Danıştay 13. Daire E.2024/3178 K.2025/126

Dava konusu istem: ASKİ Genel Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı ''Aski Genel Müdürlüğüne Ait Son Kaynak Tedarik Tarifesindeki Aboneliklere Elektrik Enerjisi" mal alım işi ihalesine ilişkin olarak, ihalede teklif veren tek isteklinin davacı şirket olduğu ve rekabetin sağlanamadığı gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verilmesi üzerine davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair 14/08/2024 tarih ve 2024/UM.I-993 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen kararda; başvuruya konu ihalenin ASKİ Genel Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle elektronik ortamda gerçekleştirilen “Son Kaynak Tedarik Tarifesindeki Aboneliklere Elektrik Enerjisi Alımı” işi olduğu, yaklaşık maliyetin 1.189.688.719,50-TL olarak belirlendiği, söz konusu ihalede 2 adet ihale dokümanı edinildiği, 25/06/2024 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye sadece davacı şirketin teklif sunduğu, teklif ettiği bedelin ise 1.028.100.397,50-TL olduğu,

03/07/2024 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararı ile ihaleye teklif veren tek istekli olması nedeniyle rekabetin sağlanamadığı ve bu sebeple alınan fiyatın piyasaya göre mukayesesinin yapılamadığı gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmesine karar verildiği, bu kararın ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu kararıyla tasdik edildiğinin görüldüğü;

Olayda, davacı şirketin itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurumunca ihaleyi yapan idare olan ASKİ Genel Müdürlüğünden ihalenin iptal gerekçesi olarak belirtilen “teklif edilen fiyatın piyasa koşullarını yansıtmaması” hususunda yapılan çalışmalar ile ilgili bilgi ve belgelerin talep edilmesi üzerine ASKİ Genel Müdürlüğü tarafından verilen cevapta özetle; ''ihale komisyonu kararı öncesinde piyasa araştırması yapıldığı, tekliflerin incelenmesinde sunulan indirimli KBK oranı tekliflerinin ihalede sunulan teklifin %50 mertebesinde altında olduğunun görüldüğü,

ayrıca ikili anlaşma kapsamında sözleşme imzalanmasına ilişkin 19 (ondokuz) adet potansiyel istekliden ön fiyat tekliflerinin istendiği ve ihaledeki teklifin yaklaşık %70 mertebesinde altında olduğunun görüldüğü, yine ihalede tek teklifi sunan davacı şirketin de ikili anlaşma için verdiği teklifin ihaledeki teklif fiyatının %42 mertebesinde altında olduğunun anlaşıldığı'' hususları belirtilerek işin ihale sürecinin yürütülmesi ve sözleşme imzalanmasının bu aşamada mümkün olmadığı ve ihalenin iptal edildiğinin ifade edildiği;

Uyuşmazlıkta, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisinin tanındığı, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı,

somut olaya ilişkin koşullar incelenerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5. maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde karar verilmesi gerektiği hususları dikkate alındığında, idarenin serbest piyasa koşullarında rekabet ortamını gözetmek sureti ile ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak sorumluluğu kapsamında hareket etmek suretiyle kamu yararına daha uygun olarak görmüş olduğu ihalenin iptali işleminin takdir yetkisi içerisinde kaldığı anlaşıldığından,

ihalenin iptaline karar verilmesi sonrasında davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, en avantajlı birinci teklifi veren istekli konumundaki şirketin vermiş olduğu teklifin ihaleyi yapan idarece ilan edilen yaklaşık maliyete kıyasla %13,58 daha ekonomik olduğu, “kamu yararı” şartının sektör standartlarına göre fazlasıyla gerçekleştiği, idarece hiçbir geçerli sebep gösterilmeksizin ihalenin iptal edilmesi yönünde nasıl karar verdiğinin anlaşılamadığı,

açık ihale usulünün bütün isteklilerin teklif verebildiği bir usul olduğundan rekabet şartının aranmamasının gerektiği, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yayınlanan genelge çerçevesinde idarelerin ikili protokollerle enerji temin edebilmesi için öncelikle ihale yoluna başvurması, istekli çıkmaması durumunda ikili anlaşma yoluyla elektrik enerjisi temini yoluna gitmesinin gerektiği, istekli sıfatıyla yaklaşık maliyetin altında geçerli bir teklif sunulmasına rağmen ihaleyi yapan idarece ihalenin iptal edilerek ikili anlaşma yolu ile enerji temini sürecinin başlatıldığı,

doğrudan ikili anlaşma yoluna gidilmesinin dayanaksız olduğu, yaklaşık maliyet tutarının 4734 sayılı Kanun'un 22. maddesinde yer alan ve Kamu İhale Genel Tebliği ile belirlenen üst sınır limitini aştığı, tedarik konusunun elektrik temininde serbest tüketici sınıfında yer alması nedeniyle ihale yoluyla temin edilmesi gerektiği, ihalenin iptali kararında gerekçe gösterilen tek firmanın ihaleye teklif vermiş olması durumunda alınan fiyatın piyasaya göre mukayesesinin yapılamadığı sonucunun tutarsız olduğu, ihaleye çıkılmasının temel amacının teklif fiyat toplanarak fiyat mukayesesi yapmak olmadığı,

fiyat mukayesesi yapılacak ise bunun ihaleye hazırlık aşamasında yapılmasının gerektiği, ihale iptal kararındaki gerekçenin iptal kararının verildiği esnada var olmasının gerektiği, ikili anlaşma kapsamında yapılan tekliflerin davalı idarenin kararında belirtildiği gibi iptal kararı öncesinde sunulmadığı, bu bakımdan doğrudan ihalenin iptaline etki etmesinin düşünülemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Kurul kararında belirtilen hususlar tekrar edilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.