Danıştay 13. Daire E.2021/1168 K.2024/3569

Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda 11/04/2019 ve 14/05/2019 tarihlerinde gerçekleştirilen denetimlerde, vaziyet planı haricinde tank bulunduğu ve tanktan alınan numunenin akredite laboratuvar analizinde ulusal marker seviyesinin geçersiz ve teknik düzenlemelere aykırı olduğunun tespit edildiğinden bahisle akaryakıt istasyonunun mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ... tarih ve ... sayılı tutanakların iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimlerde, ulusal marker seviyesi geçersiz kaçak akaryakıt, gizli tank, ekipman ve düzenek tespit edilmesi üzerine ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın talimatıyla ... tarih ve ... sayılı tutanak ile akaryakıt istasyonunda bulunan 5 adet akaryakıt tankı ile 4 adet akaryakıt pompasının mühürlendiği ve davalı idareye bildirildiği, Cumhuriyet Başsavcılığı yazısı ile 5015 sayılı Kanun gereği Cumhuriyet Savcılığının akaryakıt istasyonunun mühürlenmesi konusunda herhangi bir yetki ve görevinin olmadığından bahisle Savcılık talimatına istinaden yapılan mühürlemenin kaldırılarak 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca idari yönden gereğinin yapılmasının Samsun Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğünden istenildiği,

anılan idarece Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan Savcılık talimatına istinaden tatbik edilen mühürlerin fek edilerek yeni bir mühür tatbik edilip edilmemesi ve 1 numaralı akaryakıt tankında bulunan ulusal marker seviyesi geçerli yakıtın sahibine teslim edilip edilmeyeceği hususunda görüş istenildiği, bu yazı üzerine davalı idarenin yazısında yer alan talimat doğrultusunda 14/05/2019 tarihinde davacı şirkete ait akaryakıt istasyonuna tekrar gidilerek 1 numaralı akaryakıt tankında bulunan ulusal markeri geçerli faturalı ürün lisans sahibine teslim edildiği,

Uyuşmazlıkta, davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde, istasyon otomasyonundaki 5 adet akaryakıt tankı ile istasyon sahasındaki akaryakıt tanklarının karşılaştırıldığı ve tankların örtüştüğü, otomasyon ekranında dolu olduğu görülen 1 nolu motorin tankından alınan numunenin Ulusal Marker Denetim Cihazı ile yapılan ölçümünde geçerli sonuç alındığı,

yapılan kontrolde ucu iki farklı yerden kesilen hortumlara rastlanması üzerine kesilen hortumun istasyonun yanında bulunan faal olmayan Turaylar Restoran isimli işyerinin alt katındaki tankla bağlantılı olduğunun anlaşılması üzerine alınan numunelerin ulusal marker sonucunun geçersiz çıktığı hususlarının tespit edildiği, dava konusu işlemle istasyonda bulunan ve ulusal marker seviyesi geçerli olan tüm tank ve pompaların mühürlendiği görülmektedir.

Yukarıda yer alan düzenlemeye göre, ulusal marker seviyesinin geçersiz olması durumunda, akredite laboratuvar sonucu bildirilinceye kadar Kurum tarafından alınacak idari tedbirin sadece "kaçak akaryakıt" satışını engellemeye yönelik olacağı kuşkusuzdur.

Bu durumda, sadece kaçak akaryakıt olduğu seyyar kontrol cihazı ile tespit edilen ulusal markeri geçersiz olan tank ve pompa ile vaziyet planında bulunmayan tankların mühürlenmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin ulusal marker açısından geçerli sonuç alınan tank ve bu tanklardan satış yapılan pompaların mühürlenmesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

.. . Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, yapılan denetimde davacı şirkete ait istasyonda vaziyet planı haricinde gizli tank/düzenek bulunduğu dolayısıyla istasyonun tümününün mühürlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Çorum ili, Osmancık ilçesi, Temençe Mahallesi, ... Evleri, No:... adresinde faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunda 11/04/2019 ve 14/05/2019 tarihlerinde Samsun Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü ekiplerince yapılan denetimde, vaziyet planında bulunmayan ve otomasyon sistemine bağlı olmayan tank tespit edilmiştir. Söz konusu tespite istinaden 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin 8. fıkrası uyarınca akaryakıt istasyonunun mühürlenmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "İdari yaptırımlar" başlıklı 20. maddesinin 8. ve 9. fıkralarının dava konusu mühürleme işleminin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan hâlinde, "5607 sayılı Kanunda belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez.

Kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda, geçici durdurma kararı akredite laboratuvar analiz sonucuna göre verilir. Akredite laboratuvar analiz sonucunun bildirilmesine kadar kaçak akaryakıt satışını engelleyecek idari tedbirler Kurum tarafından alınır." kuralı yer almıştır.

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun "Kaçakçılık suçları" başlıklı 3. maddesinin 14. fıkrasında ise, "Kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulunduranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallar uyarınca, kaçak akaryakıtı herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulundurma fiillerinin kaçakçılık suçu teşkil ettiği anlaşılmaktadır.

Kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda önce ulusal marker seviyesinin geçersiz çıktığı tank ve düzeneklerin mühürleneceği, alınan numunelerin analiz için akredite laboratuvarlara gönderileceği, bu numunelerin analizi sonucunda ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkması durumunda, akaryakıt istasyonunun tamamının geçici olarak mühürleneceği; ancak kaçakçılık suçu bakımından 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 14. fıkrasındaki fiillerin varlığına ilişkin tespitlerin bulunması hâlinde akaryakıt istasyonunun tamamının geçici olarak mühürleneceği açıktır.

Öte yandan, mühürleme işlemi bir idari tedbir mahiyetinde olduğundan, işlemin tesis edildiği tarih dikkate alınarak hukuki değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir.

Bu durumda, 11/04/2019 tarihinde istasyonda yapılan denetimde, vaziyet planında bulunmayan ve otomasyon sistemine dahil edilmeyen bir adet gizli yer altı tankı tespit edildiği, yapılan kontrolde ucu iki farklı yerden kesilen hortumlara rastlanıldığı, kesilen hortumların istasyonun yanında bulunan ve faal olmayan Turaylar Restoran isimli işyerinin alt katındaki tankla bağlantılı olduğu, gizli tanktan gelen boru bağlantısının istasyona ait bodrumdan bir bağlantı ile 2 numaralı tankın havalandırma borusuna bağlantı yapıldığı, anılan tankın yakıt seviye hareketlerini ölçen otomasyon probunun odun parçası sıkıştırmak suretiyle sabitlendiği,

gizli tanktaki akaryakıtın otomasyon sistemine yansıtılmadan satışının yapıldığı, gizli tanktan alınan numunelerin Karadeniz Teknik Üniversitesi Prof.Dr.

Saadettin Güner Yakıt Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin ... tarih ve E:... sayılı raporu ile ulusal marker sonucunun geçersiz çıktığı hususlarının tespit edildiği, anlaşıldığından, 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 14. fıkrası uyarınca kaçakçılık suçu kabul edilen kaçak akaryakıt satmaya ve herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde sabit tank, düzenek veya ekipman bulundurma fiiline ilişkin tespit edilen aykırılıklar üzerine 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca tesis edilen istasyonun mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.