Danıştay 2. Daire E.2021/16823 K.2025/80

Dava konusu istem : Dava; ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken davacının, ''Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek'' fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının sosyal medya hesabından, hükümete hakaret içeren ve paralel devlet yapılanmasına mensup kişileri öven çeşitli paylaşımlarda bulunulması üzerine başlatılan soruşturmada; davacının, paylaşım yapılan hesabın kendisine ait olmadığını belirttiği ancak, hesabında yer alan arkadaş listesinde bulunan polis memurlarının ifadelerinden davacının bu kişiler tarafından tanındığı ve anılan facebook hesabını uzun yıllardır kullandığının anlaşıldığı, bahse konu hesabın davacıya ait olduğu,

yapılan paylaşımların hükümet organlarının ve devletin düşünce ve kanaat hürriyeti sınırları içinde kabul edilemeyecek tarzda, tenkit olarak nitelendirilebilecek düşünce açıklamalarının çok ilerisinde ithamlarda bulunmak suretiyle eleştirildiği, bu durumun ise tarafsızlığını her daim koruması gereken devletin emniyet teşkilatına mensup bir kamu görevlisinin uyması gereken disiplin kurallarına uygun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; İdare Mahkemesi kararında usul ve esas yönlerinden hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; idari soruşturma dosyasında delil olarak gösterilen ve sosyal paylaşım sitesinde kendisine ait olduğu iddia edilen paylaşımların mahkeme kararı alınmadan Kırşehir KOM Şube Müdürlüğünce oluşturulduğu, aleyhine herhangi bir delil bulunmadığı, bu konuda Kırşehir C. Başsavcılığınca yapılan soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığında hükmedildiği, hakkında terör örgütü üyeliğiyle ilgili yerel mahkemece verilen cezanın henüz kesinleşmediği, Yargıtay aşamasında olduğu, tesis edilen işlemin tüm unsurlarıyla hukuka uygun olmadığı ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; polis memuru olan davacının, ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde sosyal medya hesabından yapılan paylaşımlar nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda; facebook hesabının kendisine ait olmadığı, dolayısıyla paylaşımların kendisi tarafından yapılmadığını beyan etmesi üzerine,

paylaşımda bulunulan hesabın arkadaş listesinde yer alan isimlerin incelendiği ve çoğu polis memuru olduğu anlaşılan bu isimlerin ifadelerinden de davacıyı tanıdıklarının ve arkadaş olduklarının tespit edilmekle, bahse konu hesabın davacıya ait olduğu ve paylaşımların davacı tarafından yapıldığından bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/35. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35. maddesinde, ''Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek'' fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8-6/ü maddesinde de, "Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak ya da basın, haber ajansları, radyo ve televizyon kurumları ve diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna yönelik bilgi, yazı ve demeç vermek" fiilinin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde olduğu gibi meslekten çıkarma cezasını gerektirdiği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerinden sürekli uzaklaştırılabilmek gibi ağır sonuçlara neden olabilen disiplin cezaları, ağırlığı ve önemi sebebiyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara ilişkin kurallara tabi tutulmuşlardır.

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Sözkonusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.

Dava dosyası kapsamındaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacı tarafından sosyal medya hesabı üzerinden herkese açık olarak yayınlanan paylaşımların içeriklerinin, mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici nitelikte olup, devlet büyüklerine hakaret nitelikli unsurlar taşıdığı,

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/35. maddesinde düzenlenen ''Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek'' fiillerinin gerçekleştiğinden bahisle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de;

davacının eyleminin, maddede tanımlanan ''... tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek'' şeklinde seçimlik hareketlerle gerçekleştirilebilecek fiillerden hiç birini sağlamadığı gibi, sosyal medya hesabından yapılan paylaşımların maddede yer alan "basın, haber ajansı, radyo ve televizyon kurumu" gibi değerlendirilemeyeceği de açıktır.

Bu sebeple; davacının fiilinin, Tüzüğün 8/35. maddesiyle örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin bölge idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımlarla, “Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak ya da basın, haber ajansları, radyo ve televizyon kurumları na bilgi, yazı ve demeç vermek" fiilinin işlenildiğinden bahisle, meslekten çıkarma cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada verilen kararın, temyiz yolu ile incelenilmesi istenmektedir.

İsnat edilen fiilin oluşmasında kullanılacak araçların madde metninde sayma yoluyla belirlendiği, disiplin cezası verilmesine ilişkin gerçekleştiği tarih itibariyle, sosyal medya hesabı aracılığı ile söz konusu halin işlenilmesini mümkün kılan bir düzenlemenin olmadığı, bu mutlak elverişsizlik nedeniyle, dava konusu disiplin cezası işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı açıktır.

Hukuksal olarak, sosyal medya hesabı üzerinden bu fiil işlenemeyeceğine göre, bu tür davalarda, sosyal medya hesabının/hesaplarının davacıya ait olup olmadığı veya diğer maddi vaka incelemelerinin yapılmaması gereklidir.

Aksi halin, bu disiplin cezasına konu halin, sosyal medya hesabı üzerinden de işlenebileceğinin kabul edildiği ve kullanılan sosyal medya hesabının davacıya ait olmaması nedeniyle eylemin sübut bulmadığı gerekçeli kararlar ile; kullanılan sosyal medya hesabının davacıya ait olması halinde verilecek kararlar arasında çelişki oluşturacağı gibi; fiilin sübutuna ilişkin yargı kararının, davacı veya davalı yönünden, uyuşmazlığın çerçevesini aşan sonuçlar doğurabileceği görülmektedir.

Açıklanan nedenler ile temyize konu davanın reddi yolunda verilen kararın, bu gerekçeyle bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden, polis memuru olan davacının "facebook" adlı paylaşım sitesi üzerinden, hükümete hakaret içeren ve paralel devlet yapılanmasına mensup kişileri öven çeşitli paylaşımlarda bulunduğu, bu paylaşımların hükümet organlarının ve devletin düşünce ve kanaat hürriyeti sınırları içinde kabul edilemeyecek tarzda, tenkit olarak nitelendirilebilecek düşünce açıklamalarının çok ilerisinde ithamlarda bulunmak suretiyle gerçekleştirilen eylemin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/35 maddesinde yer alan,

"Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak veya basına, haber ajanslarına, radyo ve televizyon kurumlarına bilgi, yazı, demeç vermek" eylemleri kapsamında değerlendirildiği açıktır.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı olan kanun maddesinin iptal edilmesi üzerine 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un meslekten çıkarma cezası gerektiren fiiller arasında sayılan 8/6-ü maddesinde ise.

“Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak ya da basın, haber ajansları, radyo ve televizyon kurumları ve diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna yönelik bilgi, yazı ve demeç vermek." şeklinde düzenlendiği, Tüzüğün 8/35 maddesinden farklı olarak "ve diğer iletişim kanalları vasıtasıyla" ibaresi eklenerek disiplin cezasına konu fiilin kapsamının genişletildiğinin görüldüğü,

davacının sosyal paylaşım sitesinde yaptığı yorum tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre disiplin cezası verilmesi gerektiği, davacıya sonradan yürürlüğe giren mevzuatla aleyhe ceza verilemeyeceği de açık olduğundan, davacının eyleminin, Tüzüğün 8/35 maddesi kapsamında değerlendirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, bu itibarla, temyize konu kararın bu gerekçe ile bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.