Danıştay 13. Daire E.2023/3438 K.2024/13

Dava konusu istem: Davalı idareye tahsisli … ada, … parsel numaralı taşınmaz üzerinde bulunan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Morfoloji Binası Teras Kat Yemekhane Yeri, İbn-i Sina Hastanesi 16. Kat Öğretim Üyeleri Yemekhanesi, İbn-i Sina Hastanesi Acil Servis İçi Kantin Yeri, İbn-i Sina Hastanesi 3. Kat Ameliyathane İçerisindeki Kantin Yeri, İbn-i Sina Hastanesi 5. Kat Market Yeri, İbn-i Sina Hastanesi 5. Kat Protokol Girişi Kafe ve Depo Yeri ile İbn-i Sina Hastanesi 5. Kat Protokol Girişi Kafe Yeri'nin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile kiralanmasına ilişkin 07/06/2023 tarihli ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda.

2886 sayılı Kanun'un 50. maddesinde belirtildiği üzere belirli bir şekil şartına bağlı olmayan pazarlık usulü ile yapılacak ihalelerde teklif almak ve bedel üzerinde anlaşma yapmak suretiyle ihalenin yapılabileceği, yapılacak ihalede idarenin; eşit şartların hazırlanması, rekabetin sağlanması, ihalede açıklık ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ilkelerini gözetmek zorunda olduğu, somut uyuşmazlıkta davaya konu ihaleye katılmak için başvuruda bulunan davacıya ihaleye davet yazısının gönderilmediği, ancak ihale gününde ihaleye katılımının sağlandığı,

davacının şartnamede belirtilen şartları taşımadığı gibi ihale sürecine dahil edilen dava dışı 4 şirketin bulunduğu, ihalede eşit şartların hazırlanması, ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması ilkelerine uygun hareket edildiği anlaşıldığından, davaya konu ihale işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, üniversitenin özel mülkiyetindeki alanın pazarlık usulü ile ihale edilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin ve temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idareye tahsisli … ada, … parsel numaralı taşınmaz üzerinde bulunan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Morfoloji Binası Teras Kat Yemekhane Yeri, İbn-i Sina Hastanesi 16. Kat Öğretim Üyeleri Yemekhanesi, İbn-i Sina Hastanesi Acil Servis İçi Kantin Yeri, İbn-i Sina Hastanesi 3, Kat Ameliyathane İçerisindeki Kantin Yeri, İbn-i Sina Hastanesi 5. Kat Market Yeri, İbn-i Sina Hastanesi 5. Kat Protokol Girişi Kafe ve Depo Yeri ile İbn-i Sina Hastanesi 5. Kat Protokol Girişi Kafe Yeri'nin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile kiralanmasına ilişkin 07/06/2023 tarihinde ihaleye çıkıldığı,

ihaleye davacı şirket hariç 4 şirketin davet edildiği, davacı şirketin ise ihale salonunda ihaleye katılma isteminde bulunması üzerine ihale sürecine dahil edildiği, davacı şirket ile dava dışı başka bir şirketin Kira Şartnamesi'nin 8. maddesinde yer alan mali yeterlik kriterlerini sağlamadığından bahisle ihaleden çıkarılarak geriye kalan 3 şirket ile ihale sürecinin yürütülmesi üzerine anılan ihalenin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanun'da yazılı hükümlere göre yürütülür.

Birinci fıkrada sayılan daire ve idarelere bağlı döner sermayeli kuruluşlar ile özel kanunlarla veya özel kanunların vermiş olduğu yetkiyle kurulmuş bulunan fonların yukarıda belirtilen işlerinin nasıl yapılacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikte belirtilir."; "Pazarlık usulünde ihale" başlıklı 50. maddesinde, "Pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde teklif alınması belli bir şekle bağlı değildir. İhaleler, komisyon tarafından işin nitelik ve gereğine göre, bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak ve bedel üzerinde anlaşmak suretiyle yapılır.

