Danıştay 13. Daire E.2023/2671 K.2024/98

Dava konusu istem: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nca İzmir ili, Menderes ilçesi, … Mahallesi'nde bulunan … ada, … parsel sayılı taşınmazın 29/01/2019 tarihinde açık artırma usûyle gerçekleştirilen satış ihalesinin ve anılan satış ihalesinin iptal edilerek taşınmazın kendisine doğrudan satışının yapılması yönündeki başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; mülkiyeti Hazine'ye ait olan dava konusu taşınmazın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca "Millet Bahçesi" projelerinin finansmanı kapsamında değerlendirilmek üzere 14/11/2018 tarihinde Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'na devredildiği, anılan idarece açık artırma usulü ile satışının yapılmasına karar verilerek satış ihalesinin basın ilan kurumları aracılığı ile ulusal gazetelerde ilan edildiği, taşınmazı fiilen kullanan davacı tarafından, 29/01/2019 tarihinde yapılacak satış ihalesinin iptali istemiyle 23/01/2019 tarihinde davalı idareye başvurulduğu,

davalı idare tarafından, taşınmazın doğrudan davacıya satışının mümkün olmadığı gerekçesiyle istemin reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin tesis edildiği, 29/01/2019 tarihinde açık artırma usûlü ile gerçekleştirilen ihale ile taşınmazın %25 peşin 36 ay vade ile satışının gerçekleştirildiği;

Davacının, uyuşmazlığa konu taşınmazın 29/01/2019 tarihinde açık artırma usulü ile gerçekleştirilen satış ihalesinin iptali isteminin incelenmesinden;

Uyuşmazlık konusu taşınmazın Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Satış, Devir, İntikal, Kiraya Verme, Trampa, Sıırlı Ayni Hak Tesisi ve Arasa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İhale Yönetmeliği'nin 25. maddesi uyarınca açık artırma usulü ile satışa çıkarılmasını teminen gerçekleştirilecek ihaleye ilişkin olarak basın ilan kuruluşları aracılığı ile ihale tarihinden 15 gün önce 14/01/2019 tarihinde farklı ulusal gazetelerin Türkiye geneli baskıları ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın ve satışa aracılık eden.

A.Ş.'nin web sitesinde ilan edildiği, ilanda, ihaleye konu taşınmazın adresi, ada ve parseli, taşınmazın yüz ölçümü, taşınmazın tahmini bedeli ve imar planında konut kullanımında kaldığı, ihalenin yapılacağı yerin ve ihale saatinin belirtildiği, uyuşmazlık konusu ihalede anılan Yönetmelik hükümlerine aykırı işlemler yapıldığına, gerekli rekabet ortamının ve tarafsızlığın, eşitlik, güvenirlik, gizlilik, kamuoyu denetimi ve verimlilik ilkelerine aykırılık bulunduğuna ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davacının, anılan taşınmazı uzun yıllarca kullandığı, ecrimisil, vergi, harç, elektrik su abonelik ücretlerini ödediği, ayrıca söz konusu arsa için zorunlu deprem sigortası yaptırdığı, adına yapı kayıt belgesi bulunan taşınmazda öncelikli alım hakkının bulunduğu iddialarının incelenmesinden;

4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 4. maddesinde, Hazineye ait bazı taşınmazların rayiç bedelleri üzerinden doğrudan yapılabilecek taşınmaz mallarının özelliklerinin açıkça belirtildiği, uyuşmazlığa konu taşınmaz anılan Kanun'un 4. maddesinde belirtilen taşınmaz mallar kapsamında olmadığından davacının taşınmazda öncelikli alım hakkının bulunmadığı, uyuşmazlık konusu taşınmazda davacının fuzuli şagil konumunda bulunduğu,

bu kullanımı için idareye ecrimisil, vergi, harç, elektrik su abonelik ücretlerini ödemesi ve söz konusu arsa için zorunlu deprem sigortası yaptırmasının anılan ihalede davacıya öncelikli alım hakkı sağlamayacağı, anılan taşınmaza yönelik öncelikli alım hakkına ve taşınmazın doğrudan davacıya satışının yapılabileceğine yönelik herhangi bir düzenlemeye de yer verilmediği anlaşıldığından, davacının bu yöndeki iddialarının reddedilerek taşınmazın doğrudan kendisine satılmamasına yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, her ne kadar davacı tarafından söz konusu taşınmaz için yapı kayıt belgesi aldığı, dolayısıyla taşınmazın Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 7. maddesi kapsamında doğrudan kendisine satışının yapılması gerektiği ileri sürülmekte ise de, İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemiyle yapı kayıt belgesinin iptaline karar verildiği, UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada yapı kayıt belgesinin iptaline ilişkin işleminin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile dilekçe ret kararı verildiği ancak davacı tarafından davanın yenilenmediği ve işlemin iptali yönünde bir karar bulunmadığı anlaşıldığından, davacının bu yöndeki iddiasının da yerinde görülmediği belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, taşınmazın tel örgü çekilmek ve yapı koyulması şartıyla işgal edildiği ve bu nedenle ecrimisil tahakkuk ettirilerek ödendiğinin ilgili idarelerce tespit edildiği, taşınmaz üzerinde bulunan yapı için yapı kayıt belgesi bulunduğundan taşınmazın rayiç bedel üzerinden doğrudan satışının yapılması gerektiği, yapı kayıt belgesinin iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada verilen dilekçenin reddine dair karar usûlüne aykırı olarak tebliğ edildiğinden dilekçe yenileme süresinin başlamadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, taşınmazın TOKİ'ye üzerinde herhangi bir sınırlama olmaksızın devredildiği, mevzuatta "idareye hak ve yükümlülükleri ile birlikte devredilen varlıklar" için ilgili kişilere doğrudan satışın düzenlendiği, davacı adına düzenlenen yapı kayıt belgesinin 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış sabit yapı olmadığından bahisle iptal edildiği, davacının herhangi bir önalım hakkı bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.