Danıştay 2. Daire E.2022/122 K.2025/5598

Dava Konusu İstem

Dava; Uşak İl Emniyet Müdürlüğü Koruma Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca "devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ...günlü, ... sayılı kararının (2/b maddesinde yer alan fiil yönünden) iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan davada, dosyada mevcut bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacının, eşi Ö.İ. ile yaşadığı cinsel ilişkisini video kaydına alarak cep telefonunda saklamasına ilişkin eylem tarihinin 30/06/2017 olduğu, dava konusu işlemin ise 12/02/2020 tarihinde tesis edildiği dikkate alındığında, iki yıllık ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı, ceza verme zamanaşımı süresi geçirildikten sonra tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı,

davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemine ilişkin olarak; başka bir eylemi ile ilgili olarak davacının devlet memurluğundan çıkarılması yolunda tesis edilen işleme karşı açılan davada, Mahkemenin E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, bu nedenle, işbu davada da davacının parasal hak talebinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi...

İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; her ne kadar İdare Mahkemesi kararında; "fiilin işlendiği tarih" olarak 30/06/2017 tarihi esas alınmış ve bu tarihten itibaren iki yıl içinde disipin cezası verilmediğinden bahisle ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı kabul edilmiş ise de; disiplin soruşturmasına konu fiilin süregelen bir eylem niteliğinde olması ve bu tarz fiillerde, fiilin işlenme tarihi olarak kesintinin gerçekleştiği tarihin esas alınması gerektiği dikkate alındığında, uyuşmazlık konusu olayda da; davacının eşi Ö.

İ. ile anal yoldan birlikte olduğu, bunu da görüntülü olarak kaydederek telefonunda sakladığı, bu görüntülerin telefonda kayıtlı kaldığı ve silinmeyerek telefonunda sakladığı sürece zamanaşımı süresinin işlemeye başladığından ve kesintiye uğradığından söz edilemeyeceği, davacının ele geçirilen dijital metaryallerinden alınan imajları üzerinde yapılan inceleme sonucu tanzim edilen 11/01/2019 günlü inceleme raporu ile bu video görüntüleri tespit edildiğinden ve ceza verme zamanaşımı süresi bu tarihten itibaren başlayacağından, uyuşmazlık konusu olayda ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğramadığı, uyuşmazlığın esasına gelince;

olayda, davacının eşi Ö.İ. ile anal yoldan birlikte olması ve bunu da görüntülü olarak kaydederek telefonunda saklaması şeklindeki eyleminin, Türk toplumunun ve genel ahlak kurallarının dışında, cinsel sapkınlık sayılan bir eylem olduğu, bu tür eylemlerle mücadele etmekle görevli polislik mesleğini ifa eden davacının bu davranışının yüz kızartıcı ve utanç verici nitelikte olduğu,

toplumsal normların dışındaki bu davranışla memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak disiplin suçunu işlediği sabit olan davacının, dava konusu fiilinden dolayı devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği sonucuna varıldığından, davacının bu işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal hakların tazmini isteminin kabulüne de imkan bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesinin kararının kaldırılmasına,

davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; eski eşinin Antalya ili, Kemer Kaymakamı ile olan ilişkisini öğrenmesi ve bu konuda Antalya Valiliğine dilekçe vermesi üzerine eski eşinin karakola giderek tarafına birçok iftira attığı, eski eşinin tıbbi iç beden muayenesine gönderildiği ve ters ilişki belirtisinin bulunmadığının ortaya konulduğu, savcılık tarafından takipsizlik kararı verildiği, videonun kendisi tarafından üretilmediğini belirtmesine rağmen bilirkişi raporu aldırılmadığı, kendisini tanımayan bir polis memuru tarafından yapılan üstün körü bir inceleme sonucu videodaki kişinin kendisinin olduğunun değerlendirildiği ve buna istinaden ceza verildiği,

normal video dökümlerinde ekran görüntüsü alınmasına rağmen bahsedilen videoya ait herhangi bir ekran görüntüsü bulunmadığı, sadece videoda belirtilen konuşmaların metin halinin bulunduğu, söz konusu videoyu kendisinin çekmediği, videodaki kişilerin kendisi ve eski eşi olduğuna dair kesinlik olmadığı, bu videonun bir arkadaşı tarafından kendisine gönderildiği, Bölge İdare Mahkemesince resen araştırma yetkisi kapsamında videonun gerçekliğine ilişkin araştırma yapılmadan karar verildiği, eksik soruşturma yapıldığı, masumiyet karinesinin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca davacının adli yardım talebi kabul edilerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uşak İl Emniyet Müdürlüğü Koruma Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca "devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun...günlü, ...sayılı kararının (2/b maddesinde yer alan fiili yönünden) iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın "Özel hayatın gizliliği ve korunması" başlıklı bölümündeki 20/1. maddesinde, "Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz." hükmü, 90/5. maddesinde ise; "Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır." hükmü yer almıştır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "Özel ve aile hayatına saygı hakkı" başlıklı 8. maddesinde: "Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir. Bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir." hükmü düzenlenmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(g) maddesinde, ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak'' fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektirecek fiil ve haller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının eşi Ö.İ. tarafından, davacı hakkında yapılan şikayet üzerine Kemer Cumhuriyet Başsavcılığınca ...sayılı soruşturma dosyası üzerinden yürütülen tahkikat kapsamında polis memuru olan davacının ikametinde yapılan adli arama esnasında ele geçirilen dijital materyallere el konulduğu, el konulan dijital materyallerin alınan imajları üzerinde yapılan incelemeler sonucu tanzim edilen 11/01/2019 günlü inceleme raporunda;

davacının cep telefonu içerisinde yer alan bir video görüntüsünde davacı ile eşi Ö.İ. arasında yaşandığı değerlendirilen anal yoldan cinsel ilişkiye ait görüntüye ilişkin kayıtların bulunması üzerine davalı idarece başlatılan disiplin soruşturması sonucunda mülkiye müfettişlerince hazırlanan ...günlü, ...sayılı disiplin soruşturma raporunda; "polis memuru Ö.İ.'nin polis memuru ... hakkında Kemer C.Başsavcılığına 10/12/2018 ile 15/12/2018 tarihi arasında ...'nin kendisi ile zorla ters ilişkiye girdiğini beyan etmesi üzerine,

