Danıştay 2. Daire E.2021/14446 K.2025/4577

Dava Konusu İstem

Dava; Samsun İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken 701 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacının; "menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak olan her çeşit silah, mühimmat ve benzerlerini bulundurmak" fiili sebebiyle meslekten çıkarılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun... günlü, ...sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ...

İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının polis memuru olarak görevli bulunduğu olay tarihinde; menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak olan 9x19 mm çapında 701 adet, 5,56x45 mm çapında 371 adet, 7,62x51 mm çapında 100 adet, 7,62x39 mm çapında 2 adet, 7,62x54 mm çapında 1 adet, 12,7x99 mm çapında 1 adet fişekten müteşekkil mühimmatı ve benzerlerini evinde bulundurduğu hususunun sabit olduğu, bununla birlikte, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanuna muhalefet ettiği gerekçesiyle ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ...ünlü, E:..., K:...sayılı kararıyla davacının 4 yıl 2 ay hapis cezası ve 8320 TL adli para cezası ile cezalandırıldığı, anılan fiilin karşılığı olarak meslekten çıkarma cezası ile tecziye edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla.

08/03/2018 tarih ve 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin Cezası Verilecek Fiiller" başlıklı 8. maddesinin 6. fıkrasının (y) bendinde, ''Menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak olan her çeşit silah, mühimmat ve benzerlerini bulundurmak" fiilinin meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayıldığı, 18. maddesinde, "Disiplin kurullarınca verilen kararlardan; a) İl polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla;

meslekten çıkarma cezası kararları Valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla,(...) kesinleşir..." kuralının yer aldığı, anılan Kanun'un "Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesinde; ..... disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı, .... hükmünün yer aldığı, davacı hakkında yapılan soruşturma sonucunda getirilen teklif doğrultusunda.

Samsun İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına, Valinin önerisiyle dosyanın tevdi edildiği Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, K:...sayılı kararıyla, davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve bu kararın da 03/07/2019 tarihinde Bakan onayıyla kesinleştiğinin anlaşıldığı,

davacıya ait olduğu hususunda tereddüt bulunmayan ve 6136 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan mermi, fişek ve benzeri mühimmatların emniyet personelince teslim alındığı 23/10/2016 tarihinin fiilin en son işlendiği tarih olarak tespit edildiği ve bu tarihten en geç iki yıl içerisinde disiplin cezasının verilmesi gerekirken, iki yıllık zaman aşımı süresi geçtikten sonra 03/07/2019 tarihli Bakan onayıyla dava konusu disiplin cezasının verildiği bu halde, Kanun'da öngörülmüş olan iki yıllık zaman aşımı süresi geçirildikten sonra davacıya verilen disiplin cezasında hukuka uyarlık,

işin esasına girilerek davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle; davacının istinaf başvurusunun kabul edilerek Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin ise iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından.

7068 sayılı Kanun'un 29. maddesine göre disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin amiri veya disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği, davacının soruşturmaya konu fiilinin 23/10/2016 tarihinde gerçekleştiği, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu tarafından davaya konu disiplin cezasının verildiği 03/10/2018 tarihi itibariyle ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğramadığı, dava konusu fiilin sübuta erdiği, tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu,

ayrıca fiilin işleniş biçimi ve kusurunun ağırlığı dikkate alındığında hakkında aynı Kanun'un 7/2. maddesinin uygulanmasına yer olmadığı, davacı hakkında 7068 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden.

Samsun İl Emniyet Müdürlüğünde görev yapmakta iken, kamu görevinden çıkarılan davacının eşi tarafından, 23/10/2016 tarihinde Samsun ili, Atakum ilçesi, ...Caddesi üzerinde bulunan çöp konteynırına poşet içinde bırakılan ve hurda toplayıcısı tarafından bulunan 9x19 mm çapında 701 adet, 5,56x45 mm çapında 371 adet, 7,62x51 mm çapında 100 adet, 7,62x39 mm çapında 2 adet, 7,62x54 mm çapında 1 adet, 12,7x99 mm çapında 1 adet fişek ile 9 mm çapında işaretleme fişeğinin nitelikleri itibariyle 6136 sayılı Kanun kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle davacı hakkında başlatılan soruşturma sonucunda getirilen teklif doğrultusunda,

Samsun İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ...sayılı kararıyla davacının, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-y maddesinde düzenlenen "Menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak olan her çeşit silah, mühimmat ve benzerlerini bulundurmak" suçunu işlediği sübuta erdiğinden bahisle meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesine karar verildiği, anılan kararın, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile uygun görülmesini müteakip 03/07/2019 günlü Bakan onayı ile kesinleştiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un; 7/1-e maddesinde "meslekten çıkarma"; personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılması olarak tanımlanmış; 8/6-y maddesinde de, "Menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak olan her çeşit silah, mühimmat ve benzerlerini bulundurmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

Anılan Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde; "(1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir. a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki; 1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması il makamlarına ait personele bütün disiplin cezalarını, 2) Komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlere meslekten çıkarma cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını, b) Eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurulları, kurum kadrosunda görevli polis memuru ile kurumda öğrenim gören polis memuru ve adaylarına bütün disiplin cezalarını, ... verebilir.";

"Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinde;

"(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan;

a) İl polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla,

...

kesinleşir. ... ";

"Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesinde; "(1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde,

b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

(2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

(3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar." hükümleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

7068 sayılı Kanun'un 29. maddesi incelendiğinde; kanun koyucu tarafından, disiplin kurulunca teklif edilen cezanın Bakanlık makamınca verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan disiplin kuruluna ait olduğu; ancak sonuç cezanın meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmakla, anılan maddeye göre disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Nitekim, 19/02/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerinle İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra 11/09/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül ettirilmiş olan; ancak 7068 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte benzer düzenlemeleri içeren maddenin gerekçesinde.

"Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir.

Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir.

Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de bu duruma işaret edildiği, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakıncanın giderildiği ve disiplin işlerine büyük bir hız kazandırılmasının amaçlandığı göz önünde bulundurularak,

iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde meslekten çıkarma disiplin cezası vermeye yetkili olan disiplin kurulunca cezanın verildiği tarihin dikkate alınması gerektiği gerekçesine dayalı yargı kararları verilmiştir.

Bu bağlamda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/06/2025 günlü, E:2025/102, K:2025/1325 sayılı kararıyla disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği yolundaki bölge idare mahkemesi ısrar kararı onanmıştır.

Buna göre; yukarıda aktarılan mevzuatta, eylem tarihinden itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı kuralına yer verilmiş olmakla birlikte; olayda, kuruldukları il emniyet kadrosundaki polis memurlarına bütün disiplin cezalarını verme yetkisine sahip olan il disiplin kurulunca kanunda öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde disiplin cezasının davacıya verilmiş olması karşısında, uyuşmazlığın esasının incelenerek karar verilmesi gerekirken,

davacının atılı eylemi işlediğinin sübuta erdiğinden bahisle davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabul edilerek, disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle Mahkeme kararının kaldırılarak, işlemin iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.