Danıştay 13. Daire E.2023/3242 K.2024/57

Dava konusu istem: Davacı dernek tarafından, … Anadolu Lisesi Spor Salonu'nun 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulü ile kiralanmasına ilişkin 25/04/2023 tarihli ihalenin iptali ile spor salonunun taraflarına tahsisine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda;

Davacı derneğin, …Anadolu Lisesi Spor Salonu'nun kiralanması ihalesinin iptali istemi yönünden yapılan incelemede; davacı dernek ile.

Anadolu Lisesi Okul Aile Birliği arasında imzalanan 01/03/2021 tarihli kullanım sözleşmesi uyarınca ihaleye konu spor salonunun 01/03/2021-01/07/2021 tarihleri arasında haftalık 6 saat ayda 24 saat olmak üzere davacı dernek tarafından kullanıldığı, pazarlık usûlüyle yapılmasına karar verilen ihaleye davacı dernek ile beraber toplam 4 isteklinin katıldığı, davacı derneğin 18. tekliften sonra ihaleden çekildiği ve anılan ihalenin en avantajlı teklif veren dava dışı ... uhdesinde kaldığı; bu durumda, davaya konu okul spor salonunun pazarlık usulüye kiralanmasına ilişkin ihale sürecinin hukuka uygun olarak yürütüldüğü,

davacı derneğin teklif vererek ihaleye katıldığı fakat ihalenin en avantajlı istekli uhdesinde kaldığı, davacının kira sözleşmesinin olmadığı, sadece belli günleri kapsayan kullanım sözleşmesinin olduğu, bu sözleşmenin devam ettiğine ilişkin bir tespitine ilişkin bir bilgi belge de sunulamadığı görüldüğünden dava konusu ihalede hukuka aykırılık bulunmadığı,

Davacı derneğin, … Anadolu Lisesi Spor Salonu'nun taraflarına tahsisine karar verilmesi istemi yönünden yapılan incelemede; idari yargı yerlerinde açılacak iptal davalarında, dava dilekçesinin içeriğinde iptal istemine yer verilerek iptali istenilen işlemin tarih ve sayısının açıkça belirtilmesi, dava konusu edilen işlemin bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi, idari işlem mahiyetinde talepte bulunulmaması ve dava dilekçelerinin 3. maddede belirtilen şekle uygun olarak hazırlanması gerektiği, bu durumda, davacı derneğin … Anadolu Lisesi Spor Salonu'nun tahsisine karar verilmesi isteminin idari işlem tesisi mahiyetinde olduğu anlaşıldığından, davanın bu kısmı yönünden incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle … Anadolu Lisesi Spor Salonu'nun kiralanması ihalesi yönünden davanın reddine, davacı derneğin … Anadolu Lisesi spor salonunun taraflarına tahsisine karar verilmesi istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 01/03/2021-01/07/2021 tarihleri arasında ihale konusu spor salonunun taraflarınca kiralandığı, 01/07/2021 tarihinden itibaren bu kira sözleşmesini belirsiz süreli hâle dönüştüğü, bu nedenle kira sözleşmesi devam eden spor salonu için ihale yapılmasının hukuka aykırı olduğu, ihaleye katılınmasının var olan kira sözleşmesinden feragat anlamına gelmediği, dava konusu işleme ilişkin tarih ve cevap numarasının dava dilekçesinde belirtildiği, sunulan belgeler ve toplanması istenilen deliller dikkate alınmadan karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : 2886 sayılı Kanun'un "Pazarlık usulüyle yapılacak işler" başlıklı 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, "Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi" ifadesi yer almaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Kantin: Okullardaki büfe, kantin, çay ocağı, yemekhane ve kafeteryaları" olarak tanımlanmış, "Kiralama usulü ve işlemleri" başlıklı 20. maddesinin 1. fıkrasında, "Birlik; kantin ve benzeri yerleri öncelikle işletmecilere kiralama usulü ile işlettirir veya işletmecinin bulunmadığı durumlarda işletir. Kantin ve benzeri yerlerin kiraya verilmesinde, eğitim ve öğretimin aksatılmaması esastır." hükmüne; aynı maddenin 2. fıkrasında, "Söz konusu yerlerin birlik tarafından kiraya verilmesi 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51'inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre pazarlık usulü ile yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

Yönetmelik'in 20. maddesi ile 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine atıf yapılarak kantin ve benzeri yerlerin kiralama ihalelerin pazarlık usulüyle yapılacağı düzenlenmiştir. Bu noktada, ihale konusu spor salonunun kantin ve benzeri yer niteliğinde olup olmadığı uyuşmazlığın çözümünde önemli bir yer tutacaktır.

Yönetmelik "kantin"i okullardaki büfe, kantin, çay ocağı, yemekhane ve kafeterya olarak nitelendirmiştir.

Yönetmelik'in 6. maddesinde, okul-aile birliğinin görev ve yetkileri içerisinde "kantin ve benzeri yerleri işlettirmek veya işletmek" ve "okul yönetimiyle iş birliği yaparak eğitim ve öğretim faaliyetleri dışındaki zamanlarda okulun derslik, spor salonu, kütüphane, laboratuvar ve atölyeleri gibi eğitim ortamlarının değerlendirilmesine katkı sağlamak" görev ve yetkisi ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Yine Yönetmelik'in 15. maddesinde, okul-aile birliğinin gelirleri arasında "okulların bünyesindeki kantin ve benzeri yerlerin işlettirilmesi, gerektiğinde işletilmesinden elde edilen gelirler" ile "kamu kurum ve kuruluşları, özel hukuk tüzel kişilikleri ve gerçek kişilerin, örgün ve yaygın eğitim kurumları bünyesinde eğitim ve öğretimin yapıldığı saatler dışında gerçekleştirecekleri sosyal, kültürel, sportif, kurs, proje, sınav, toplantı, kampanya ve benzeri gelir getirici etkinliklerinden sağlanan gelirler" ayrı ayrı sayılmıştır.

Yukarıda yer verilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, kantin ve benzeri yerlerin, öğrencilerin besin teminine yönelik eğitim ve öğretim saatleri içerisinde yararlanmaları öngörülen, eğitim ve öğretimin aksatılmaması ve tam verimle gerçekleştirimesi için kiralanmasına ilişkin ihalelerin pazarlık usulüyle yapılması düzenlenen yerler oldukları anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde düzenlenen "kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği" nedenlerinin Yönetmelik'in 20. maddesiyle kantin ve benzeri yerler hususunda somutlaştığı gözetildiğinde, kantin ve benzeri yerler dışındaki yerlerin pazarlık usulüyle kiralanmaya ilişkin şartları taşıyan yerler olarak nitelendirilemeyeceği açıktır.

Bu durumda, kantin ve benzeri yerler kapsamında olmayan ihale konusu spor salonunun 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) ve Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin 20. maddesi uyarınca kiralanmasına ilişkin dava konusu ihalede hukuka uygunluk bulunmadığı, bu itibarla, Mahkeme kararının davanın spor salonunun kiralanması ihalesi yönünden reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmadığı, öte yandan, davanın davacı derneğin spor salonunun tarafına tahsisine karar verilmesi istemi yönünden incelenmeksizin reddi yolundaki kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.