Danıştay 13. Daire E.2019/3528 K.2025/699

2- ... Petrol Gıda İnşaat Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Lisans alınmaksızın akaryakıt bayilik faaliyetinde bulunduğundan bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (f) bendi uyarınca 72.751,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; denetimin yapıldığı davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunun pompalarının bayilik lisansının iptal edilmesi nedeniyle 29/11/2012 tarihinde mühürlendiği, bu tarihten beri akaryakıt istasyonunun faal olmadığının ve istasyonda yalnızca bir bekçinin bulunduğunun ifade edildiği, emniyet ekiplerinin operasyonunda davacı şirkete ait akaryakıt istasyonu sahası içerisinde ... plakalı kamyondan ... plakalı çekiciye akaryakıt ikmali yapıldığının tespit edildiği, akaryakıt istasyonuna ait pompalardan herhangi bir satış olmadığı, olayla ilgili olarak yapılan ceza yargılamasında ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla şirket yetkilisi davacı ... ve akaryakıt istasyonunun bekçisi hakkında olayla ilgilerinin ispatlanamadığı gerekçesiyle beraat kararı verildiği, davalı idarece yapılan soruşturmada kamyon ve çekici arasında akaryakıt ikmalini sağlayan elektrikli santrifüjün fişinin akaryakıt istasyonuna ait lavaboda bulunan prize takılı olmasından hareketle akaryakıt istasyonunun ikmal için kullanıldığı kabulünden hareket edilmiş ise de, ceza yargılamasında verilen beraat kararı karşısında bu durumun tek başına davacı şirketin olaydan sorumlu tutulmasına yeter mahiyette olmadığı,

tüm bu veriler ışığında davacı şirketin lisans almaksızın bayilik faaliyetinde bulunduğundan söz edilemeyeceğinden, davacıya idari para cezası uygulanmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, kanunla verilen hak ve yetkiler kullanılarak gerekli usuli işlemler tam ve eksiksiz yerine getirilmek suretiyle dava konusu işlemin tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

İl sınırları içerisinde yer alan petrol boru hattının bazı kişilerce delinmesi suretiyle temin edilen ham petrolün kamyonlara satışının yapılacağı yönünde elde edilen istihbari bilgilere istinaden 14/01/2014 tarihinde Şanlıurfa İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince yürütülen operasyonda "..." adresinde bulunan davacı şirkete ait akaryakıt istasyonu sahası içerisinde ... plakalı kamyondan ... plakalı çekiciye akaryakıt ikmali yapıldığının tespit edildiğinden bahisle ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı gereği soruşturma yapılarak 24/01/2017 tarihli soruşturma raporu düzenlenmiş ve dava konusu idari para cezası verilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Lisansların tâbi olacağı usul ve esaslar" başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, akaryakıt dağıtımı, taşıması ve bayilik faaliyetlerinin yapılması için lisans alınmasının zorunlu olduğu kurala bağlanmıştır.

5015 sayılı Kanun'un "Bayiler" başlıklı 8. maddesinde, bayi lisanslarına ilişkin düzenlemelerin Kurum tarafından yapılacağı, bayilerin, dağıtıcıları ile yapacakları tek elden satış sözleşmesine göre bayilik faaliyetlerini yürütecekleri; bayiler ve dağıtıcıların, lisanlarına göre kurdukları akaryakıt istasyonlarını Kuruma bildirerek işletmeye başlayacakları kuralına yer verilmiş; 14. maddesinin dördüncü fıkrasında, Kurumun piyasa faaliyetlerini kendi personeli eliyle veya gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları personeli eliyle denetime tabi tutacağı belirtilmiştir.

