Danıştay 2. Daire E.2021/10640 K.2023/2021

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

...İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı şirketin ekmek fırını açmak için yapmış olduğu başvurunun İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik 5. maddesinin (m) fıkrası uyarınca ayrık nizamda müstakil binada açılmış olma koşulunu sağlamaması nedeniyle reddedildiği,

dava konusu işleme gerekçe olan ve 25/07/2010 günlü, 27652 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin birinci fıkrasının (m) bendine eklenen "1-Büyükşehir belediyesi ile nüfusa 100.000'i geçen belediye sınırları içinde açılacak ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması (Ancak, alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000 m² ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket,

grosmarket ve megamarket gibi adlarla açılan işyerleri bünyesinde yer alan fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.)" şeklindeki hükmün iptali istemiyle Danıştay Sekizinci Dairesi nezdinde açılan davada 25/06/2014 günlü, E:2010/9072, K:2014/5707 sayılı kararı ile iptaline karar verildiği görüldüğünden, söz konusu Yönetmelik maddesi gerekçe gösterilerek tesis edilen dava konusu işlem de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının işyerinin bulunduğu yerin davacının beyan ettiğinin aksine sanayi bölgesi olmadığı, toptancılar sitesi olduğu, dolayısıyla işyerinin istisna kapsamında yer almadığı, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5 . maddesinin (m) fıkrasında ekmek fırınları için ayrık nizamda müstakil binada açılmış olma koşulu getirildiğinden, bu düzenlemeye istinaden davacının ruhsat başvurusunun reddine ilişkin işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından, … ili, … ilçesi, … Mahallesi, … Sitesi, …. Blok, No:… adresinde bulunan davacı şirkete ait yemek fabrikasının kendi ekmek ihtiyacını karşılamak üzere yemek fabrikasının üst katında ekmek fırını olarak faaliyet göstermek amacıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin (m) fıkrası uyarınca ayrık nizamda müstakil binada açılmış olma koşulunu sağlamadığından bahisle reddine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5.maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır.. c) Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması) (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K..

Değişik: 10/11/2014-2014/7002 K.) Ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması (Ancak, alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000 m² ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket, grossmarket ve megamarket gibi adlarla açılan işyerleri bünyesinde yer alan fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.)" hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; ekmek fırınlarının yapı kullanma izin belgesi alınmış yapılarda ve bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda olması yönünde düzenleme yapıldığı, yapılan bu düzenleme ile ülkemizde en çok tüketilen gıda maddelerinden biri olan ekmek ve ekmek çeşitlerinin üretiminden tüketicilere ulaşıncaya kadar halk sağlığının ve güvenliğinin korunması amacıyla sağlık ve çevre şartlarına göre belirli standartların sağlanabilmesine yönelik koşullar getirildiği, bu tür işyerlerinin kamu sağlığı ve güvenliği bakımından müstakil bina ve ayrık nizamda bulunması şartı getirilerek kamu yararının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, mevzuatın aradığı ayrık nizam ve müstakil binada bulunma şartını sağlamayan ve yine mevzuat uyarınca alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000 m² ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket, grossmarket ve megamarket gibi işyerlerindeki fırınlar için ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmayacağı yönündeki istisna kapsamındaki işyerlerden de olmayan dava konusu işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmemesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Öte yandan; mahkemece her ne kadar davacı şirket tarafından ekmek fırını açmak amacıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine gerekçe gösterilen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinin iptali istemiyle açılan davada, anılan Yönetmelik hükmünün Danıştay Sekizinci Dairesinin 25/06/2014 günlü, E:2010/9072, K:2014/5707 sayılı kararı ile iptaline karar verildiği belirtilerek dava konusu işlemin dayanaksız kaldığından bahisle iptaline karar verilmiş ise de,

anılan kararın dava konusu Yönetmelik hükmünün iptal edilmesine ilişkin kısmının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/12/2015 günlü, E:2014/3722, K:2015/5499 sayılı kararı ile bozulmasının ardından, davacıların karar düzeltme isteminin de reddine karar verilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 04/11/2019 günlü, E:2019/914, K:2019/7372 sayılı kararı ile bozma kararına uyularak davanın reddine karar karar verildiği görülmüştür.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.