Danıştay 13. Daire E.2016/3370 K.2022/4080

Dava konusu istem: Davalı idare tarafından 2006 yılına ilişkin olarak düzenlenen 8.588,26-TL tutarındaki … tarih ve … sayılı sistem kullanım ceza faturasının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirket ile ... Genel Müdürlüğü arasında akdedilen ve idarî sözleşme niteliğindeki Sistem Kullanım Anlaşması'nın "Cezaî Şartlar" başlıklı 9. maddesinde yer alan, kullanıcının bağlantı noktasından maksimum enerji alış kapasitesinin üzerinde elektrik enerjisi alması şeklinde ihlâlde bulunulduğunun sabit olduğu, dolayısıyla davacının sözleşme hükmünü ihlâli nedeniyle fatura düzenlendiği, söz konusu ceza faturasının sözleşmeden kaynaklanan cezaî şart olarak uygulandığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, cezaî şartın uygulanabilmesi için kullanıcıya uyarıda bulunulması ve ihlâlin giderilmesi için mâkul bir süre verilmesi gerekirken, herhangi bir uyarı yapılmadan ve süre verilmeden tesis edilen faturanın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, sistem kullanım anlaşmasında teknik olarak uyarının mümkün olduğu ihlâl durumlarında uyarı yükümlülüklerinin bulunduğu, söz konusu anlaşmanın 10. maddesinde yer alan tabloda hangi ihlâl durumlarında uyarıda bulunulacağının açıkça belirtildiği, bunun dışındaki diğer ihlâllerde uyarı yükümlülüklerinin bulunmadığı, onaylanan yeni anlaşma metninde eski metnin lafzından kaynaklanan yorum farklılıkları ve tereddütler giderilerek ihlâller ile cezaların yeniden düzenlendiği, bağlantı anlaşmasında yer alan uyarı yükümlülüğünün sistem kullanım anlaşmasında açıkça uyarı yapılmasını düzenleyen ihlâller yönünden geçerli olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davalı idarece hazırlanan ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nca (Kurul) onaylanan standart nitelikteki Sistem Kullanım Anlaşması'nın 10. maddesinde, "kullanıcının bağlantı noktasına maksimum enerji veriş kapasitesinin üzerinde elektrik enerjisi vermesi" fiilinin cezaî şart uygulanması gereken ihlâl olarak tanımlandığı, söz konusu fiilin işlendiğinden bahisle 2006 yılına ilişkin 8.588,26-TL tutarındaki sistem kullanım ceza faturasının düzenlendiği, söz konusu ceza faturasının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

22/01/2003 tarih ve 25001 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan mülga Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği’nin 8. maddesinde, "Ek-5 Bölüm 1'de yer alan standart planlama verileri ile iletim sistemine bağlanacak tesis ve/veya teçhizata ilişkin bilgilerin tüzel kişi tarafından ...'a verildiği tarihten itibaren altmış gün içerisinde bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması ... tarafından tüzel kişiye önerilir. ...'ın bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması önerisini yapabilmesi için ek bilgiye ihtiyaç duyması hâlinde, Ek-5 Bölüm 2'de yer alan ayrıntılı planlama verileri de tüzel kişiden talep edilebilir.

Bu hâllerde ... tarafından bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmasının önerilmesine ilişkin süre doksan gün olarak uygulanır. Tüzel kişi ...'ın anlaşma önerisine otuz gün içerisinde yazılı yanıt verir.

Tarafların mutabakatı hâlinde bağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkin hüküm ve şartları içeren bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması imzalanır. ... ve lisans sahibi tüzel kişinin, bağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkin anlaşmanın hükümleri üzerinde mutabakata varamamaları hâlinde, ihtilaflar Kanunun ve tarafların ilgili lisanslarının hükümlerine göre Kurum tarafından çözüme kavuşturulur ve konu hakkında alınan Kurul kararları bağlayıcıdır.

İletim sistemine hâlihazırda bağlı olan üretim tesisleri ile bağlantı ve/veya sistem kullanımına ilişkin olarak üretim tesisleri dışında gerçek ve tüzel kişiler tarafından ...'a yapılan diğer başvurularda da aynı süreç uygulanır."; Geçici 6. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin yayımı tarihi itibarıyla iletim sistemini kullanmakta olan ya da iletim sistemine bağlantısı olan kullanıcılar ile ... arasında Bağlantı ve/veya Sistem Kullanım Anlaşması, 01 Kasım 2003 tarihine kadar imzalanır." kuralına yer verilmiştir.