Pazarlığın ne suretle yapıldığı ve ne gibi tekliflerde bulunulduğu ve üzerine ihale yapılanların neden dolayı tercih edildiği pazarlık kararında gösterilir."; "Pazarlık usulüyle yapılacak işler" başlıklı 51. maddesinde ise, "Aşağıda yazılı işlerin ihalesi, pazarlık usulüyle yapılabilir;

...

g) Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi,

..." kuralına yer verilmiştir.

2886 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin "İhale usulleri" başlıklı 67. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Taşınmazların kiraya verilmesi işlemlerinde; kullanışlarının özelliği veya idareye yararlı olması hususlarının bulunup bulunmadığı Bakanlıkça belirlenir. Ancak, aşağıda belirtilen durumlarda bu özelliklerin varlığı kabul edilir ve Kanun'un 51. maddesinin (g) bendine göre pazarlıkla kiraya verilebilir.

...

b) Tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan bölümlerinden Bakanlıkça belirlenenlerin dışında kalanların kiraya verilmesi,

..." kuralı yer almıştır.

Ankara Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ile Ankara Üniversitesi Rektörlüğü arasında 27/10/2010 tarihinde imzalanan protokolün 2. maddesinde, "Bu protokol 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na 23/07/2004 tarihli ve 5217 sayılı Kanunla eklenen Ek-25. maddesine göre, mülkiyeti Hazine'ye ait ve yükseköğretim kurumuna tahsisli taşınmazların üzerinde herhangi bir inşaat yapılmamak ve irtifak hakkına konu edilmemek, eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı kullanılmak, elde edilen gelirin tamamının ilgili yükseköğretim kurumunun her çeşit mal ve hizmet alımlarında ve sermaye harcamalarında (yükseköğretim kurumları adına tapuda kayıtlı taşınmazların satılması suretiyle elde edilen gelirin tamamı sadece sermaye harcamalarında) kullanılmak üzere yapılan işlemleri kapsar." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, tahsisli taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan bölümlerinden Bakanlıkça belirlenenlerin dışında kalanların, kullanışlarının özelliği veya idareye yararlı olması özelliklerinin varlığı kabul edilerek 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin (g) bendine göre pazarlıkla kiraya verilebileceği, kiralama ihalesinin de bu Kanun'da yazılı olan hükümlere göre yürütüleceği anlaşılmaktadır.

Davalı idarenin temyiz dilekçesinin ekinde sunulan belgelerin incelenmesinden, Ankara Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ile Ankara Üniversitesi Rektörlüğü arasında 27/10/2010 tarihinde imzalanan protokolün amacının, mülkiyeti Hazine'ye ait olup Ankara Üniversitesi'ne tahsisli taşınmazların ticari amaçlı kullanılması mümkün olan bölümlerinin eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı kullanılmak üzere işletilmesi veya işlettirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemek olduğu,

anılan Protokol'ün 6. maddesi gereği protokol kapsamındaki yerlerin 2886 sayılı Kanun ve Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak Üniversite tarafından kiraya verileceğinin düzenlendiği, Bakanlık tarafından ise Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 67. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi kapsamında herhangi bir belirleme yapılmadığı görülmektedir.

Ankara Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ile Ankara Üniversitesi Rektörlüğü arasında imzalanan protokole göre dava konusu ihalenin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 67. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi kapsamında olduğu, dolayısıyla protokol süresi boyunca söz konusu yerlerin kiralama ihalesinin pazarlık usulüyle yapılabileceği açıktır.

Bu durumda, Ankara Üniversitesi'ne tahsisli ihale konusu taşınmazların ticarî amaçla kullanılması mümkün olan bölümlerinden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca belirlenenlerin dışında kalanların, kullanışlarının özelliği veya idareye yararlı olması özelliklerinin varlığı kabul edilerek 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin (g) bendine göre pazarlıkla kiraya verilebileceği, kiralama ihalesinin de bu Kanun'da yazılı olan hükümlere göre yürütüleceği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, 2886 sayılı Kanun'da yazılı olan hükümlere göre yapıldığı anlaşılan ihalede yukarıda aktarılan gerekçe ile hukuka aykırılık görülmediğinden, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik görülmemiştir.