Danıştay 13. Daire E.2023/2678 K.2023/3761

Dava konusu istem: "S.S. … no'lu … Kooperatifi" üyesi olarak taşımacılık faaliyetinde bulunan davacı tarafından, Yeni Foça ilçesinde UKOME kararları ile yolcu taşıma hakkını elinde bulunduran araç sahiplerinin üyesi bulunduğu "S.S. … no’lu … Kooperatifi" ile 4734 sayılı Kanun'un 22/a maddesi kapsamında "24 ay süreli toplu taşıma hizmeti işletmesi" ihalesi gerçekleştirilmesi ve sözleşmenin imzalanması hususlarının karara bağlanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava konusu edilen karar ile herhangi bir kooperatif, birlik, şahıs, kurum veya kuruluşa taşımacılık hakkı ve/veya güzergâh izni verilmediği, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca büyükşehir belediyelerinin,

birinci fıkranın (p) bendinin ikinci cümlesinde yer alan kriterler esas alınarak büyükşehir belediye meclisi kararıyla belirlenen yerlerdeki toplu taşıma hatlarının işletmesinin o bölgede kurulu taşıma birlik veya kooperatiflerinden temin edilmesine karar verebileceğinin ve bu durumda ihaleye katılacaklarda ve kullanılacak taşıma araçlarında aranacak şartların belediyelerce belirleneceğinin düzenlendiği, UKOME kararlarına istinaden söz konusu bölgede taşıma yetkisi olan tek kooperatifin S.S. … no’lu.

Kooperatifi olması nedeniyle taşımacılık ihtiyacının sadece bu kooperatif tarafından karşılanabileceği, bu nedenle 4734 sayılı Kanun'un 22/a maddesine istinaden doğrudan temin usulüne başvurulduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, dava dilekçesinde her ne kadar anılan Meclis kararı ile gelir desteği ödemesi yapılmasının ESHOT veya Ulaşım Dairesine bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de, anılan meclis kararı ile bu konuda herhangi bir karar alınmadığı, dava konusu işlemin dayanağının ortaya konulması amacıyla kararda 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan destek ödemesi yapılabileceği ibaresine yer verildiği, bu bağlamda dava konusu işlemle doğrudan temin yapılan S.S. … no’lu … Kooperatifi'ne herhangi bir destek ödemesi yapılmasına karar verilmediği anlaşıldığından bu iddiaya itibar edilemeyeceği belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu Meclis kararının bir ihale işlemi ve doğrudan teminin bir ihale yöntemi olmaması nedeniyle buna ilişkin olarak yapılan yargılamanın ivedi yargılama usûlüne tâbi olmadığı, yetkili ve görevli kurum olan UKOME tarafından ihtiyaca ilişkin analiz yapılmadan hizmet alımı yapılamayacağı, dava konusu Meclis kararı ile hem UKOME'nin hem de ihale yetkilisi bulunan Ulaşım Dairesi'nin görev alanına müdahale edildiği, mevzuatta yer alan "o bölge" ifadesinin yanlış yorumlandığı, kendilerinin de uyuşmazlık konusu bölgede taşımacılık faaliyeti yürüttüğü, 4734 sayılı Kanun'un 22/a maddesindeki şartın gerçekleşmediği, ihale yapılmaksızın doğrudan temin usûlüyle hizmet alımı gerçekleştirilmesinin kamu zararına sebebiyet vereceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idare tarafından, Yeni Foça bölgesinde güzergâh izin belgelerinden doğan haklarıyla geçmişten beri taşımacılık faaliyeti yapan tek kooperatif ile doğrudan temin usûlüyle hizmet alımı yapıldığı, davacının üyesi bulunduğu kooperatifin o bölgede taşıma faaliyeti izni bulunmadığı, yeni bir güzergâh belirlenmeksizin aynı güzergâhta faaliyette bulunan kooperatifin İZTAŞIT projesi kapsamında ESHOT denetimli araçlarla hizmet vermesinin sağlandığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

Davalı idare yanında müdahil tarafından, usûle ilişkin olarak davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak, Meclis kararı öncesinde tüm analiz, etüt ve planlama çalışmalarının tamamlanarak toplu taşıma faaliyetinin o bölgede kurulu ve belirlenen güzergâhlardaki hâlihazırda UKOME kararı doğrultusunda faaliyette bulunan tek kooperatiften temin edilmesine karar verildiği, toplu taşıma hizmeti ihtiyacının tek gerçek ya da tüzel kişiden karşılanabileceği görüldüğünden 4734 sayılı Kanun'a uygun olarak hizmetin doğrudan temin usûlüyle alınmasına karar verildiği ve sözleşme imzalandığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.