Danıştay 13. Daire E.2018/1740 K.2023/2152

Dava konusu istem: "…" logosuyla yayın yapan davacı şirkete ait kanalda 13/10/2014 tarihinde yayınlanan "…" adlı filmin içeriğinin 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 24. maddesinin 2. fıkrasına aykırı olduğundan bahisle uyarılmasına ve 8. maddesinin 2. fıkrasına aykırı olduğundan bahisle aynı Kanun'un 32/2. maddesi uyarınca 12.353,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; "…" logosuyla yayın yapan davacı şirkete ait kanalda yayınlanan ve 13/10/2014 tarihinde saat 13:45.09'da başlayıp 15:16.52'de sona eren ve başlangıcında "7+ yaş ve şiddet/korku" simgeleri kullanılarak ekrana getirilen "…" adlı filmin içeriğinin 6112 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 2. fıkrasına aykırı olduğundan bahisle davacı şirketin uyarılması ve 8. maddesinin 2. fıkrasına aykırı olduğundan bahisle de aynı Kanun'un 32/2. maddesi uyarınca 12.353,00 TL idari para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;

Dava konusu Üst Kurul kararının, uyuşmazlığa konu yayın içeriğinin 6112 sayılı Kanunun 24. maddesinin 2. fıkrasına aykırı olduğundan bahisle davacı şirketin uyarılmasına ilişkin kısmı yönünden;

Davacı şirket tarafından kodlama yapılmadan "7+ ve olumsuz örnek oluşturabilecek davranışlar" koruyucu sembolleriyle anılan filmin yayınladığı ve davacı şirket tarafından söz konusu kodlamanın yapıldığı yönünde herhangi bir bilgi belge de sunulmadığı, öte yandan, yayına ilişkin CD'nin içerdiği görüntülerin izlenmesinden, dava konusu yayında "7+ yaş ve şiddet/korku" koruyucu sembolünün kullanıldığı, yayının içeriğinde şiddet içeren sahnelerin bulunduğu ve saat 13:45.09'da başlayıp 15:16.52'de sona eren bir yayın olduğu dikkate alındığında, dava konusu Üst Kurul kararının, söz konusu yayında 6112 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 2. fıkrasının ihlâl edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacı şirketin uyarılmasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık görülmediği;

Dava konusu Üst Kurul kararının, söz konusu filmde 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasının ihlâl edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 32/2. fıkrası uyarınca 12.353,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden;

Dava konusu yayına ilişkin bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişi heyetince yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda hazırlanan raporda özetle; davaya konu olan "…"in 2006 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan, 96 dakika süren ve aksiyon-savaş-gerilim türü bir sinema filmi olduğu, 13/10/2014 tarihinde Pazartesi günü, "7+Yaş ve Üzeri İçin Uygundur" ve "Şiddet ve Korku" ibareleri ve sembolleri eşliğinde 13:45.09-15:16.52 saatleri arasında yayınlandığı, filmde Kuzey Kore'de bir operasyona gönderilen ama operasyonun iptaliyle orada bırakılan dört Amerikan askerinin serüveninin anlatıldığı,

filmde savaş, çatışma sahnelerinin yoğun olduğu, zaman zaman uluslararası ilişkilerin tartışıldığı, Amerikan Başkanı'nın da katıldığı toplantıların olduğu, Amerika Birleşik Devletleri donanmasının özel kuvvetlerine ait olan dört askerden ikisinin öldürüldüğü, iki askerin ise biri gözünden yaralı olmak üzere canlı olarak ele geçirildiği, filmin 14:29.44'te başlayıp 14:34.00'da biten sahnelerinde canlı ele geçirilen askerin görevinin ne olduğunu anlamak için eline çivi çakma, sonra çiviyi çıkarma ve dövme gibi yöntemlerle işkence yapıldığının görüldüğü,

işkence sahneleri boyunca askerin eğitim aldığı sıralarda işkenceye maruz kalındığında neler yapılacağı, yaşanacağı konularının işlendiği derslerine "flash back-geriye dönüş" yaşadığı, filmin sonunda işkenceye maruz kalan ve görevini tamamlayarak kurtulan askerin Amerikan Başkanı tarafından takdirname verilerek ödüllendirildiği, özetle filmin Amerikan savaş kuvvetlerinin gücü ve saygınlığı çerçevesinde ilerleyen, savaş sahnelerini ağırlıkla içeren düşük-orta kalite bir aksiyon filmi olduğu,

bu alanda yapılan bilimsel araştırmaların, çocuklara özdeşim kurabilecekleri modeller sunma bakımından televizyonun son derece etkili bir araç olduğuna işaret ettiği, sunulan modellerin olumlu bir nitelik taşıyıp, çocukların sosyal-psikolojik gelişimlerinin sağlıklı gerçekleşmesine yardımcı olabileceği gibi, bu etkinin tam tersi bir doğrultuda da olabildiği, televizyonun çocuklara ve gençlere sunduğu rol modellerin yoğun şiddet uygulaması ve hatta bunlara maruz kalması,

çocuklar ve gençler tarafından "böylesi olayların normal, doğal, hatta olması gereken olaylar olduğu" ve zorluklarla karşılaşıldığında şiddetin bir 'sorun çözme' yöntemi olabileceği şeklinde yorumlanabildiği, filmin bütününe hâkim olan savaş sahneleri, ölme, öldürme görüntüleri ve dava konusu olan 14:29.44'te başlayıp 14:34.00'da biten sahnelerinde, canlı ele geçirilen askerin görevinin ne olduğunu anlamak için eline çivi çakma, sonra çiviyi çıkarma ve dövme gibi yöntemlerle işkence biçiminde şiddet uygulamalarının bulunduğu, filmde saptanan şiddet öğelerinin "eyleme geçirilebilirlik" ve "ağır yaralanma" özelliklerini taşıdığı,

bu nedenle söz konusu görüntülerin 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlâkî gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar, bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz" hükmüne aykırılık teşkil ettiği görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiği, mezkur bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğu,

dosyadaki bilgi ve belgeler, anılan yayına ait CD ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, şiddet içerikli görüntülerin yer aldığı söz konusu filmin aboneli bir kanalda yayınlanmış olsa da bu yayın paketine üye olan herkes tarafından rahatlıkla seyredilebilecek bir saat diliminde yayınlanmasının, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel ve ahlâkî gelişimlerini zedeleyebileceği anlaşıldığından, uyuşmazlık konusu yayında 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasında yer alan yayın ilkesinin ihlâl edildiği,

bu itibarla, dava konusu Üst Kurul kararının, söz konusu yayının 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasına aykırı olduğundan bahisle aynı Kanun'un 32/2. maddesi uyarınca 12.353,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, söz konusu yayının şifreli kanalda yayınlandığı, yayında iddia edilen ihlâllerin hiçbirinin gerçekleşmediği, dava konusu işlemin eksik incelemeye dayalı tesis edildiği, mevzuata aykırı yayın yapılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.