Anılan Kanun'un işleme konu fiil tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde, "Lisans almaksızın lisansa tabi faaliyetlerin yapılması" halinde, sorumlulara bir milyon Türk Lirası idari para cezası verileceği; (e) bendinin (1) numaralı alt bendinde ise, "Lisans almaksızın hak konusu yapılan tesislerin yapımına veya işletimine başlanması ile bunlar üzerinde tasarruf hakkı doğuracak işlemlerin yapılması" halinde, sorumlulara üç yüz elli bin Türk Lirası idari para cezası verileceği; (f) bendinde ise, bayiler için (e) bendinde yer alan cezanın beşte birinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 5. maddesinde, "Lisans, bir gerçek veya tüzel kişinin piyasada faaliyet gösterebilmek için Kurumdan almak zorunda olduğu izin belgesidir. Her bir piyasa faaliyeti ve piyasa faaliyeti yürütülen her bir tesis için ayrı lisans alınır. Lisanslarda, lisans kapsamında yer alması halinde tesise özgü hükümlere yer verilir." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kuralların değerlendirilmesinden, piyasada bayilik faaliyeti yapılabilmesi için lisans alınmasının zorunlu olduğu, lisanssız olarak bayilik faaliyetinde bulunan ilgili hakkında yaptırım uygulanacağı anlaşılmaktadır.

"Şanlıurfa ili, Harran ilçesi, ... Köyü" adresinde bulunan davacı ... Petrol Gıda İnşaat Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait istasyonda, "bazı kişilerce Şanlıurfa ili sınırları içerisinde yer alan petrol boru hattını delmek suretiyle temin edilen ham petrolü Harran ilçesine bağlı Minare Köyü civarında kamyonlara satış yapılacağı ihbarı üzerine,

Şanlıurfa Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık Suçları Büro Amirliği görevlilerince 14/01/2014 tarihinde akşam saatlerinde yapılan denetimde, davacı şirkete ait akaryakıt istasyonu sahası içerisinde yoldan bakıldığında açıkça görülecek vaziyette istasyona ait LPG dolum ünitesi önünde ... plaka sayılı mavi renkli ... marka kamyon ve kamyonun yanında duran ... plaka sayılı ... marka çekicinin durduğu, ... marka araç kasasından uzanan bir hortumun ... plakalı çekicinin yakıt deposuna uzandığı ve bu hortumun yanında bir adet santrifüj bulunduğu, olaya suçüstü halinde müdahale edildiği,

müdahale esnasında ... plaka sayılı aracın kasası üzerinde duran bir kişinin kaçarak olay yerinden uzaklaştığı ve yakalanmasının mümkün olmadığı, ... plaka sayılı mavi renkli ... marka kamyonun şoförü olduğunu söyleyen S.K. isimli kişi ile istasyonda gece bekçiliği yaptığını beyan eden M.B. isimli kişinin olaya müdahale edildiği esnada olay yerinde bulunduğu, bahse konu istasyon sahibi davacı ...'ın istasyona çağrıldığı, istasyon sahasında yapılan aramalar neticesinde, LPG dolum ünitesi önünde bulunan ... plaka sayılı ... marka kamyon kasasında bir adet 10.000 litrelik metal tank içerisinde 7.142 litre siyah renkli akaryakıt bulunduğu,

bu metal tanka bağlı bir hortumun bir adet elektrikli santrifüj yardımı ile ... plakalı çekicinin akaryakıt deposunun içerisine doğru uzatılan hortum ile akaryakıt ikmali yapılmak üzere hazırlandığı, bahse konu elektrikli santrifüjün elektrik kablosunun akaryakıt istasyonuna ait lavaboda bulunan prize takılı vaziyette olduğu, söz konusu akaryakıta ilişkin herhangi bir belge veya fatura bulunmadığı Şanlıurfa Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ve ekli tutanaklarında tespit edilmiştir.

Bakılan davada, istasyon sahibi davacı ... ve istasyonun gece bekçisi M.B. hakkında "izin alınmadan akaryakıt ikmal etme, satışa arz etme satma, bulundurma, satın alma, taşıma saklama" eylemi sebebiyle açılan ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ceza davasında, olay tarihinden çok önce bir tarih olan 29/11/2012 tarihinde mühürlenen istasyon pompalarının suça konu eylemde kullanılmadığı ve yeterli delil elde edilemediğinden beraat kararı verildiği ileri sürülmüşse de, olayın istasyona ait vaziyet planına göre belirlenen istasyon sahası içerisinde, istasyonun konumu ve tesisatı kullanılarak gerçekleştirildiği dikkate alındığında, idari para cezasına konu olan fiilin sübuta ermiş olması sebebiyle,

akaryakıt istasyonunun kaçak akaryakıt ikmali için kullanılması ile söz konusu istasyon arasında hiçbir ilginin bulunmadığı yönündeki savunmaya itibar edilmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.