzman erbaş statüsünde göreve başladığı, 2007 yılındaki bu fiili sebebiyle güvenlik soruşturması sonucu olumsuz değerlendirilerek sözleşmenin feshedildiği görülmektedir.

Her ne kadar İdare Mahkemesince 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinde tahdidi olarak sayılan suçlar arasında "güveni kötüye kullanma" suçunun yer almadığı gerekçesine yer verilmiş ise de, 12/10/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 155. maddesinde "güveni kötüye kullanma" suçunun düzenlendiği, 17/02/2004 tarih ve 25376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5085 sayılı Uzman Erbaş Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 7. maddesiyle 3269 sayılı Kanun'un 12. maddesinde yapılan değişiklikle "inancı kötüye kullanma" suçuna maddede yer verildiği,

bunun dışında "inancı kötüye kullanma" suçuna 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 30. maddesinde Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezasını gerektiren suçlar arasında yer verildiği, dolayısıyla "inancı kötüye kullanma" suçunun karşılığının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 155. maddesinde düzenlenen "güveni kötüye kullanma" suçu olduğunun kabulü gerekmektedir.

Diğer taraftan, statü hukukuna ilişkin düzenlemeleri içeren kanunların, kanun koyucu tarafından aksi belirtilmedikçe yürürlüğe girdiği tarihten itibaren geçerlilik kazanıp hüküm doğuracağı ilkesi çerçevesinde incelendiğinde; "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına" dair ibarenin 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendine, 6586 sayılı Kanun'un 78. maddesi ile eklendiği ve bu yasal değişikliğin 03/02/2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, kanun koyucunun bu düzenlemenin geriye etkili olarak uygulanması yönünde özel bir hüküm getirmediği,

dolayısıyla yargılamaya konu "güveni kötüye kullanma" eylemlerinin gerçekleştiği 2007 yılı itibarıyla 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinde "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse" ibaresi yer almadığından; değişiklik hükmünün geçmişe etkili olarak da uygulanamayacağı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; hakkında güveni kötüye kullanmak suçundan ceza aldığından bahisle davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.