Ö.İ.'nin aynı gün aldırılan doktor raporunda ters ilişkiye girildiğini iddia ettiği bölgede herhangi bir yaralanma, yara izi, darp izi, ekimoz, sıyrık izlenmediğinin belirtildiği, ancak ...' den ele geçirilen dijital materyallerde Ercümen İnce'nin Ö.İ. olduğu değerlendirilen kişi ile ters ilişkiye girdiğine dair video görüntülerinin tespit edildiği,

fakat bahse konu görüntülerin oluşturma tarihinin 01/06/2017 ve 30/06/2017 tarihi olması ve 5237 sayılı TCK'nın 102/2 maddesindeki, vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleşen cinsel saldırı suçunun eşe karşı işlenmesi halinde soruşturma ve kovuşturma yapılmasının mağdurun şikayetine bağlı olduğunun belirtildiği, şikayet kurumunu düzenleyen TCK'nın 73. maddesinde, soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse 6 ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamayacağının belirtildiği,

dijital materyallerde kayıtlı olan videoların oluşturulma tarihleri dikkate alındığında, Ö.İ.'nin yasal süresi içinde şikayette bulunmadığı gerekçesiyle soruşturma yapılması imkanı bulunmadığı ve bahse konu videolardaki eylemlerin Ö.İ.'nin rızası dışında gerçekleştiğine ilişkin şüpheli bir durumun da inceleme raporunda belirtilmediğinin ifade edildiği, buna dayanılarak da ... hakkında kamu davası açılması için yeterli delil bulunmadığı anlaşıldığından, Eşe karşı Cinsel Saldırı suçu nedeniyle şüpheli hakkında kamu adına 'Kovuşturma Yapılmasına Yer Olmadığı' yönünde karar verildiği,

ancak karardan açık ve net olarak anlaşılacağı üzere ...'nin eşi Ö.İ. ile anal yoldan birlikte olduğu, bunu da görüntülü olarak kaydederek telefonunda sakladığı, Kemer C.Başsavcılığı'nın Ö.İ.'nin yasal süre içerisinde şikayetçi olmadığından bahisle ... hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilmesine rağmen, polis memuru ...'nin buradaki eyleminin disiplin yönünden toplumda yerleşmiş yüksek ahlaki değerlere tezat olan,

adap ve aile düzenini tahribe yönelik utanç verici davranış olarak değerlendirilmesi dolayısıyla bu eyleminden dolayı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesindeki memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak hükmü çerçevesinde devlet memurluğundan çıkarma cezası ile tecziye edilmesi gerektiği" yönünde teklif getirildiği,

getirilen teklif doğrultusunda İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile polis memuru olan davacının eyleminin (işlemin 2/b bendinde belirtilen) disiplin yönünden toplumda yerleşmiş yüksek ahlaki değerlere tezat olan, adap ve aile düzenini tahribe yönelik utanç verici davranış olarak değerlendirildiği ve bu eyleminden dolayı "memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" suçunu işlediğinin sabit olduğundan bahisle,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca "devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile tecziyesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Olayda; davacının, eşi ile yaşadığı cinsel birlikteliği görüntülü olarak kaydederek telefonunda sakladığı yolundaki iddianın, görevin ifası ile ilgili olmayıp mahremiyet alanında gerçekleşen özel yaşam eylemleri ile ilgili olması ve söz konusu eylemin alenileşmemesine karşın fiilin disiplin suçu oluşturduğu kabul edilerek uyuşmazlık konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.

Bu durumda; davacının dava konusu işlemin dayanağını oluşturan fiilinin hizmet dışında gerçekleştiği, mahremiyet alanı içerisinde olduğu ve memuriyet göreviyle bir ilgisinin bulunmadığı, söz konusu fiilin bir disiplin suçu olarak değerlendirilerek davacının devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasının, Anayasa'nın 20. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesi uyarınca "özel hayata saygı hakkının" ihlali sonucunu doğuracağı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

Diğer taraftan, davacı tarafından dava konusu işlemin iptali isteminin yanında yoksun kaldığı parasal hakların da tazmini istemiyle açılmış olan işbu davada; İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptaline, parasal hak talebi yönünden ise davanın reddine karar verildiği, bu kararın iptale ilişkin kısmına yönelik olarak davalı idarece istinaf başvurusunda bulunulduğu, Mahkemece kararın "davanın reddine" ilişkin kısmının ise istinaf edilmeksizin kesinleştiği göz önüne alındığında temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararında parasal haklara yönelik olarak hüküm kurulmasında hukuki isabet bulunmamakta olup, bozma kararı üzerine yeniden yapılacak incelemede bu hususun da dikkate alınması gerekmektedir.

(X) KARŞI OY

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı karar usul ve hukuka uygun olduğundan, kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.