Danıştay 2. Daire E.2021/6237 K.2024/1069

Dava Konusu İstem

Dava; Artvin ili, Sarp Hudut Kapısı Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde davacının, "İzinsiz ya da kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızın kesintisiz olarak 3 günden çok ve 5 güne kadar (5 gün dahil) görevine gelmemek'' fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-8 ve 15. maddeleri uyarınca "3 günlük aylık kesimi" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Artvin Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kalınan 274,67 TL'nin yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının, 25/09/2014 ila 18/10/2014 tarihleri arasında senelik iznini kullanmakta iken Emniyet Genel Müdürlüğünün … günlü, … sayılı yazısı ile emniyet hizmetleri sınıfı personelinin senelik izinlerini kesip görev yerlerine dönme emrinin verildiği, bu emrin 08/10/2014 tarihinde davacıya tebliğ edilmesine rağmen davacının, 19/10/2014 tarihinde görevine başladığı, davacıya verilen 5 günlük doktor istirahati ve 2 günlük yol izninin düşülmesi sonrası 4 gün kabul edilebilir bir özrü olmaksızın göreve gelmediğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; savunma hakkının ihlal edildiği, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yürürlükten kalktığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından da, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, 25/09/2014 ila 18/10/2014 tarihleri arasında senelik iznini kullanmakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile emniyet hizmetleri sınıfı personelinin senelik izinlerini kesip görev yerlerine dönme emrinin verildiği, bu emrin 08/10/2014 tarihinde davacıya tebliğ edilmesine rağmen davacının, 19/10/2014 tarihinde görevine başladığı, davacıya verilen 5 günlük doktor istirahati ve 2 günlük yol izninin düşülmesi sonrası 4 gün göreve geç gelmesi nedeniyle tesis edilen işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-8 bendinde; "İzinsiz ya da kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızın kesintisiz olarak 3 günden çok ve 5 güne kadar (5 gün dahil) görevine gelmemek" fiilinin karşılığı 4 ay kısa süreli durdurma disiplin cezası olarak düzenlenmiştir.

08/03/2018 günlü, 30354 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/(4)-a-3 bendinde, "İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızın üç günden fazla ve beş güne kadar (beş gün dahil) göreve gelmemek" fiili 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

Diğer yandan, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/(3)-c-2 bendinde, "İzinli bulunduğu sürede, hizmet ve görevin gerektirdiği durumlarda, görevine derhal dönmesi kendisine sözlü, yazılı ya da herhangi bir iletişim vasıtasıyla duyurulduğu halde, kabul edilebilir özrü bulunmaksızın görevine makul sürede dönmemek." fiili düzenlenmiş ve bu fiilin, onbir ila onbeş günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirdiği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacının, 25/09/2014 ila 18/10/2014 tarihleri arasında yıllık izne ayrıldığı, izin kullanmaları nedeniyle görevlerinin başında bulunmayan emniyet hizmetleri sınıfı personelinin görevlerinin başına dönmelerine ilişkin emrin Artvin Emniyet Müdürlüğü tarafından davacının cep telefonu 08/10/2014 tarihinde aranarak haber verildiği; davacının ise 09/10/2014 günü görev mahaline doğru yola çıktığı ve 19/10/2014 tarihinde görevine başladığı, anlaşılmakta olup, görevine makul sürede dönmediği ve disiplin cezasına konu fiilinin sabit olduğu açıktır.

Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için öncelikle davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanacağının belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan; ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Söz konusu fiile uygulanacak hükme gelince; Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/A-8 maddesinde düzenlenen ve cezası " 4 ay kısa süreli durdurma cezası" olarak belirlenen fiil, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/(4)-a-3 maddesinde de düzenlenmiş ve 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren filler arasında sayılmaya devam edilmiştir.

Diğer taraftan, 7068 sayılı Kanun'un 8/(3)-c-2 bendinde, davacının fiili ile birebir örtüşen özel bir düzenleme yapılarak "İzinli bulunduğu sürede, hizmet ve görevin gerektirdiği durumlarda, görevine derhal dönmesi kendisine sözlü, yazılı ya da herhangi bir iletişim vasıtasıyla duyurulduğu halde, kabul edilebilir özrü bulunmaksızın görevine makul sürede dönmemek." fiiline yer verilmiş ve bu fiilin, onbir ila onbeş günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirdiği hüküm altına alınmıştır.

Bu durumda fiilin işlendiği sırada yürürlükte bulunan mevzuattan farklı olarak 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ile davacının fiilinin ayrıca düzenlendiği ve karşılığı ceza ile de lehe düzenleme getirildiği görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.