Mülga Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ'in "İletim sistemine bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmaları ile enterkonneksiyon kullanım anlaşmaları" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasında, iletim sistemi ve/veya enterkonneksiyon kullanıcılarının, ... ile Ek-1’de yer alan anlaşmaları yapacağı, iletim sistemine bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmalarına ilişkin başvuruların, Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği'nde belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı,

bağlantı anlaşması ve sistem kullanım anlaşması başvurularının eşzamanlı olarak ve üretim faaliyetinde bulunacak tüzel kişiler açısından lisansa dercedilen inşaat öncesi süre bitmeden önce yapılacağı, iletim sistemini kullanarak, elektrik enerjisi ithalatı ve/veya ihracatı faaliyetinde bulunmak isteyen toptan satış lisansı sahibi tüzel kişilerin başvurularının, Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği'nde belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı;

ikinci fıkrasında, bağlantı, sistem kullanım ve/veya enterkonneksiyon kullanımına ilişkin olarak ... ile iletim sistemi kullanıcısı ve/veya enterkonneksiyon kullanıcısı arasında, bu Tebliğ uyarınca ... tarafından hazırlanan ve Kurul tarafından onaylanan standart anlaşmaların kullanılacağı, bu anlaşmaların genel hükümlerinde, Kurul onayı olmaksızın değişiklik yapılamayacağı, bağlantı anlaşmasında fiziki bağlantıya ilişkin termin programının, sistem kullanım anlaşmasında iletim sisteminin kullanılmaya başlanması için öngörülen tarihin yer alacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı şirket ile ... arasında 20/05/2005 tarihinde Bağlantı Anlaşması, 08/06/2005 tarihinde Sistem Kullanım Anlaşması imzalanmıştır.

Sistem Kullanım Anlaşması'nda tarafların hak ve yükümlülüklerinin yanı sıra sistemi kullanan müşterinin anlaşmaya aykırı davranması durumunda ödemesi gereken cezaî şart da düzenlenmektedir.

Nitekim, Sistem Kullanım Anlaşması’nın "Cezaî Şartlar" başlıklı 10. maddesinde, kullanıcının ilgili mevzuat, taraflar arasında imzalanan bağlantı anlaşması ve bu anlaşma hükümlerinin herhangi birini ihlâl etmesi ve söz konusu ihlâli ...’ın uyarısına rağmen uyarıda belirtilen süre içinde sona erdirmemesi durumunda ...’ın maddede belirtilen cezaları uygulayacağı belirtilmiş; maddede "kullanıcının bağlantı noktasına maksimum enerji veriş kapasitesinin üzerinde elektrik enerjisi vermesi" hükmü ihlâl olarak tanımlanarak,

bu ihlâl için "her takvim yılının sonunda kullanıcının sisteme verdiği enerji gücünün en yüksek olduğu değerle maksimum veriş kapasitesi arasındaki her bir MW için o yılın Aralık ayı sistem kullanım fiyatına göre hesaplanan bedelin 12 misli ceza uygulanır." cezaî şartı öngörülmüştür.

Bu durumda, Sistem Kullanım Anlaşması'nda belirtilen cezaî şartın uygulanabilir hâle gelebilmesi için, söz konusu ihlâlin ...’ın uyarısına rağmen uyarıda belirtilen süre içinde sona erdirilmemesinin gerektiği, madde metninde uyarı müessesesinin Sistem Kullanım Anlaşması'nda yer alan kurallardan herhangi birinin ihlâli durumunda işletileceği görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, ihlâlin gerçekleştiği 2006 yılında yürürlükte bulunan Sistem Kullanım Anlaşması'nın "Cezaî Şartlar" başlıklı 10. maddesinde belirtilen ihlâlin karşılığında cezaî şartın uygulanabilmesi için uyarı müessesesinin ön şart olarak belirtildiği, ancak ... tarafından davacı şirketin ihlâline ilişkin herhangi bir uyarıda bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacı şirket ile ... arasında akdedilen Sistem Kullanım Anlaşması'nda açıkça belirtilmesine rağmen davacıya herhangi bir uyarı yapılmadan doğrudan cezaî şart uygulanmasının hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından, davanın reddi yolundaki temyize konu Mahkeme kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.