Danıştay 5. Daire E.2018/2020 K.2023/6028

Dava konusu istem: Gemlik Gümrük Müdürlüğünde muayene memuru olarak görev yapan davacının, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Gümrük ve Ticaret Bakanlığının 27/07/2016 tarihli işleminin iptaline ve bu işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının, dava konusu işlemin yanında 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (1) sayılı listede ismine yer verilerek kamu görevinden çıkarıldığının görüldüğü,

terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğundan bahisle Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemin anılan KHK hükmü ile aynı sonucu doğuruyor olması nedeniyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının dava konusu işlemden sonra, 672 sayılı KHK'nın eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarıldığı, davacının kamu görevinin bir yasama hükmü olan Kanun Hükmünde Kararname ile doğrudan sonlandırılması karşısında, davalı idare işleminin kendiliğinden ortadan kalktığı, davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararı kaldırılmış, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından; Bakanlık onayı ile kamu görevinden çıkarılması işlemi ile 672 sayılı KHK eki listede adına yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkartılması işlemlerinin farklı olduğu, idare tarafından yapılmış olan her idari işlemin ayrı bir dava konusu oluşturduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından; temyize konu kararın lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesi yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının Anayasaya aykırılık iddiası ciddi bulunmayarak, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Gemlik Gümrük Müdürlüğünde muayene memuru olarak görev yapan davacının, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca Gümrük ve Ticaret Bakanlığının 27/07/2016 tarihli kararı ile kamu görevinden çıkarılmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

Öte yandan, davacı, 01/09/2016 tarih ve 29818 (2. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 672 Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle de kamu görevinden çıkarılmıştır.

Davacı, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı OHAL İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunmuş, başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açmış olduğu dava ise ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, iptal davaları, "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İptal davasının konularından birini oluşturan bireysel idari işlemler, belli kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince bu işlemler iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır.

Bu durumda; davacının Kanun Hükmünde Kararname eki listede adına yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasının, davacının Bakanlık kararı ile kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemi ortadan kaldırıcı veya değiştirici nitelikte olmadığı, dava konusu işlemin hukuk alemindeki varlığını sürdürdüğü ve bu işleme karşı açılan davada işin esasının incelenmesi gerektiği açıktır.

Buna karşın, belirtilen hususlar dikkate alınmadan, İdare Mahkemesince verilen ret kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki mahkeme kararının kaldırılmasına, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, her ne kadar davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararı, lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesi yönünden temyiz edilmekte ise de, Dairemizin bu kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince yeniden karar verileceğinden, bu aşamada davalı idarenin söz konusu temyiz istemi hakkında karar verilmesine olanak bulunmamaktadır.

KARŞI OY

Davacının temyiz isteminin reddi ile ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki mahkeme kararının kaldırılmasına, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk görüşüne katılmıyorum.